Chương 3: Cơn Sốt Chỉ Tiêu

Thao nén hơi thở, bàn tay đặt trên mặt bàn kính khẽ giữ chặt mép cuốn sổ trắc địa của cha. Đặng Khắc Cương nện từng bước nặng nề vào phòng, thân hình đẫy đà choán lấy ánh sáng lọt qua cửa. Cánh cửa gỗ phía sau đung đưa trong luồng gió lạnh thốc từ hành lang, mang theo mùi thuốc lá Điện Biên khét nồng. Ngân giật mình, bờ vai khẽ run lên khi toan kéo tấm giấy can che xấp “Hồ sơ sự cố địa chất Lò số 4 – 1972”, nhưng Thao đã khẽ lắc đầu ngăn lại. Anh đứng thẳng lưng, bình thản đón lấy luồng nhìn sắc lạnh đầy cảnh giác của viên Giám đốc.

“Hai cô cậu đang làm cái gì ở đây giữa giờ giao ca thế này?”

Cương cất giọng khàn đặc, khói thuốc phì qua kẽ răng vàng ố. Đôi mắt ti hí của ông ta quét một lượt từ chiếc máy kinh vĩ Theo-020 ở góc phòng rồi dừng lại ở hai tấm bình đồ đang lồng lên nhau dưới ánh đèn rọi ngược. Nét mặt Cương đanh lại:

“Hồ sơ sự cố năm 1972? Lôi mấy mớ bản vẽ cũ rích ra đây làm gì?”

Ngân cố giữ giọng chừng mực của một cán bộ lưu trữ: “Báo cáo đồng chí Giám đốc, chúng tôi đối chiếu tọa độ cũ để phục vụ việc lập bình đồ cập nhật cho phân xưởng khai thác.”

“Cập nhật cái gì ở đống giấy lộn này?” Cương gõ ngón tay mập mạp cồm cộp lên mặt kính bàn vẽ, tàn thuốc đỏ rực rơi xuống mép giấy. “Lò số 4 đã niêm phong mười năm rồi. Toàn mỏ đang dồn sức cho phong trào ‘Than cho Tổ quốc’, từng tấn than antraxit lúc này đều là mồ hôi, là thành tích báo công lên cấp Bộ. Đoàn tàu than rót xuống cảng Cửa Ông không thể chậm một giờ. Xí nghiệp phát gạo bìa N cho các cô các cậu là để bám vỉa than đang đào, chứ không phải ngồi đây bới móc dĩ vãng!”

Thao nhìn thẳng vào khuôn mặt béo xị của viên Giám đốc: “Thưa đồng chí Giám đốc, vỉa than mức âm một trăm hai mươi mét và Lò số 4 nằm chung một hệ thống đứt gãy nghịch sa thạch. Việc đối chiếu số liệu là quy trình bắt buộc để dự báo áp lực mỏ, bảo đảm an toàn cho các kíp thợ.”

“An toàn?” Cương cười gằn, giọng sắc lẹm. “Cậu Thao, đừng đem mấy thứ sách vở kinh viện ra đây lên lớp cho tôi! Tôi nghe Quản đốc báo lại, ca một sáng nay cậu cắm cọc tiêu, giăng dây dọi rề rà làm chậm tiến độ ở lò chợ số 2. Cậu có biết nửa tiếng gián đoạn đó làm hụt bao nhiêu tấn than kế hoạch không? Cậu làm việc cứng nhắc, rập khuôn lý thuyết như thế là đang cản trở sản xuất của anh em đấy!”

Trước vẻ trịch thượng của Cương, Thao vẫn giữ nét mặt bình thản. Quả dọi thép trong bao da bên hông như truyền hơi lạnh rắn rỏi qua lớp áo bảo hộ, nhắc anh nhớ về lẽ phải.

“Tôi yêu cầu tạm dừng máy khoan là có căn cứ kỹ thuật,” Thao đĩnh đạc đáp. “Ca sáng nay, nóc vỉa lò chợ số 2 đã võng lún 0,8 milimét. Vách sa thạch đang chịu ứng suất uốn quá giới hạn đàn hồi. Nếu phân xưởng cứ thúc ép nổ mìn dồn dập mà không gia cố vì chống, vách đá nóc sẽ nứt toác, nguy cơ tụt lở đè bẹp cả lò chợ.”

“Bậy bạ!” Cương đập bàn đánh rầm một tiếng, khiến chiếc đèn bàn chao đảo. Gương mặt béo tròn của ông ta đỏ bừng vì giận dữ: “0,8 milimét thì đã làm sao? Chưa đầy một ly đá cựa mình mà cậu đã lu loa lên như sắp sập hầm đến nơi! Thợ mỏ Cẩm Phả bao đời nay đội vỉa than mà sống, ai chẳng biết đá lúc nào chẳng thở, chẳng cắn răng? Cậu mới vào lò được mấy bữa mà dám to mồm phán xét?”

Cương chĩa ngón tay trỏ vào ngực Thao, gằn giọng răn đe: “Tôi cảnh cáo cậu, đừng có vin vào mấy con số suy diễn để gieo rắc tâm lý hoang mang, làm dao động tư tưởng công nhân giữa lúc dầu sôi lửa bỏng này! Tội cản trở chỉ tiêu nhà nước đủ để tước thẻ mỏ và đuổi cậu ra khỏi ngành. Bất cứ ai làm ảnh hưởng tiến độ, tôi sẽ đưa ra Hội đồng kỷ luật xử lý nghiêm khắc!”

Không khí trong phòng căng thẳng nghẹt thở. Đúng lúc ấy, một giọng nói trầm đục vang lên từ bậu cửa:

“Báo cáo đồng chí Giám đốc, việc đo đạc sáng nay là do kíp tôi yêu cầu đấy ạ.”

Bác Sâm bước vào phòng trong bộ quần áo thợ lò bạc phếch dính đầy bụi than, cổ vắt chiếc khăn mặt cháo lòng ẩm ướt. Đôi bàn tay thô ráp nứt nẻ như vỏ lim già buông thõng hai bên sườn, nhưng ánh mắt sắc sảo dưới hàng mày hoa râm toát lên uy lực ngầm của người thợ bốn mươi năm đội vỉa.

Cương thu tay về, giọng chùng xuống đôi chút: “Ông Sâm? Ca một tan rồi, ông lên đây làm gì?”