Chương 8: Tam tầng khóa cốt

Gió bão ngoài cửa biển Sa Huỳnh vẫn thét gào từng cơn, quất ràn rạt vào phên nứa bao quanh xưởng nan Thạch Bi. Mùi nồng của bùn non đọng trong kẽ tre lồ ô hòa cùng khói bổi xộc thẳng vào cánh mũi Hoài Ân. Trong sân, những ngọn đuốc cắm quanh bờ rào cháy phần phật, hắt ánh đỏ chập chờn lên những thân tre già vừa chuyển từ hầm đá ra. Tiếng rựa ngoài bến vẫn vang lên giòn giã, tiếp nối không ngừng cho đêm trắng sinh tử của xóm chài.

Hoài Ân ngồi bệt trên nền đất nện, cầm con dao chuốt lưỡi thép xám ngoét. Chàng thoăn thoắt ghìm thân tre vào đùi, lia ngọt sớt tách lớp vỏ xanh mỏng dính. Bên cạnh, hai người lính Thủy quân của Đoàn Chấn Lạc vụng về nạo cật tre khiến thớ sợi xước dăm lởm chởm. Dù trán còn quấn vải thô lấm lem bùn cát, bả vai thấm vệt máu khô, hai người lính vẫn cắm cúi làm, chẳng dám ngơi nghỉ.

— Chớ đè nặng tay thế các anh! — Cật tre già ngâm bùn mười tháng dẻo như gân hươu, nhưng thớ giòn ở đầu mắt., nhưng thớ giòn ở đầu mắt. Lưỡi dao phải nghiêng một tấc, nương theo sống tre mà đẩy tới. Đè mạnh quá thì phạm vào thịt non, mà nhẹ quá thì cật tre còn xơ, nước biển luồn vào sẽ cắn nát mối đan.

Hai người lính gật đầu lia lịa, cẩn trọng nắn nót từng nhát gọt. Khắp xưởng, tiếng dao chuốt soàn soạt rộn rã hòa cùng tiếng thở dồn dập của hơn ba mươi trai tráng. Hàng trăm thanh nan tre dài hơn hai trượng dần được chuốt đều tăm tắp, bóng loáng sắc ngọc bích, xếp thành từng bó ngay ngắn dưới chân cột.

Bỗng một bóng người gầy gò bước tới mép nong. Cụ Mạch Vĩnh Cát chậm rãi ngồi xuống chiếc đòn kê bằng gỗ ổi. Trên tay lão thợ cả chín mươi hai tuổi là chiếc dùi gỗ gia truyền mòn nhẵn bóng nước, đầu bịt đồng thau sẫm màu. Cụ Cát đặt dùi xuống sập tre, khẽ hắng giọng. Tiếng dao rộn rã trong xưởng bỗng chốc lắng xuống, nhường chỗ cho sự im phăng phắc đầy kính cẩn.

— Các con, các cháu nghe cho rõ đây — Cụ Cát cất tiếng, giọng đĩnh đạc trầm ấm lấn át cả mưa gió ngoài hiên — Thuyền ván vỡ vì nó cứng ngắc, chọi thẳng với đá ngầm và xoáy cuộn. Thuyền nan Thạch Bi ta sống được giữa cửa tử là nhờ biết nhún nhường, nương theo cái giận của biển mà luồn lách. Muốn làm được mười hai chiếc thuyền nan lá sen vừa nhẹ vừa chắc như mai rùa, từng mối đan phải theo đúng bí pháp “Tam Tầng Khóa Cốt”.

Hoài Ân nín thở nhìn theo từng cử động của ông nội. Cụ Cát nhặt ba thanh nan cật vừa chuốt xong, đặt lên mặt sập. Đôi bàn tay cụ nổi đầy đồi mồi, gân guốc sần sùi nhưng cử động lại nhẹ nhàng, chuẩn xác đến từng phân ly.

— Tầng thứ nhất là nan dọc — Ngón tay cụ miết dọc theo thanh nan — Nan dọc ôm lấy sống thuyền như xương sống cá kình, nhận lãnh cái đội ngược của sóng ngầm từ đáy lạch dâng lên.

Dứt lời, cụ lách thanh nan thứ hai nằm ngang, vuông góc chằn chặn:

— Tầng thứ hai là nan ngang, cài khít khao như xương sườn, giữ cho be thuyền không bẹp dí khi bị hai bức tường nước ép lại.

Đôi bàn tay già nua thoăn thoắt cầm chiếc dùi gỗ luồn thanh nan thứ ba chéo một góc nghiêng, đan cài răng lược xuyên qua hai lớp trước:

— Nhưng hai tầng đó vẫn chưa đủ! Gặp Xoáy Mắt Rồng hay sóng lừng bãi Bàn Chông, dòng nước xoáy tròn sẽ vặn gãy cả dọc lẫn ngang. Tầng thứ ba này là nan xiên mắt cáo khóa cốt. Nó cài chéo góc, khóa chặt mối giao nhau giữa nan dọc và nan ngang. Khi sóng quật vào một điểm, nan xiên sẽ truyền lực xé chạy tản ra khắp vành thuyền, mười phần hung hãn của bão chỉ còn lại một phần rung lắc. Thuyền có chao đảo cỡ nào, cốt thuyền cũng không thể toác đáy!

Nhìn từng mối nan mắt cáo ken dày dưới bàn tay điêu luyện của nội, Hoài Ân như vỡ lẽ ra điều mà bấy lâu chàng chỉ mang máng cảm nhận mà chưa thể nói thành lời. Đó là công trình tích lũy từ mồ hôi của bao đời tiền nhân bãi ngang. Mỗi mắt nan cài vào nhau, cái này chịu cho cái kia, tựa hệt những bàn tay dân chài nắm chặt nhau trong cơn sóng dữ.