Chương 1: Tia Lửa Sau Màn Sương

Đầu mỏ hàn nung đỏ khẽ chạm vào sợi thiếc, bốc lên làn khói trắng mang theo mùi nhựa thông khét lẹt xộc thẳng vào cánh mũi buốt lạnh của Thiều Gia Mẫn. Sương sớm dưới chân núi Langbiang vẫn giăng đặc như dải lụa xám bao bọc lấy góc vườn nhỏ sau gian nhà cấp bốn. Mặc kệ những cơn gió bấc rít từng hồi qua khe liếp, bàn tay vương vệt dầu máy đen mờ của cậu thiếu niên mười lăm tuổi vẫn ghì chặt chiếc kìm mỏ nhọn, cẩn trọng nắn thẳng từng mắt xích xe máy hoen gỉ.

Dưới bàn tay khéo léo của Mẫn, từng khớp xích liên kết chặt chẽ với những nẹp nhôm gọt giũa từ vỏ lon nước ngọt, dần tạo nên phần thân uốn lượn hệt như đốt sống loài rết. Cậu đặt tên cho mô hình là “Bọ Đất”. Bản thiết kế sơ bộ vẽ nguệch ngoạc trên trang vở ô ly kê sát góc bàn đá: một cỗ máy cứu nạn địa hình hẹp, có khả năng co gập thân mình để luồn sâu vào các rãnh nứt đất đá dưới mười lăm centimet.

Trong lúc miết chặt chốt chẻ kim loại cuối cùng, cạnh sắc của mắt sên cọ xát vào mu bàn tay phải của Mẫn. Cơn đau nhói buốt làm lộ rõ vết sẹo lồi dài bốn centimet chạy dọc từ ngón trỏ đến cổ tay. Cái chạm lạnh ngắt ấy lập tức khuấy động ký ức đau thương ba năm về trước.

Đó là một đêm tháng Mười kinh hoàng, đất trời Lạc Dương chìm trong cơn mưa rừng xối xả. Bùn đỏ bazan no nước trên triền taluy đổ ụp xuống như thác lũ, cuốn phăng gian chái nhà cũ của gia đình cậu trong chớp mắt. Trong bóng tối đặc quánh, cậu bé mười hai tuổi khi ấy đã điên cuồng bới từng tảng gạch vỡ, cào đến bật máu mười đầu ngón tay chỉ để cứu Kiki – chú chó nhỏ trung thành đang bị xà gỗ đè nghiến trong khe kẹt hẹp chưa đầy gang tay. Tiếng sủa tuyệt vọng rồi tiếng rên ăng ẳng lịm dần sau bức tường bùn lấp kín đã vĩnh viễn khoét sâu vào tâm trí Mẫn nỗi bất lực khôn nguôi. Bàn tay con người quá yếu ớt trước thảm họa thiên tai. Nếu lúc đó có một thiết bị đủ nhỏ gọn để luồn sâu vào đống đổ nát ấy...

Mẫn hít sâu một hơi không khí buốt giá của cao nguyên để xua tan cảm giác ngột ngạt đang bóp nghẹt lồng ngực. Đôi mắt cậu ánh lên vẻ kiên định. Cậu phải hoàn thành cỗ máy này, nhất định phải làm cho nó chuyển động.

“Thử nghiệm lần thứ tư,” Mẫn lẩm bẩm.

Cậu kẹp hai đầu dây đồng vào bình ắc quy xe máy cũ đặt dưới chân bàn. Một tiếng “tách” vang lên, đèn tín hiệu đỏ trên bảng mạch vi điều khiển tự hàn nhấp nháy liên hồi. Dòng điện mười hai vôn chạy dọc theo mạng lưới dây dẫn, truyền thẳng đến bộ servo tự chế mà Mẫn tận dụng từ bánh răng máy in hỏng.

Trục mô-tơ bắt đầu quay, kéo theo tiếng bánh răng ăn khớp lách cách giòn giã. Khung thân kim loại của Bọ Đất rung lên, các mắt xích khẽ co rút rồi đẩy cỗ máy trườn về phía trước. Mẫn nín thở, cẩn thận gạt công tắc đảo chiều, dẫn đường cho robot tiến vào bài kiểm tra mô phỏng: một đống gạch vỡ và ngói vụn nằm ngổn ngang cạnh luống hoa.

Đốt thân đầu tiên nhẹ nhàng lách qua khe hẹp giữa hai viên gạch ống. Thân hình mềm dẻo của cỗ máy phế liệu trườn đi linh hoạt, vượt qua đoạn dốc nghiêng ba mươi độ một cách êm ái. Tim Mẫn đập rộn ràng trong lồng ngực. Khớp mềm hoạt động đúng như tính toán cơ học!

Thế nhưng, khi phần đuôi của Bọ Đất vừa gồng mình vượt qua gờ đá dăm sắc nhọn, một tiếng “rắc” khô khốc xé toạc bầu không khí tĩnh lặng.

Mắt xích thứ ba chịu tải quá mức đột ngột đứt lìa. Trục nhông trượt khỏi rãnh, kéo theo mô-men xoắn quá tải khiến dòng điện tăng vọt trong tích tắc. Một luồng khói xám khét lẹt bùng lên kèm theo tiếng nổ lẹt đẹt của tia lửa điện chập mạch, phóng thẳng vào lớp vỏ nhựa bảo vệ uốn từ ống nước PVC, đốt cháy xém một mảng lớn.

“Chết rồi!”

Mẫn hốt hoảng lao tới giật phăng cực âm của bình ắc quy ra ngoài. Khói vẫn bốc nghi ngút từ con chip gắn trên bo mạch. Cậu đứng chết lặng giữa làn sương sớm, hai vai chùng xuống, cay đắng nhìn cỗ máy tâm huyết nằm bất động với phần thân đứt gãy và mùi nhựa cháy nồng nặc. Lại thất bại. Vấn đề chịu lực của khớp truyền động vẫn là bức tường kiên cố chắn ngang hy vọng của cậu.

“Chào nhà phát minh của lớp 10A3! Tớ ngửi thấy mùi nhựa cháy từ tận ngoài cổng rào rồi đấy nhé!”

Giọng nói trong trẻo, lảnh lót như chuông gió bất ngờ vang lên phá tan không gian ảm đạm. Mẫn giật mình quay lại.

Đứng bên lối đi lát đá bazan là Nhan Tiểu My. Cô bạn lớp trưởng xuất hiện rạng rỡ trong bộ đồng phục áo sơ mi trắng chỉn chu, bên ngoài khoác chiếc áo len mỏng màu hạt dẻ. Mái tóc đuôi ngựa buộc cao bằng dây thun màu cam quen thuộc khẽ đung đưa theo từng bước chân thoăn thoắt. Nụ cười tươi tắn của Tiểu My tựa như tia nắng ban mai xua bớt cái giá rét nơi xứ núi Lạc Dương.

Mẫn bối rối, vội vã kéo vạt áo khoác che đậy đống phế liệu cháy dở trên bàn:

“Cậu... sao My lại đến sớm thế? Mới hơn sáu giờ mà.”

“Không đến sớm thì làm sao bắt quả tang cậu trốn học bài để đày đọa mấy khối sắt vụn này?” Tiểu My bước tới, thản nhiên kéo chiếc ghế gỗ ngồi xuống đối diện, đôi mắt to tròn sáng ngời đảo quanh góc làm việc. Nhìn cỗ máy Bọ Đất bị cháy xém một bên sườn, ánh mắt cô không hề có vẻ chế giễu mà tràn ngập sự thấu hiểu.

Cô đặt mạnh xấp tài liệu in màu còn thơm mùi mực mới lên mặt bàn, dõng dạc nói:

“Bỏ mấy chuyện thử nghiệm lẻ tẻ này qua một bên đi. Cậu nhìn xem cái này là gì!”

Mẫn tò mò ngó xuống. Dòng chữ in đậm trang trọng đập vào mắt cậu: “CUỘC THI SÁNG TẠO KHOA HỌC KỸ THUẬT VÀ ROBOCON TRẺ TOÀN QUỐC (VIETTECH YOUTH) – HẠNG MỤC ROBOT CỨU HỘ ĐỊA HÌNH HẸP”.

“VietTech Youth?” Mẫn lẩm bẩm, ngón tay run run lướt qua từng trang thể lệ. “Quy mô toàn quốc sao...?”

“Chính xác!” Tiểu My vỗ tay xuống bàn, giọng nói ngập tràn nhiệt huyết. “Vòng loại Cụm liên trường huyện mình sắp khởi tranh. Sa bàn mô phỏng sạt lở đất đá, rãnh bùn sụt lún bazan, đường hầm hẹp dưới hai mươi centimet... Cậu nhìn xem, từng tiêu chí đều trùng khớp với cỗ máy Bọ Đất của cậu! Đây chính là cơ hội lớn nhất để cậu đưa sáng chế ra đời thực!”

Nhìn ngọn lửa bùng cháy trong mắt Tiểu My, lòng Mẫn chợt xao động dữ dội. Nhưng rồi, ánh mắt cậu lại chạm phải những mắt xích đứt lìa và lớp vỏ nhựa đen sì trên bàn. Nỗi mặc cảm tự ti âm thầm dâng lên:

“Nhưng My này... cỗ máy của tớ toàn chắp vá từ đồ ve chai. Động cơ thì chập cháy, khớp nối thì đứt gãy liên tục. Nghe nói học sinh trường chuyên ở Đà Lạt hay dưới thành phố lớn toàn dùng khung hợp kim xịn, linh kiện nhập ngoại đắt đỏ. Trường huyện miền núi như tụi mình, lấy tư cách gì mà đọ lại người ta...”

“Gia Mẫn!”

Tiểu My nghiêm giọng cắt ngang lời cậu, đôi mày thanh tú khẽ nhíu lại. Cô rút từ trong cặp sách ra một tờ đơn có tiêu đề in sẵn, dằn mạnh lên mép bàn trước mặt Mẫn:

“Cậu định mãi thu mình trong góc vườn này để dằn vặt chuyện ba năm trước sao? Phế liệu thì đã sao chứ? Ý nghĩa của cỗ máy này là để cứu người! Tớ đã chuẩn bị sẵn đơn xin thành lập Câu lạc bộ STEM sáng chế của lớp 10A3 tụi mình rồi.”

Ngón tay Tiểu My chỉ thẳng vào dòng chữ ký còn để trống ở cuối văn bản, giọng cô đanh lại đầy kiên quyết:

“Quy định của nhà trường rất rõ ràng: muốn đăng ký tham gia vòng cụm, đề tài bắt buộc phải trực thuộc một câu lạc bộ có tối thiểu ba thành viên kỹ thuật và một giáo viên ký tên bảo trợ chuyên môn. Hạn chót nộp đơn lên Ban Giám hiệu là trước giờ tan học chiều nay. Nếu đến lúc tiếng trống bãi trường vang lên mà cậu không tìm đủ người lập đội và thuyết phục được thầy cô hướng dẫn, cơ hội này sẽ bị hủy bỏ, và ước mơ của cậu cũng sẽ vĩnh viễn nằm lại ở đống sắt vụn này!”

Gió cao nguyên lại thổi thốc qua góc vườn, mang theo hơi lạnh cắt da, nhưng trong lồng ngực Gia Mẫn, một tia lửa vô hình dường như vừa bùng lên mãnh liệt hơn cả những mối hàn rực đỏ.