Về tác phẩm
Giới thiệu truyện
Năm 1988 thời kỳ bắt đầu đổi mới kinh tế tại Hải Phòng, Nhiếp Thế Côn (142 tuổi, cụ ông đại thọ quắc thước nhờ lối sống dưỡng sinh thanh đạm) là thợ mài quang học và đúc thấu kính pha lê thủ công. Hiệu cầm đồ và mắt kính mậu dịch tư nhân của gã thương buôn bất lương Trịnh Sâm câu kết với đám giám định viên thoái hóa, cố tình tráo đổi kính mắt thạch anh thật của người dân nghèo sang thấu kính thủy tinh tạp chất dễ vỡ, đồng thời ép các gia đình lao động vào vòng nợ lãi nặng. Khi người cháu họ bị chúng vu oan làm vỡ kính quý đòi bồi thường cả căn nhà ven sông Cấm, cụ Côn quyết định ra tay. Bằng tài tôi luyện pha lê lửa ngọn dầu phụng và phép đo độ khúc xạ ánh sáng chuẩn xác đến từng nanomet, cụ đã lập đàn kiểm định công khai ngay giữa chợ Sắt, lột trần toàn bộ chiêu trò tráo ngọc thành đá và ép chuỗi tiệm gian thương phải đền bù thỏa đáng cho bà con. Truyện khép lại khi xưởng kính thủ công của cụ truyền dạy lại cho thế hệ trẻ, đem lại ánh sáng chân chính cho người nghèo. Điểm độc đáo: Vả mặt bằng tri thức quang học và kỹ thuật mài thấu kính pha lê dân gian độc lạ thời kỳ đổi mới, không dùng bạo lực mà dùng chuẩn mực đo lường ánh sáng hạ gục gian thương.
