Chương 22: Bản Hòa Âm Của Nắng

Nam cúi người cắm chặt đầu giắc sáu ly vào chiếc bàn trộn tín hiệu đặt ngay sát chân đế chiếc chum Thổ Hà cổ mé đông. Mồ hôi rịn ra trên trán, chảy tràn xuống sống mũi cay sè dưới cái nắng tháng Bảy hắt lên hầm hập từ nền gạch Bát Tràng. Nhìn chị Uyên còn đứng sững ở mé hiên với ánh mắt dò hỏi, cậu chỉ nhoẻn miệng cười, đưa ngón tay làm dấu bí mật rồi tiếp tục kiểm tra lại chiếc micro nhỏ xíu gài cẩn thận sát mép gốm da lươn.

Chiếc chum sành Thổ Hà cổ này là kỷ vật thiêng liêng nhất mà mẹ để lại, từng cùng ba cha con kiên cường vượt qua cơn giông bão tháng Sáu dữ dội. Hôm nay, Nam kính cẩn đặt nó ở vị trí trung tâm của tám mươi chiếc chum sành đang phơi nắng. Xung quanh chiếc chum cổ, Nam xếp đặt gọn gàng một dàn nhạc cụ gõ mộc mạc: cặp phách tre già bóng nước, chiếc thanh la đồng nhỏ của phường chèo cổ và một chiếc trống bản viền da trâu đã sờn mép. Bên cạnh đó là thiết bị điều khiển âm thanh điện tử cầm tay nối liền với hai thùng loa công suất lớn hướng thẳng ra khoảng sân thênh thang.

Tiếng bước chân cùng tiếng cười nói rộn rã ngoài ngõ cắt ngang dòng suy nghĩ của Nam. Cụ Mộc chống chiếc gậy tre bước vào cổng, hàm răng đen nhánh màu vỏ cau nở nụ cười hiền hậu. Theo sau cụ là các bô lão trong làng Bần, bác Triệu đại diện cho bà con nông dân bãi bồi sông Hồng, cùng rất đông dân làng tò mò kéo đến. Đặc biệt, lẫn trong dòng người còn có cả những bạn trẻ đeo ba lô, mang theo máy ảnh và sổ tay ghi chép. Họ là những người yêu âm nhạc và mến mộ văn hóa truyền thống, tìm về tận xưởng Quý Đức sau khi say mê theo dõi thước phim tài liệu ngắn mà Nam đăng tải trên mạng xã hội.

Chỉ chốc lát, khoảng sân gạch ba trăm mét vuông đã chật kín người. Bố Quý đứng tựa bên cột hiên gian nhà ngói, ánh mắt lộ rõ vẻ bỡ ngỡ xen lẫn hồi hộp. Nhìn dáng người đậm đà, lưng hơi còng vì dãi dầu sương gió của bố, Nam khẽ nuốt khan, nhịp tim trong lồng ngực đập dồn dập. Suốt hai năm trốn tránh trong mặc cảm vô dụng của một kẻ bỏ ngang trường cao đẳng, chưa bao giờ cậu đứng trước cha và dân làng với tư cách một người làm nhạc thực thụ như lúc này.

Hít một hơi thật sâu để xua tan cơn run rẩy nơi đầu ngón tay, Nam vòng chiếc tai nghe quen thuộc quanh cổ rồi bước ra giữa khoảng sân chan hòa ánh nắng. Cậu kính cẩn cúi đầu chào cụ Mộc, chào cha, chị gái cùng toàn thể bà con, rồi cất giọng trầm ấm, dõng dạc:

- “Thưa cụ Mộc, thưa bố, thưa các bác và các bạn. Hôm nay, xưởng nhà cháu đón nhận niềm vui lớn khi mẻ tương sáu mươi ngày nắng đạt chuẩn bốn sao. Nhưng để có được giọt tương ngọt hậu trứ danh, không chỉ có công sức của men vi sinh hay bàn tay khuấy đảo, mà còn có cả nhịp thở bền bỉ của đất trời và tình thân gia đình. Cháu xin gửi tặng bố, tặng mẹ nơi chín suối và gửi tặng làng Bần bản hòa tấu thể nghiệm mang tên ‘Nhịp Thở Men Nắng’.”

Nam khẽ gật đầu, ngón tay dứt khoát gạt thanh âm lượng trên bàn điều khiển. Từ hai thùng loa lớn, một dải âm trầm bổng mộc mạc vang lên, mô phỏng tiếng gió sông Hồng thổi qua rặng nhãn xào xạc lúc tinh mơ.

Ngay sau đó, một âm thanh vô cùng quen thuộc vang lên khiến tất cả mọi người sững sờ: tiếng gậy tre khuấy tương gõ nhịp “cạch… thụp… thìa…” vào thành sành trầm đục, nối tiếp bằng tiếng hạt đỗ tương cúc vàng nổ tí tách, giòn tan trên chảo gang rực lửa rơm củi. Đó là những âm thanh lao động nhọc nhằn mà Nam đã miệt mài thu gom qua chiếc máy ghi âm cầm tay suốt bao ngày đêm bên bố.

Bàn tay Nam thoăn thoắt lướt trên phím điều khiển, hòa quyện nhịp nổ của hạt đỗ vào tiết tấu điện tử nhịp nhàng, dồn dập. Cậu cầm cặp phách tre già gõ giòn giã từng nhịp đanh gọn, rồi vung dùi điểm nhẹ lên chiếc thanh la đồng. Tiếng thanh la ngân nga, trong trẻo như giọt sương mai rơi xuống mặt tương ngấu.

Đặc biệt nhất, qua bộ lọc âm thanh tinh vi, Nam đã khuếch đại tiếng rì rầm li ti, tiếng cựa mình khe khẽ của hàng triệu bào tử men hoa cau đang phân giải tinh bột nếp dưới nắng lửa rực rỡ. Tiếng thở của hạt men, tiếng mồ hôi của người thợ già rơi trên nền gạch, tiếng mưa giông đập trên mái ngói và tiếng thở phào nhẹ nhõm khi chum tương nguyên vẹn sau bão dữ… tất cả đan cài vào nhau, tạo nên một bản giao hưởng vừa hùng tráng, vừa da diết khôn nguôi.

Khắp sân xưởng hoàn toàn nín lặng. Người làng Bần dường như nín thở trước bức tranh quê hương sống động được vẽ bằng chính âm thanh đời thường của nghề tổ. Bác Triệu mắt ngấn lệ, cụ Mộc khẽ gật gù theo từng nhịp phách tre, còn nhóm bạn trẻ thì chăm chú lắng nghe với ánh mắt rạng ngời niềm tự hào cội nguồn.

Bản hòa tấu từ từ chuyển sang giai điệu êm dịu, lắng đọng như dòng nước sông Bắc Hưng Hải chở nặng phù sa, khép lại bằng tiếng giọt tương ngọt hậu thánh thót nhỏ vào lòng chiếc bát sứ trắng ngần.

Khi Nam hạ dùi gõ, một khoảnh khắc tĩnh lặng tuyệt đối bao trùm lấy không gian. Rồi bất thình lình, tiếng vỗ tay giòn giã như sấm dậy bùng nổ khắp sân gạch. Cụ Mộc giơ cao cây gậy tre, tấm tắc khen ngợi:

- “Hay lắm! Đậm đà lắm cháu Nam ơi! Già này sống gần trọn đời người bên chum tương, nay mới được nghe tiếng nghề làng mình cất lên thành khúc ca thiêng liêng và xúc động đến thế!”