Chương 25: Hơi Ấm Mái Nhà Tranh

Đêm ba mươi Tết trôi qua trong tiếng củi gộc nổ tí tách và hương nếp quyện lẫn mật mộng thơm nồng. Sáng mùng Một Tết Nguyên đán, khi tiếng pháo tép lẹt đẹt vọng lại từ đầu làng Cổ Mộc, nắng xuân non tơ đã dát từng vệt vàng rực rỡ lên bờ đê sông Đáy. Gió bấc buốt giá mấy hôm trước dường như lùi xa, nhường chỗ cho làn sương xuân mỏng tang vờn quanh rặng tre xanh. Ngôi nhà ba gian lợp ngói đỏ tươi roi rói của ba mẹ con Bàng thị sáng bừng giữa bãi bồi ven sông, thơm ngát mùi khói trầm hương, hòa quyện với vị bánh chưng xanh vừa vớt và hương mật ngọt ngào thanh khiết bốc lên từ vạc kẹo sớm.

Trên chiếc bàn con đặt giữa gian nhà chính, chiếc hũ sành năm xưa từng bị vét sạch từng hạt gạo nếp cúng giỗ nay đã được đong đầy ắp nếp cái hoa vàng mây mẩy, phủ dải giấy điều đỏ thắm để tạ ơn tổ tiên. Bàng thị khoác trên mình manh áo tứ thân mới nhuộm màu nâu hạt dẻ phẳng phiu, trên đầu chít khăn mỏ quạ tề chỉnh. Gương mặt người mẹ góa từng hằn sâu những nét khắc khổ, quẫn bách nay đã giãn ra, tràn đầy vẻ đôn hậu, bình an.

— Mẹ ơi! Cẩn nhi ơi! Ra ngắm hoa đào nở này!

Tiếng gọi trong trẻo, lảnh lót như chim hót cất lên ngoài bờ giếng nước. Hoài Cẩn vừa vén bức mành tre bước ra hiên đất liền bắt gặp dáng hình nhỏ nhắn của chị gái. Thanh Trúc hôm nay xúng xính trong tấm áo hoa cúc vàng tinh tươm do chính tay mẹ thức mấy đêm giáp Tết cắt may. Tấm dải lụa bịt mắt ngày nào đã được tháo bỏ hoàn toàn, để lộ đôi mắt đen láy, long lanh như hai hạt nhãn nước, trong veo không chút gợn mờ. Cô bé tinh nghịch cúi xuống soi bóng mình trong làn nước giếng trong vắt, rồi reo lên mừng rỡ khi đón lấy chùm nụ đào phai chúm chím hồng vừa bung cánh đón gió xuân.

Thanh Trúc thoăn thoắt chạy lại, nắm chặt lấy bàn tay bé nhỏ của Hoài Cẩn, khẽ lắc lắc:

— Cẩn nhi, chị nhìn thấy cành đào nở thật rồi! Hoa màu hồng nhạt, nhụy vàng ươm, cánh mỏng dính như cánh bướm ấy. Đẹp hơn cả những gì em kể cho chị nghe lúc mắt còn đau!

Hoài Cẩn ngước nhìn chị gái, nhoẻn nụ cười rạng rỡ của đứa trẻ lên năm:

— Cháu cụ Lãn Ông tài giỏi bốc thuốc mát tay, lại thêm chị Trúc chịu khó uống hết mấy thang thảo dược bổ tỳ vị, mắt chị sáng rõ như sao trên trời rồi! Từ nay chị tha hồ ngắm dòng sông Đáy, ngắm bãi ngô bãi bắp xanh rì nhé!

— Ừ, chị còn ngắm rõ em Cẩn của chị tròn trĩnh, kháu khỉnh thế nào nữa chứ! — Thanh Trúc cười khúc khích, đưa tay nhéo nhẹ má em trai.

Tiếng ngõ xao động bởi bước chân rộn rã. Bác Hai cối xay sải từng bước dài vào sân, chiếc áo vải thô nhuộm vỏ bàng sạch sẽ phẳng nếp, phía sau là đàn con lít nhít, thằng Tý bốn tuổi tay cầm chiếc kẹo mộng lúa hình chú trâu mộng tung tăng nhảy chân sáo. Theo sau Bác Hai là Cụ giáo Phan trong tà áo the đen đĩnh đạc, chòm râu cước rung rinh trong nắng sớm.

— Năm mới chúc thím Bàng cùng hai cháu phúc lộc tràn trề, an khang khang kiện! — Tiếng Bác Hai oang oang sang sảng xua tan cái lạnh sót lại của mùa đông.

— Đội ơn cụ giáo, đội ơn bác Hai và các cháu đã sớm sang chơi nhà! — Bàng thị đon đả bưng chiếc khay gỗ mộc bước ra, cẩn thận đặt lên phản chiếc ấm tích ủ trà sen thơm ngát cùng đĩa kẹo mạch nha cắt khúc rắc mè rang thơm lừng.

Cụ giáo Phan khoan thai ngồi xuống mép phản, nâng chén trà xuân còn bốc khói nghi ngút, nhấp một ngụm rồi mỉm cười đôn hậu:

— Trà sen thanh tao đượm vị ngọt bùi của kẹo mầm lúa, thật là phong vị hiếm có ở chốn thôn dã! Bác Hai này, làng Cổ Mộc ta xưa nay chỉ biết cấy lúa bãi bồi, gặp năm sương muối thì nhà nào nhà nấy đứt bữa thắt ruột. Nay nhờ ơn trời ban và lòng kiên tâm của mẹ con thím Bàng, xóm Bến Vôi không những rũ sạch bóng ma hủ tục thóc độc, mà còn gây dựng được phường kẹo mạch nha nức tiếng. Hai mươi đôi bồ kẹo giao cho thuyền buôn họ Trần xuôi về kinh kỳ, ấy là cái mầm lộc lớn lưu truyền cho muôn đời con cháu sau này vậy!