Chương 17: Mặt Đồng Hồ Poljot

Ánh sáng bàn thấu quang rọi ngược từ dưới lên, biến bốn khung hình Orwo 35 milimét thành bốn ô cửa sổ trong suốt. Dưới kính lúp phóng đại hai mươi lần, từng đường nét đen nhánh của nhũ tương bạc vừa hồi sinh đã phơi bày sự thật bị chôn vùi suốt năm năm qua.

Hai bàn tay Quang bám chặt vào mép bàn gỗ lim lót kính, khớp ngón tay trắng bệch vì kinh ngạc. Bả vai trái nhói buốt, nhưng cơn đau thể xác hoàn toàn bị lấn át bởi chấn động thị giác trước mắt.

“Chú Quang, chú nhìn thấy gì vậy?” Mai bước vội tới bên cạnh, bàn tay cô siết chặt cuốn sổ ghi chép, đôi mắt sau cặp kính cận tròn mở to đầy căng thẳng.

Phía cửa buồng tối, Đại úy Nguyễn Quốc Đạt cũng bước nhanh lại gần, khẩu K54 bên hông khẽ va vào thành bàn phát ra tiếng cạch khô khốc.

Quang không trả lời ngay. Anh cẩn trọng dùng kẹp y tế bọc cao su nhấc dải phim dài chưa đầy tám xăng-ti-mét sang bàn dựng cơ khí Steenbeck ở gian phòng giám định bên ngoài. Trên bàn dựng, kính hiển vi quang học với thước đo vi trắc tinh vi đã chỉnh sẵn tiêu cự.

Quang gài dải phim vào rãnh trượt bằng đồng thau, nheo mắt nhìn sâu qua thị kính đôi rồi khẽ vẫy tay:

“Đồng chí Đạt, cháu Mai, hai người nhìn vào đây.”

Mai ghé sát mắt vào thị kính phụ. Quang xoay nhẹ núm vi chỉnh, đưa khung hình thứ nhất và thứ hai vào tâm điểm quang học.

Đó là góc máy lia cực thấp, bắt trọn cảnh mạn chiếc ca nô Volga rẽ sóng nước đỏ ngầu phù sa. Một bàn tay rắn chắc vươn ra tì lên mép vỏ nhôm giữ thăng bằng. Cơn gió giật đã thổi tốc ống tay áo khoác bạt màu cỏ úa, làm lộ ra chiếc đồng hồ mạ vàng lấp lánh phản chiếu ánh mặt trời.

“Chiếc Poljot hai mươi ba chân kính…” Đạt thốt lên khi ghé mắt vào thị kính. “Đồng hồ mạ vàng của Liên Xô! Tôi từng thấy đồng chí Khiêm đeo nó trong các hội nghị lớn!”

“Hãy nhìn kỹ vào mặt số,” Quang nói, ngón tay trỏ bọc gạc chỉ vào thước đo vi trắc trên màn phản chiếu.

Dưới độ phóng đại của kính hiển vi, những hạt bạc kim loại hiện rõ từng vạch chia. Kim ngắn của chiếc đồng hồ chỉ qua chữ số hai La Mã. Kim dài cắm thẳng tắp vào vạch số ba: đúng mười bốn giờ mười lăm phút chiều!

“Mười bốn giờ mười lăm phút…” Mai run giọng đọc to, vịn chặt vai ghế của Quang. “Nhưng biên bản giao nhận phim tư liệu năm 1983 ghi rõ đoàn cứu trợ của ông Khiêm bấm máy lúc mười giờ sáng!”

“Mười giờ sáng là ngụy tạo trắng trợn,” Quang siết chặt hai nắm tay. “Góc bóng nắng lệch mười bốn độ về đông bắc chính là bóng nắng chiều muộn. Lúc mười bốn giờ mười lăm phút, mặt trời ngả về tây nam, bóng cọc tiêu và bóng người buộc phải xiên dài về đông bắc. Chiếc đồng hồ Poljot này chính là bằng chứng thép bẻ gãy hoàn toàn lời khai ngoại phạm của Khiêm!”

Quang gạt cần trượt cơ khí, di chuyển dải phim sang khung hình thứ ba và thứ tư.

Trên màn kính mờ, hình ảnh chuyển sang góc máy chụp hất lên mũi ca nô. Trong bản phim Orwo lưu trữ, cảnh này vốn bị cắt vụn và dán chồng một đoạn phim dạt nước mờ nhạt. Nhưng trên dải bốn khung hình gốc vừa phục chế, chân dung kẻ đứng ở mũi thuyền hiện lên rõ mồn một.

Người đứng đón đầu ngọn sóng lũ khoác một chiếc áo tơi lá rách tơi tả, đầu đội chiếc nón cùi sụp xuống che khuất nửa khuôn mặt. Thế nhưng, dưới hệ thống vạch đo ly giác của thước vi trắc, tỷ lệ nhân trắc học đã bóc trần toàn bộ màn kịch.

“Bề ngang khung xương vai chỉ có ba mươi tám xăng-ti-mét,” Quang chậm rãi phân tích, giọng đanh lại. “Dáng người gầy nhẳng, lưng hơi còng, cánh tay dài lòng khòng. Đây tuyệt đối không phải vóc dáng bệ vệ, bờ vai ngang bành rộng gần nửa mét của Vũ Khắc Khiêm!”