Chương 6: Cột Trụ Mẫu Hệ

Lục Văn Thắng khựng lại trước mũi gậy tre của cụ Đàng Thị Mai Trâm. Nụ cười trơn nhẫy trên gương mặt bóng loáng của gã tắt ngấm, thay vào đó là nét giật thót thoáng qua nơi khóe mắt. Ỷ vào đám tay sai đứng sau cùng tập hồ sơ trong tay, Thắng trâng tráo quát:

“Bà già, đừng đem cái tuổi một trăm linh bốn ra hù tôi! Thời buổi này làm ăn bằng luật pháp, bằng giấy trắng mực đen có công chứng đàng hoàng. Ba mươi ngày nữa, nếu họ Đàng không nộp đủ hai tỷ đồng, tôi sẽ cho xe ủi san phẳng từng tấc đất của cái xưởng hai ngàn năm trăm mét vuông này!”

Thắng vừa dứt lời, mấy gã côn đồ liền hò hét phụ họa. Cụ Trâm không hề chớp mắt. Lưng cụ còng nhẹ nhưng đôi bàn chân trần bám chặt vào đá hoa cương như rễ cây me già cắm sâu vào lòng đất mẹ. Cụ gằn từng tiếng đanh thép:

“Bước ra khỏi cổng! Mảnh đất này là mồ hôi nước mắt của tổ tiên trao cho nhánh nữ họ Đàng, không phải cái chợ để phường gian thương giở trò lừa lọc. Anh cậy tiền cậy thế, nhưng đạo trời có mắt. Cút!”

Ngoài ngõ bỗng rầm rập tiếng chân. Nghe tiếng huyên náo bên xưởng gốm họ Đàng, bà con Bàu Trúc túa ra đứng chật cổng rào, phẫn nộ nhìn đám người lạ mặt.

Thấy thế bất lợi trước sự đoàn kết của dân làng, Thắng tối sầm mặt lại. Gã nghiến răng ném mạnh bản sao văn bản ủy quyền xuống nền đất nện:

“Được lắm! Đúng ba mươi ngày, không thiếu một khắc!”

Gã hậm hực vẫy tay. Đám tay sai vội leo lên xe bán tải, rú ga cuốn theo khói đen lao vút ra đường cái.

Khi bụi đường lắng xuống, cụ Trâm khẽ thở dài nhìn khoảng sân hai ngàn năm trăm mét vuông im ắng trĩu nặng.

Dưới mái hiên, bà Thu Cúc vừa tỉnh lại, gương mặt năm mươi tuổi đầm đìa nước mắt. Thấy cụ bước lại, bà Cúc run rẩy gượng dậy:

“Bà ngoại ơi... con có tội... không biết dạy con...”

Cụ Trâm giơ tay ngăn lại, ánh mắt dịu xuống nhìn đứa cháu ngoại yếu lòng, rồi quay sang Như Mây.

Cô gái hai mươi sáu tuổi vẫn quỳ sụp trên nền cát, vai run bần bật bên những mảnh gốm vỡ vụn xỉn màu chì và tờ giấy phạt hai tỷ đồng. Nỗi ân hận tột cùng cào xé khiến cô không dám ngẩng đầu.

“Đứng dậy, theo Cố vào nhà!” Cụ Trâm cất giọng trầm tĩnh mà nghiêm nghị.

Đạo Văn Hùng nhanh nhẹn nhặt tập giấy tờ, đỡ bà Cúc dìu vào gian giữa. Cụ Trâm nhấc từng bước chân trần vững chãi qua ngưỡng cửa gỗ sao đen.

Căn nhà rường bốn mái râm mát, thơm nồng mùi gỗ cổ kính quyện cùng hương rơm nung bao đời. Cụ Trâm tiến lại hương án tổ tiên, châm ba nén nhang trầm cắm vào bát tro gốm cổ. Khói nhang uốn lượn bay lên trước di ảnh các thế hệ phụ nữ Chăm từng gầy dựng cơ nghiệp.

Cụ Trâm quay lại nhìn Mây đang quỳ gối sát sàn gỗ, đanh giọng:

“Mây, ngẩng mặt lên nhìn tổ tiên! Con nghĩ mình học được dăm ba con chữ trên phố, biết bấm máy tính là có thể đem cả gia sản dòng họ ra đánh cược sao?” Cụ gõ nhẹ đầu gậy tre xuống sàn. “Tổ tiên truyền cho phụ nữ họ Đàng mảnh đất này, dạy ta từng bước chân đi lùi nắn đất sét sông Quao không phải để đổi lấy sự giàu sang vội vã bằng thói dối trá. Đất là đạo làm người! Đất dơ thì gốm nứt, tâm bẩn thì lửa thiêu rụi nếp nhà. Hai tỷ đồng là cái giá của thói tự phụ!”

“Cụ cố ơi... con sai rồi...” Mây nức nở, nước mắt đầm đìa vạt áo thổ cẩm. “Con chỉ muốn mở rộng xưởng để làng mình thoát nghèo... Con không ngờ ông Thắng lại giăng bẫy độc địa như vậy. Con làm mất đất của dòng họ rồi... Con đáng chết...”

Nhìn giọt nước mắt hối hận của cháu cố, lòng cụ thắt lại nỗi xót xa bao dung. Cụ bước đến, đặt bàn tay khô ráp nứt nẻ vì đất phù sa lên vai Mây:

“Cố mắng con vì con quên cội nguồn, chứ không phải để con quỳ đây buông xuôi đợi chết. Phụ nữ Chăm ngã ở đâu thì bốc đất đứng lên ở đó. Lòng con biết đau, ấy là đất mẹ chưa ruồng bỏ con. Lau nước mắt đi! Muốn chuộc tội thì phải đứng thẳng lưng cùng Cố đòi lại danh dự cho đất Bàu Trúc!”

Nghe những lời gan ruột của cụ, Mây như trút được nỗi dằn vặt nghẽn ứ bấy lâu trong lồng ngực. Cô lau nước mắt, dập đầu tạ tội trước bàn thờ tổ tiên.