Chương 1: Tiếng vang đáy sông

Gió ngã ba sông táp vào mặt rát buốt, quyện theo hơi bùn ải và vị ngai ngái của bèo dâu. Liêu Khắc Thuận không về nhà nghỉ ngơi dù canh ba đã điểm tự bao giờ. Thân hình gầy guộc của lão nhân tám mươi bảy tuổi chìm vào bóng tối trên dải đê Vạn Niên đang đắp dở, tay trái chống chặt cây gậy trúc xuống bờ đất sũng nước, tay phải lần trong bọc vải gai rút ra chiếc búa gỗ nhỏ cán đã bóng loáng mồ hôi qua sáu mươi năm lăn lộn chốn thủy đình.

Sương trắng mờ đục viền quanh tròng mắt cụ, nhưng đôi tai già nua thì chưa từng lừa dối chủ nhân. Cụ quỳ một chân xuống nền đất nện ẩm ướt, đưa bàn tay nổi gân guốc sờ lên đầu cọc gỗ đầu tiên nhô khỏi vạt phù sa. Thớ gỗ se lạnh, mướt mát bùn tươi. Cụ vung nhẹ cổ tay, gõ một tiếng dứt khoát.

“Thốc.”

Một âm vang đục, chắc nịch dội ngược lên cán búa rồi lan tỏa đều đặn vào lòng đất như nhịp đập của quả chuông đồng treo dưới đáy giếng sâu. Lim lõi rừng già thượng nguồn. Cụ khẽ thở hắt ra, chống gậy gượng đứng dậy, bước thêm năm bước sang cọc kế tiếp.

Lại một tiếng gõ. Vẫn là thanh âm bền bỉ của lim già. Đoạn này là công sức của ba mươi ngày phu dịch đợt đầu, đích thân cụ đứng trên mố đất chỉ đạo dân đầm từng nhát vồ. Nhưng khi bước qua mốc cọc thứ mười lăm, nơi bùn non mới đắp còn chưa kịp khô ráo, mũi búa vừa chạm xuống thớ gỗ, Liêu Khắc Thuận bỗng khựng người.

“Bộp.”

Tiếng gõ không vọng sâu vào lòng đất mà bật ngược lên, rỗng tuếch và bồng bềnh như gõ vào ống nứa khô mục vùi dưới đáy rãnh. Âm thanh tắt lịm ngay tức khắc, không có chút hậu âm nào của lõi gỗ đặc trăm năm.

Lông mày cụ nhíu chặt lại. Cụ cúi rạp người xuống sát ngấn nước lấp xấp chân đê, giơ búa gõ thêm một nhát nữa vào chính giữa tim cọc. Vẫn là tiếng vang phập phều xốp rỗng. Ngón trỏ bàn tay phải vĩnh viễn cong gập của cụ miết mạnh lên bề mặt cọc. Lớp bùn trơn tuột rơi ra, để lộ lớp vỏ ngoài sần sùi nhưng bên trong mềm nhũn, móng tay già nua hơi ấn nhẹ đã lún sâu vào nửa đốt.

“Gỗ tạp bọc bùn.”

Cụ lẩm bẩm trong miệng, giọng khô khốc nghẹn ứ nơi cuống họng. Trái tim trong lồng ngực chợt nhói lên một nhịp nhức nhối, nhưng cụ cắn chặt răng nén lại, không để lộ ra ngoài. Cụ nhấc gậy bước vội sang cọc thứ mười sáu, mười bảy, rồi mười tám.

“Bộp. Bộp. Bộp.”

Mỗi nhát búa hạ xuống trong đêm vắng đều phát ra tiếng kêu bồm bộp ghê người. Không phải một thân cây bị sâu mọt ngẫu nhiên. Chuỗi cọc rỗng rải dài liên tiếp, cắm đều đặn dọc theo mép nước ăn sâu về phía hạ lưu ngã ba sông. Kẻ nào đó đã tính toán cực kỳ tinh vi: bên ngoài trét bùn dẻo miết phẳng lì hệt như cọc lim vừa vớt dưới bè, đầu cọc tiện vuông vắn che mắt phu đắp đê, nhưng toàn bộ phần thân chìm dưới ngấn phù sa đều là thứ gỗ xốp nhẹ cân, gặp nước lũ chỉ dăm ba ngày là mục rữa từ ruột.

Gió bấc từ dãy Ngọc Sơn quét qua mặt đê lạnh buốt sống lưng. Liêu Khắc Thuận siết chặt cán búa gỗ, khớp ngón tay trắng bệch. Đây không phải sự tắc trách vô tình của vài tên đốc công lười biếng. Cả một vệt cọc dài hơn mấy chục trượng nằm ngay cung xung yếu nhất, nơi luồng nước Lục Giang và Thanh Giang thúc thẳng vào chân móng, lại bị rút sạch lõi lim.

“Thầy! Nửa đêm gió máy thế này, sao thầy lại ra đê một mình?”

Một tiếng gọi giật thảng thốt vang lên sau lưng phá vỡ không gian tĩnh mịch. Ánh đèn bão bằng giấy dầu chao đảo hắt tới, soi rõ vóc dáng vạm vỡ của Đinh Ngọc Lâm đang sải bước chạy lại. Chiếc áo vải thô đẫm sương đêm dính chặt vào bờ vai rộng, vết sẹo dài từ mang tai xuống cằm đỏ ửng lên vì gió lạnh.

Lâm vội cởi tấm áo tơi khoác ngoài định che cho cụ, miệng không ngớt lo lắng: