Chương 23: Ánh Lửa Soi Dòng Sông Cấm

Con thuyền nan khẽ rẽ làn nước biếc, lướt êm ả giữa lòng sông Cấm mênh mang.

Gió đêm rằm tháng Tám phả vào mát rượi, xua tan cái oi nồng còn sót lại của ngày hè phố Cảng. Cụ Nhiếp Thế Côn ngồi xếp bằng khoan thai nơi khoang mũi, lưng tựa vào mạn thuyền bằng gỗ kiền kiền đã lên nước bóng lộn. Cụ nâng chén gốm da chu, khẽ nhấp một ngụm trà hoa cúc vườn nhà vừa hãm. Vị ngọt thanh lan tỏa trên đầu lưỡi, hòa cùng hương trà thơm dịu khiến lồng ngực cụ nhẹ bẫng sau bao tháng ngày dấn thân giữa lốc xoáy nhiễu nhương của thế sự.

Ngồi đối diện cụ bên chiếc bàn con mộc mạc, Nhiếp Gia Định cẩn thận châm thêm nước sôi từ chiếc phích Rạng Đông vào ấm. Ánh đèn bão treo lủng lẳng trên sạp thuyền hắt lên gương mặt chữ điền của người thợ trẻ một sắc ấm áp, rạng rỡ. Đôi bàn tay vạm vỡ từng quen khuân vác bao tải nặng nơi bến bãi nay cử động vô cùng nhịp nhàng, thuần thục từng ngón nếp của người thợ mài kính quang học.

"Uống chén trà cho ấm giọng đã cháu." Cụ Côn mỉm cười đôn hậu, ánh mắt tinh anh lấp lánh như hạt sương mai nhìn người đệ tử chân truyền. "Gió sông Cấm đêm nay trong trẻo quá. Mấy ngày nay xưởng Quang Minh khai trương rồi mở lớp, chắc hẳn con bận rộn đến chẳng kịp ngơi tay?"

Gia Định hai tay bưng chén trà, cung kính nhấp một ngụm rồi đặt xuống, ánh mắt ánh lên vẻ phấn khởi khó giấu:

"Thưa thầy, mệt thì có mệt nhưng lòng dạ con lúc nào cũng phơi phới. Từ hôm khánh thành đến nay vừa tròn một tuần, ngày nào bà con lao động cũng đến chật ních cả gian tiền sảnh Chợ Sắt. Riêng đợt đầu, xưởng chúng con đã đo khám khúc xạ và trao tận tay hơn một trăm cặp kính chuẩn tiêu cự miễn phí cho các bác phu xe bến phà Bính, các chị thợ may xí nghiệp may số Ba và thợ vá lưới ven sông."

Cụ Côn gật đầu, chòm râu bạc phơ khẽ lay động theo làn gió:

"Bà con đón nhận thế nào?"

"Ai nấy đều rưng rưng mừng rỡ, thưa thầy!" Giọng Gia Định trầm ấm, hào sảng mà xúc động. "Bác Hai phu xe sau khi đeo kính thử bước xuống lòng đường, nhìn rõ từng viên đá lát cách xa cả chục thước mộc, bác ôm chầm lấy con mà khóc ròng. Bác bảo mấy năm nay mắt mờ như phủ sương, vừa đạp xe vừa nơm nớp sợ tông vào người đi bộ, gom góp mấy tháng tiền công định bụng sang tiệm Vạn Lợi Hưng mua kính nhưng nghe tiếng chúng ép nợ cắt cổ nên đành chịu mù dở. Nay có kính của hợp tác xã, bác bảo đời bác như được sinh ra lần thứ hai."

Gia Định ngừng lại một nhịp, khẽ rót thêm trà vào chén của cụ Côn rồi tiếp tục giãi bày:

"Mừng nhất là bác Ba Rèn cùng các thợ rèn Thượng Lý của chúng ta. Lò rèn bên ngõ ngày đêm đỏ lửa, gọng kính sắt dẻo và gọng đồng thủ công làm ra đến đâu được ráp tròng hoàn thiện đến đấy. Giá thành mỗi chiếc gọng chỉ bằng vài bát cháo cá của mẹ con, bền chắc vô cùng, không sợ rơi vỡ nứt gãy như đồ nhựa dỏm của đám gian thương trước kia. Cha con bé Mận ngày nào cũng sang phụ quét dọn mạt đá, lau chùi tròng kính và xếp từng hộp gỗ ngay ngắn. Tiếng cười nói rộn rã khắp một góc Chợ Sắt. Dân nghèo bến Cảng từ nay không còn ai phải run sợ chiếc bẫy nợ sáu vạn đồng hay những bản hợp đồng siết nhà tàn độc nữa rồi."

Nghe người cháu họ thuật lại rành rẽ từng biến chuyển nơi xưởng thợ, cụ Côn khẽ thở ra một hơi dài thanh thản. Đôi mắt hổ phách của cụ hướng về phía bờ sông, nơi những dãy nhà ngói Chợ Sắt và ngõ thợ rèn Thượng Lý đang lấp lánh dưới ánh trăng thu. Đôi kính thấu thị ngũ sắc gia bảo sau những ngày lưu lạc trong bóng tối tội ác nay đã ngự an vị trên ban thờ tổ tiên ở căn nhà ven sông Cấm, rửa sạch mọi ô uế bụi trần. Những kẻ gian manh như Trịnh Sâm, Hoàng Mắt Mèo đã phải trả giá đích đáng sau song sắt nhà giam, nhường lại mặt đất thanh bình cho những con người lao động chân chính.

Tuy nhiên, nét mặt cụ Côn dần lắng lại, trở nên thâm trầm, đĩnh đạc như mặt nước giếng khơi lúc đêm sâu. Cụ đặt chén trà xuống đĩa lót, nhìn thẳng vào hai mắt của Gia Định, giọng nói vang rền, rành rọt từng tiếng:

"Định này, vạn sự khởi đầu thuận lợi là điều đáng mừng, nhưng con chớ vội say sưa với thành quả ban đầu mà lơi lỏng tâm niệm."