Chương 5: Nhóm Lửa Lòng Dân

Tiếng thanh la đập dồn cùng bước chân rầm rập của đám gia nô họ Tiền chìm dần sau con đê làng, trả lại cho xóm nghèo sự nín lặng ngột ngạt. Màn hoàng hôn đỏ quạch buông phủ xuống rặng dâm bụt xơ xác, phả vào lòng người nỗi hoang mang tột cùng.

Vừa thấy bóng chiếc kiệu hoa khuất hẳn, thím Hai Lành liền sụp xuống bậu cửa đất, khóc nấc lên từng chặp: “Trời cao đất dày ơi... Cụ Khôi ơi, sao cụ lại đem tính mạng ra đánh cược với loài lang sói ấy! Mảnh đất phèn này ngàn đời rỉ nước mắt, rễ lúa non cắm xuống ba bữa là rũ mục. Bốn tháng nữa lấy đâu ra bông lúa trĩu hạt, chẳng lẽ để cụ phải nộp mạng thật sao? Mẹ con con mang tội tày đình với cụ rồi...”

Bé Mận nép chặt vào vạt áo chắp vá của mẹ, hai bàn tay nhỏ xíu níu lấy cánh tay thím Lành, đôi mắt đen láy ngấn nước nhìn cụ già trước mặt: “Ông nội Khôi ơi... ông đừng để người ta chém đầu ông nhé...”

Cụ Vân Chiêu Khôi bước tới bên hiên, nhẹ nhàng nâng thím Lành đứng dậy, rồi cúi xuống xoa đầu bé Mận. Nụ cười của cụ đượm vẻ bao dung: “Thím nó nín đi, chớ làm con trẻ kinh sợ. Lão già này sống gần trọn đời người, há lại đi nộp mạng cho kẻ ác? Trời đất sinh vạn vật ắt có lẽ tương sinh tương khắc; đất ngậm độc thì ắt có thuốc hóa giải ngay mé nước. Lão không nắm chắc mười phần thắng thì quyết chẳng bao giờ hạ bút điểm chỉ vào văn khế.”

Đứng bên cạnh, Trần Chấn siết chặt cán cuốc sắt, gân xanh trên cánh tay rám nắng hằn lên cuồn cuộn. Ánh mắt chàng trai bừng bừng xúc động: “Cụ Khôi! Cháu biết cụ vì thương mẹ con thím Lành mà dấn thân vào hiểm nguy. Nhưng đất phèn Bạch Nham xưa nay vốn là đất chết, lão nông tri điền còn ôm đầu bỏ xứ. Cụ định dùng cách nào để thuần phục nó trong một trăm hai mươi ngày?”

Thấy đám người họ Tiền rút lui, mấy bóng người từ các túp lều lân cận quanh xóm Cồn Cát và Đồng Phèn mới dám rụt rè bước sang. Bác Ba Còng lưng gù cùng dăm ba người nghèo khó xúm quanh khoảng sân nhỏ, nhìn cụ bằng ánh mắt vừa ái ngại vừa kính phục.

Cụ Khôi đưa mắt nhìn những gương mặt lam lũ, ánh mắt cụ ấm áp như đốm lửa sưởi đêm đông: “Trần Chấn, con ra mé mương sau lều múc cho ông gáo nước phèn đỏ quạch lên đây. Mận ơi, con vào chái bếp bưng chiếc bát sành đựng tro nguội ra cho ông.”

Bé Mận nhanh nhảu chạy vào bếp, còn Trần Chấn sải bước ra bờ rãnh. Thoáng chốc, trước hiên đã bày ra một gáo nước phèn đỏ lòm nổi váng gỉ sắt và một bát sành đầy ắp bột tro rơm rạ mịn màng.

Cụ Khôi ngồi xổm trước chiếc chõng tre, rót dòng nước phèn từ gáo dừa vào chiếc bát đất nung sạch sẽ. Dưới ánh hoàng hôn, mặt nước nổi lên từng mảng váng màu gỉ sắt, bốc ra mùi chua nồng khé cổ.

“Bà con nhìn cho kỹ,” cụ Khôi chỉ tay vào bát nước, “thứ nước này chua gắt, chát đắng đến mức sâu bọ không sống nổi, rễ lúa non chạm phải là thối ngay. Bấy lâu nay bà con đắp bờ giữ nước, phèn độc ứ đọng lại càng thêm chua, cấy lúa sao đặng?”

Nói đoạn, cụ bốc nắm tro bếp rắc đều lên mặt bát nước phèn đỏ, rồi bẻ nhánh tre khô khuấy nhẹ từng vòng. Bát nước lập tức biến thành màu xám đục ngầu, tro nổi lềnh bềnh.

Mấy người nông dân nhìn nhau ngơ ngác. Bác Ba Còng tặc lưỡi: “Cụ ơi, tro bếp thì nhà nào chẳng có, nhưng rắc vào thế này chỉ tổ đục thêm nước, sao chữa được cái độc nghìn năm của đất?”

Cụ Khôi mỉm cười không vội đáp. Cụ đặt nhánh tre xuống, điềm tĩnh vuốt chòm râu bạc: “Bà con cứ bình tâm chờ trong nửa khắc. Đất trời vận hành huyền vi, hơi ấm của lửa tro gặp cái lạnh chua của đất độc sẽ sinh biến chuyển.”