Chương 9: Mắt Biếc Hiển Vi

Tiếng chuông điện thoại bàn vang lên từng hồi dồn dập giữa gian phòng thí nghiệm tĩnh mịch của Tĩnh Cúc Viên. Giáo sư An Thụy Miên đặt chiếc kẹp gắp y tế xuống khay men, khẽ lau tay vào vạt áo gilê thô rồi nhấc ống nghe. Đầu dây bên kia là giọng nói trĩu nặng ưu tư của Đại úy Phan Trọng Nghĩa. Cậu tóm lược ngắn gọn tình hình: Đặng Thái Sơn vừa xuất trình một bức tường ngoại phạm số hoàn hảo tại khách sạn Mimosa Grand ở trung tâm thành phố Đà Lạt, cách Km17 Vực Thông Rụng đúng ba mươi kilômét. Dữ liệu định vị GPS cố định, lịch sử kết nối mạng Wi-Fi định kỳ và hình ảnh camera giám sát hành lang đều khẳng định Sơn ở yên trong phòng suốt từ chiều tối đến tận rạng sáng. Cuộc điều tra của Đội Trọng án đang đứng trước nguy cơ rơi vào bế tắc trước những thông số công nghệ tưởng chừng không tì vết.

– Cháu đừng vội nản lòng, cậu Nghĩa, – giọng bà Miên từ tốn, ấm áp và trầm tĩnh. – Công nghệ do bàn tay con người lập trình, mà những gì con người tạo ra thì kẻ xảo quyệt đều có thể toan tính tìm kẽ hở ngụy tạo. Nhưng tự nhiên thì không bao giờ biết nói dối. Cỏ cây không mưu mô, rừng thông không thiên vị. Cháu cứ bình tâm xử lý các thủ tục nghiệp vụ, đêm nay phòng thí nghiệm sẽ tìm câu trả lời từ chính những dấu vết thực thể.

Sau khi gác máy, bà Miên quay trở lại bàn làm việc. Khắp gian phòng nồng đượm mùi cồn sát khuẩn hòa cùng hương thảo mộc dịu nhẹ tỏa ra từ chùm cúc khô treo góc mái. Ngoài khung cửa kính, màn sương mù mùa đông buốt giá phủ trùm rặng thông Lạc Dương, từng giọt nước đọng tí tách rơi xuống hiên gỗ rêu phong.

Bà Miên cẩn trọng kiểm tra dấu niêm phong màu đỏ trên hộp bảo quản vật chứng mà Bác sĩ pháp y Hoàng Lan đã bàn giao theo đúng quy trình tố tụng: hai ống nghiệm chứa dịch nhầy khí quản và bốn lam kính dập vi vết trên cổ áo nạn nhân Trịnh Hữu Bằng. Biên bản chuỗi bảo quản vật chứng ghi nhận rõ ràng từng chữ ký, tuyệt đối không có dấu hiệu suy suyển.

Kéo sát chiếc đèn halogen tỏa ánh sáng vàng ấm, bà bật công tắc chiếc máy ly tâm vi lượng đặt trên kệ đá. Đôi bàn tay đã điểm đồi mồi của người phụ nữ bảy mươi tám tuổi cử động với sự chuẩn xác phi thường, nhịp nhàng và dứt khoát như một thói quen ăn sâu vào máu thịt suốt hơn nửa thế kỷ gắn bó với khoa học thực nghiệm. Bà dùng pipet hút dung dịch đệm đẳng trương cho vào mẫu dịch phết khí quản để phân tán lớp nhầy hữu cơ, sau đó cẩn thận đặt các ống nghiệm đối xứng vào đĩa quay của máy ly tâm.

Tiếng động cơ máy ly tâm ro ro êm ái phá vỡ không gian tĩnh mịch của màn đêm. Hàng nghìn vòng quay mỗi phút nhanh chóng tách các phần tử hữu cơ nặng hơn lắng xuống đáy ống, đẩy lớp dung dịch hòa tan lên trên.

Khi máy ngừng hẳn, bà Miên khéo léo dùng đầu hút loại bỏ phần dịch nổi, thu lấy lớp cặn lắng vi mô đọng lại dưới đáy ống nghiệm. Bà nhỏ một giọt cặn lắng lên lam kính trắng tinh khiết, điểm thêm giọt dung dịch nhuộm chuyên dụng, rồi nghiêng tấm lamen mỏng góc bốn mươi lăm độ từ từ hạ xuống, bảo đảm không để lọt một bọt khí nhỏ nào.

Bà Miên ngồi thẳng lưng trước chiếc kính hiển vi quang học hai thị kính. Đôi mắt tinh anh ẩn sau cặp kính lão gọng đồi mồi khẽ nheo lại, chăm chú hướng vào thị trường quan sát tròn vành vạnh. Ngón tay thon gầy xoay nhẹ ốc sơ cấp đưa mâm tiêu bản vào đúng khoảng tiêu cự, rồi nhích từng vạch ốc vi cấp để tinh chỉnh độ nét.

Dưới độ phóng đại bốn trăm lần, thế giới vi mô kỳ ảo hiện lên rõ nét dưới chùm sáng hội tụ. Lẫn giữa những mảng tế bào biểu mô đường hô hấp thoái hóa và hồng cầu rải rác, bà Miên lập tức nhận ra vô số hạt hình bầu dục có bề mặt nhẵn bóng, phát ra ánh vàng nhạt đặc trưng. Đó là các bào tử nấm rừng thuộc chi Mycena – loài nấm tán nhỏ bé chuyên sống ký sinh trên các thân cây đổ mục ẩm ướt trong rừng rậm cao nguyên.

Bà Miên tiếp tục đẩy nhẹ thước kẹp cơ học, rà soát từng vi trường trên lam kính. Đột nhiên, ánh mắt bà dừng lại trước những cấu trúc sinh học đơn độc nằm xen lẫn trong lớp dịch nhầy.