Chương 3: Lò Kính Thượng Lý

Lời khẳng định đanh thép của bác Ba Rèn rọi thẳng vào tâm trí tăm tối của Nhiếp Gia Định như một tia chớp xé toạc màn sương đêm trên sông Cấm. Anh vội vã đưa mu bàn tay áo thô ráp quệt ngang dòng nước mắt mặn chát, ngẩng đầu nhìn về phía ngọn lửa rèn đỏ rực đang hắt lên nền trời xa xăm.

“Bác Ba... ông chú họ của cháu thật sự cứu được mẹ con cháu sao?”

“Còn đứng đấy mà lải nhải à?” Bác Ba Rèn nghiêm mặt, giục giã đẩy mạnh vào lưng anh. “Mau đi đi! Cụ Côn là bậc ngự công thấu suốt muôn sự, tính tình thanh đạm ẩn dật, nhưng tuyệt đối không bao giờ để kẻ gian làm nhục huyết thống họ Nhiếp. Nhớ kỹ, vào ngõ cụt Thượng Lý, thấy rặng tre già nép bên lò than nguội thì gõ cửa!”

Gia Định siết chặt hai mảnh kính vụn gói trong mảnh giẻ rách giấu nơi ngực áo, cúi gập người tạ ơn người hàng xóm tốt bụng rồi guồng chân lao đi.

Anh chạy như bay qua những con ngõ lầy lội ven bờ sông. Đêm mùa đông đất Cảng buốt lạnh đến run rẩy, sương muối phủ trắng xóa trên những đống than bùn và bờ tường vôi tróc lở. Băng qua dải đường sắt bóng loáng và những bãi đất hoang ngổn ngang khung xe tải cũ, không khí bỗng đặc quánh lại bởi mùi khói than đá nồng nặc và tiếng búa sắt gõ chan chát từ xóm thợ rèn Thượng Lý vọng ra.

Lần theo từng lối rẽ quanh co, tiếng búa gõ đe sắt dần thưa thớt, nhường chỗ cho sự tĩnh lặng tịch mịch của một con ngõ cụt rợp bóng tre ngà. Cuối ngõ, nép mình dưới rặng tre xào xạc là một căn nhà gỗ cổ kính lợp ngói âm dương đã ngả màu rêu phong xám xịt.

Gia Định chậm dần bước chân, lồng ngực phập phồng thở dốc. Từ bên trong khe cửa gỗ lim khép hờ, một luồng ánh sáng vàng óng ả như mật ong hắt ra mặt sân lát gạch vồ. Cùng với ánh sáng ấy là mùi hương dầu phụng thơm bùi, ngầy ngậy xua tan đi cái lạnh căm căm của sương đêm, quyện chặt với âm thanh “ram ráp... ram ráp...” thanh tao, đều đặn đến kỳ lạ. Đó là tiếng đá mài cọ xát nhịp nhàng vào vật thể rắn, không hề vội vã mà đĩnh đạc tựa như nhịp thở của thời gian.

Gia Định nuốt một ngụm nước bọt khô khốc, rón rén bước từng bước tới sát thềm nhà rồi ghé mắt nhìn qua khe cửa.

Trong gian buồng ấm cúng, một bóng hình quắc thước ngồi xếp bằng ngay ngắn trên chiếc chiếu cói dệt tay. Cụ già trạc chừng ngoài tám mươi, râu tóc bạc phơ như cước buông dài trước ngực, vóc dáng cao gầy nhưng lưng thẳng tắp như thân tùng trước gió. Cụ vận chiếc áo chẽn bà ba bằng vải thô nhuộm màu chàm giản dị. Đôi mắt cụ trong veo, sâu thẳm, đồng tử ánh lên sắc hổ phách tinh anh đến độ dường như có thể thấu thị từng hạt bụi li ti lơ lửng trong không khí.

Trước mặt cụ là một đĩa đồng đặt ngọn đèn dầu không hề bốc khói đen. Hai bàn tay khô gầy điểm những đốm đồi mồi của bậc đại thọ nhẹ nhàng xoay tròn một khối thạch anh thô sơ trên bề mặt tấm đá mài ướt đẫm nước giếng khơi. Mỗi đường xoay của cụ chuẩn xác đến từng đường tơ kẽ tóc, mềm mại như mây trôi nhưng dứt khoát như đao chém.

Gia Định không kìm nén nổi nỗi xúc động và tủi nhục dồn nén suốt từ chiều tối. Anh run rẩy đẩy then cửa bước vào, quỳ sụp xuống bậu cửa gỗ, hai đầu gối chạm mạnh xuống nền gạch mát lạnh:

“Ông cụ... cứu mẹ con cháu với! Cháu là Gia Định, con trai thằng Tòng, cháu họ của cụ đây!”

Tiếng va chạm và lời kêu cứu bất ngờ xé toạc không gian tĩnh lặng, nhưng bàn tay đang mài đá của cụ già tám mươi tám tuổi không hề run rẩy lấy nửa ly. Cụ điềm đạm xoay thêm một vòng trọn vẹn, nhấc khối thạch anh lên ngắm nghía dưới ánh lửa hạt phụng rồi mới từ tốn đặt hòn đá cùng dụng cụ mài xuống chiếc đĩa gỗ mun cạnh mép chiếu.