Chương 24: Vị Ngọt Hậu Nhà Mình

Sương sớm rằm tháng Tám bảng lảng tan dần trên những rặng nhãn ven đê, nhường chỗ cho làn gió heo may se mát thổi từ phía bãi bồi sông Hồng vào khoảng sân gạch xưởng Quý Đức. Gió mang theo hương phù sa ngai ngái cùng mùi thơm ngòn ngọt của lúa nếp vào độ chín rộ, báo hiệu tiết thu đã về trên đất Bần Yên Nhân.

Bên mé hiên ngói năm gian, chiếc nong tre cùng chiếc muôi gỗ ba mươi năm tuổi dặn từ chiều qua đã được lau rửa sạch bóng. Ông Quý bước ra thềm, khẽ xoa hai bàn tay. Khớp ngón trỏ bàn tay phải từng chịu bao cơn đau buốt nay hoàn toàn ấm nóng, vững chãi, không còn một gợn run rẩy. Đôi bàn tay người thợ già như hồi sinh sau chuỗi ngày cùng các con vượt qua giông bão.

Từ buồng trong, Uyên và Nam bước ra. Uyên mặc áo sơ mi màu lam thanh lịch, ánh mắt rạng rỡ. Nam vai đeo chiếc khăn lau sạch, nhanh nhẹn đỡ chiếc nong tre giúp chị. Ba cha con nhìn nhau, một ánh mắt ấm áp cũng đủ hiểu thời khắc thiêng liêng nhất mùa tương đã điểm.

Họ cùng bước tới góc đông nam sân gạch, nơi chiếc chum Thổ Hà cổ, kỷ vật của bà Thục, đang đón những vạt nắng sớm. Ông Quý đặt tay lên mép chum. Uyên và Nam cung kính đỡ nắp nón lá tre. Khi nắp vừa nhấc lên, luồng hương thơm nồng nàn, ngọt bùi tựa chắt lọc tinh hoa đất trời bỗng lan tỏa khắp sân.

Mặt tương sánh mịn như mật ong rừng, óng ả sắc nâu cánh gián. Hạt nếp hạt đỗ đã ngấu trọn vẹn sau sáu mươi ngày dãi nắng dầm sương và được nâng đỡ bởi men sạch bản địa. Ông Quý cầm chiếc muôi gỗ gia truyền, khoát nhẹ rồi múc lên một muôi tương sóng sánh. Dòng tương ngấu chảy chầm chậm vào chiếc bát sứ hoa lam cổ, tỏa làn hương ấm nồng dịu ngọt.

- “Tương ngấu trọn cữ rồi các con ạ… Nắng thu rằm tháng Tám đã kết cho nhà mình mẻ tương không thể đẹp hơn.”

Uyên khẽ hít hà làn hương mộc mạc, khóe mắt lấp lánh:

- “Độ sánh và sắc cánh gián này vượt xa mọi tiêu chuẩn phòng thí nghiệm bố ạ. Tự nhiên và thời gian quả có những phép màu mà máy móc không thể cưỡng ép.”

Nam mỉm cười tiếp lời chị:

- “Và thanh âm lúc tương cựa mình dưới nắng hôm nay cũng êm dịu lạ thường, như tiếng thở phào nhẹ nhõm của mẹ vậy bố.”

Bát tương mới đầu mùa được ba cha con kính cẩn bưng vào gian nhà chính, đặt trang nghiêm trước bàn thờ gia tiên. Ba nén nhang trầm châm lửa, tỏa khói nghi ngút trong không gian tĩnh mịch.

Đứng trước di ảnh người vợ quá cố, nhìn nụ cười hiền hậu của bà Thục qua làn khói hương, ngực ông Quý nghẹn ngào. Người thợ già chắp tay thành kính:

- “Mình ơi… Hôm nay rằm tháng Tám, bố con tôi dâng lên mình bát tương ngấu đầu mùa của chiếc chum Thổ Hà kỷ vật. Xin báo để mình thanh thản ngậm cười: khoản nợ hai trăm triệu đồng năm xưa đã trả sạch, đất xưởng tổ tiên đã chuộc lại nguyên vẹn. Hai đứa con nay đã thực sự nên người, biết đùm bọc và nối dài ngọn lửa nghề của gia đình. Tương Quý Đức nhà mình đạt chuẩn bốn sao, chuẩn bị xuất khẩu sang tận Nhật Bản… Mái nhà mình đã ấm lại rồi, mình an lòng nhé!”

Hai dòng lệ ấm nóng khẽ lăn trên gò má sạm màu đồng hun của ông Quý. Phía sau, Uyên và Nam cùng cúi đầu chắp tay, mắt hoe đỏ rạng ngời kiêu hãnh. Lời hứa ba năm ròng với người đã khuất nay đã vẹn tròn như trăng rằm tháng Tám.

Ngoài ngõ bỗng vang lên tiếng gậy tre gõ nhịp đều đặn trên đường gạch. Cụ Mộc trong bộ áo the xám, tay chống gậy tre, nụ cười rạng rỡ để lộ hàm răng đen nhánh màu vỏ cau, đang cùng bác Triệu bước vào cổng xưởng. Bác Triệu xách theo bọc cốm nếp xanh bọc lá sen thơm ngát, gương mặt người nông dân bãi bồi rạng rỡ:

- “Bác Quý ơi! Tôi cùng cụ Mộc sang chia vui đây! Bà con ngoài bãi sông gửi biếu mấy gói cốm nếp cái hoa vàng đầu mùa thắp hương tạ ơn trời đất!”

- “Kính mời cụ, mời bác Triệu vào nhà xơi nước!”