Chương 20: Ngọn Lửa Đời Đời

“Dạ, con xin vâng lời Cố tổ.”

Tiếng Thừa An cất lên trong trẻo giữa đêm rằm thanh vắng. Thiếu niên cung kính cúi đầu, xoay người bước qua bậu cửa liếp vào gian giữa. Đôi bàn tay thoăn thoắt của cậu gạt lớp tro than mịn, nâng que đóm hồng châm lên nén trầm hương ngào ngạt. Một làn khói màu lam biếc mềm mại cuộn tròn, uốn lượn bay lên trước linh vị tổ nghề kim hoàn mộc mạc, sưởi ấm nếp nhà tranh ba gian vốn đượm mùi than củi bấy lâu.

Cụ Tống Thuần Nghiêu khoan thai bước vào sau lưng chắt trai. Dưới bóng ngọc lan cổ thụ ngoài sân, ánh trăng rằm tháng Tám sáng trong như ngọc bích rải một lớp bạc óng ả lên thềm đá xanh. Dù lúc trước lão nhân đã khuyên mọi người sớm về nghỉ ngơi sau chuỗi ngày bão táp, nhưng Chu Chấn Hải cùng những người thợ lão thành như bác Cả Khiêm, chú Hai Điền và thợ chạm Tứ vẫn chưa nỡ rời đi. Biết đêm nay là thời khắc thiêng liêng nhất của gia tộc họ Tống – đêm truyền y bát sau bốn mươi năm gác kìm của bậc thái sơn bắc đẩu, phường thợ lặng lẽ đứng xếp hàng tề chỉnh nơi hiên nhà. Những gương mặt sạm màu khói lò ngước nhìn vào gian thờ với ánh mắt thành kính, không một tiếng động nào làm xao động bầu không khí trang nghiêm.

Cụ Tống dừng chân trước chiếc án thư bằng gỗ mộc nơi góc nhà. Chiếc tráp gỗ lim cổ kính phủ lớp bụi mờ bốn mươi năm nay đã được lau sạch bóng, để lộ những đường vân gỗ nâu sẫm trầm mặc. Lão nhân đưa đôi bàn tay gân guốc, mười đầu ngón tay chai sần dấu kìm kéo khẽ nâng nắp tráp.

Ánh nến lung linh hắt vào lòng tráp, soi tỏ tấm ngân bài ngự chế dài sáu tấc, dày nửa phân đúc bằng bạc ròng thời tiên đế. Chín con rồng bạc cuộn mây sống động như muốn bay lượn, ôm lấy bốn chữ vàng “Đại An Quốc Thủ” chói ngời, cùng dòng ngự phê “Bách nghệ vi bản, ngự tiền bất bái” sắc sảo ở mặt sau. Tấm bài ấy từng chấn nhiếp Ngọ môn, khiến cấm quân quỳ phục và mở toang lối vào điện Cần Chánh để cụ vạch trần mưu gian của lũ ngoại bang Tây Di, cứu lấy ba mỏ bạc Bạch Ngân Lĩnh.

Cụ Tống lặng nhìn kỷ vật một thoáng, khẽ vuốt ve bề mặt mát lạnh của tấm ngân bài, rồi thong thả kéo tấm lụa điều phủ kín lại, đặt nó sâu dưới đáy tráp. Hoàng ân tiên đế cụ xin khắc ghi trọn vẹn, nhưng hư danh chốn triều đình chưa bao giờ là cứu cánh của người thợ. Uy quyền có thể phai tàn theo năm tháng, tước lộc có thể đổi thay theo từng triều đại, chỉ có đôi bàn tay chân chính cùng lương tâm trong sạch mới là gốc rễ bền vững của muôn đời.

Khép lại ngăn dưới, từ ngăn trên của tráp lim, cụ Tống trân trọng nâng lên chiếc kìm kéo bạc ngự chế chuôi bọc ngà voi đã ngả màu hoàng yến. Chiếc kìm nhỏ nhắn, vừa vặn trong lòng bàn tay, mũi kìm bằng thép tốt vẫn sắc sảo sáng loáng. Đây chính là báu vật đã cùng cụ đi qua trọn vẹn một thế kỷ thăng trầm, từng kẹp từng phân bạc ròng kéo qua bàn sắt ba mươi sáu mắt rút, se nên những sợi ngân tơ mảnh bằng một phần mười sợi tóc để tạo nên những kiệt tác làm rạng danh non sông.

Cụ Tống quay người lại trước bàn thờ tổ. Ánh mắt bách niên của lão nhân ngời sáng thần quang hiền từ mà uy nghiêm.

“Thừa An, quỳ xuống.”

Thiếu niên mười bảy tuổi lập tức chỉnh đốn vạt áo chàm thô, quỳ ngay ngắn trên chiếc chiếu cói trải trước hương án. Đôi mắt trong sáng của Thừa An ngước nhìn Cố tổ, vừa kính cẩn, vừa rưng rưng xúc động.

Cụ Tống nâng chiếc kìm ngang mày, giọng nói sang sảng, chậm rãi mà trầm hùng vang vọng khắp gian nhà:

“Thừa An! Mấy ngày qua, kinh thành nổi sóng gió ngập trời. Phái đoàn Tây Di cậy pho tượng phượng đồng chì năm trăm cân ngạo mạn khiêu chiến, cấu kết cùng gian thần Bùi Thạc Chi mưu toan cướp đoạt khoáng mạch non sông. Giữa cảnh dầu sôi lửa bỏng, con đã không quản gian nan, cùng ta thức trắng thâu đêm bên lò lửa củi bồ kết, se từng sợi tơ rỗng ruột để hoàn thành pho tượng Cửu Long Ẩn Vân Chiêu Nhật. Nhờ ngọn lửa chân thật và sự tinh khiết của lòng người, chúng ta đã bẻ gãy cánh phượng giả, bóc trần ruột chì tanh hôi, giữ trọn thanh danh cho bách nghệ Đại An.”

Cụ dừng lại một nhịp, ánh mắt hướng về phía nhà chung tổ nghề nơi đầu phố Hàng Ngân:

“Nay pho tượng Cửu Long Ẩn Vân Chiêu Nhật cao ba thước đã được rước về tôn trí trang nghiêm nơi nhà chung của phường thợ, trở thành mẫu mực đỉnh cao cho muôn đời con cháu noi theo. Kẻ phản quốc Bùi Thạc Chi đã chịu cảnh đày ải biên cương, tên thương thủ Cát Nhĩ Lãng bị tịch thu thuyền buôn, nộp phạt mười vạn lượng bạc ròng rồi đuổi khỏi bờ cõi. Ba mỏ bạc Bạch Ngân Lĩnh đời đời thuộc về con dân Đại An. Nhưng con phải nhớ cho kỹ: Người thợ hơn nhau ở chữ ‘Thành’, chứ không hơn nhau ở danh vị hay vàng bạc chất đầy rương.”

Thừa An kính cẩn dập đầu sát chiếu cói:

“Lời Cố tổ dạy, từng câu từng chữ chắt đều khắc cốt ghi tâm!”

Lão nhân mỉm cười, giọng trầm xuống đầy tha thiết:

“Chiếc kìm này là mạng sống của ta, là mồ hôi nước mắt của tổ tiên dòng họ Tống truyền lại. Hôm nay, trước bàn thờ tổ nghề và trước sự chứng kiến của bà con Hàng Ngân, ta chính thức trao lại chiếc kìm bách niên này cho con. Cầm lấy nó, con phải đem trọn đời mình giữ gìn ngọn lửa đậu bạc phụng sự dân sinh, yêu thương phường thợ nghèo, che chở kẻ yếu, quyết không vì bạc vàng mờ mắt mà làm điều dối trá. Con có dám thề giữ trọn đạo nghề ấy chăng?”