Chương 10: Thanh Tâm Thấu Quang

Bốn bóng người bặm trợn giẫm đạp lên nhau chạy thục mạng ra khỏi ngõ cụt Thượng Lý, tiếng gậy sắt va lách cách trên đá dăm và tiếng la thất thanh của tên sẹo dần chìm vào rặng tre ngà. Mùi vải cháy khét lẹt cùng hơi dầu hôi nồng nặc còn vương lại trên sân gạch, nhưng không khí căng thẳng đã hoàn toàn tan biến.

Nhiếp Gia Định đứng sững, ngực phập phồng hạ chiếc đòn gánh tre xuống đất. Anh đưa mắt nhìn chiếc áo chẽn chàm phẳng phiu của cụ Côn, lòng trào dâng niềm thán phục khôn xiết.

“Định, đem xô dầu hôi dẹp sang góc chuồng trâu, rải lớp cát khô khử mùi rồi khép then cổng lại.” Cụ Côn quay người, giọng trầm ổn như dòng nước ngầm. “Đừng để đám ruồi muỗi làm vẩn đục lòng dạ. Việc lớn hôm nay còn ở phía trước.”

“Dạ, cháu làm ngay đây ạ!”

Gia Định dạ ran một tiếng, nhanh nhẹn quét sạch khoang sân, dội nước giếng khơi rửa sạch vệt bồ hóng rồi cài then gỗ vững chắc. Khi anh bước vào gian buồng trong, cụ Côn đã thắp sáng hai ngọn đèn dầu phụng. Căn phòng ngập tràn sắc vàng ấm cúng và mùi thơm dịu nhẹ của dầu lạc mới ép. Trên chiếc bàn gỗ gụ mộc mạc, chén than gỗ đượm không khói đang tỏa nhiệt âm ỉ cạnh chiếc rương bách mở sẵn.

Cụ Côn rút từ túi da bò ra một phôi thạch anh tự nhiên trong vắt, kích thước cỡ quả nhót, đã được mài phẳng sơ bộ. Cụ đưa mắt nhìn Gia Định, nghiêm cẩn nói:

“Thằng Định, nhìn cho tinh. Mắt bé Mận bị co quắp điều tiết vì kính tạp chất méo mó, nếu chỉ mài kính theo độ thường thì mắt con bé sẽ hỏng hẳn. Phải dùng thạch anh non ngậm lửa hạt phụng, mài ra cặp kính 'Thanh Tâm Thấu Quang' đón ánh sáng chân thực, để đôi mắt tự nhiên buông lỏng gân máu mà phục hồi.”

Gia Định nín thở ghé sát. Dưới ánh mắt chăm chú của anh, cụ Côn dùng kẹp đồng gắp phôi đá đặt vào giữa chén than hồng. Đây chính là tuyệt kỹ “Hỏa Luyện Thấu Pha Lê” mà anh từng nghe bác Ba Rèn tấm tắc ca tụng.

Không gian tĩnh lặng chỉ còn tiếng than nổ lách tách rất khẽ. Khi phôi đá ửng lên sắc hồng đào mềm mại, cụ Côn nghiêng chiếc bầu gốm nhỏ, rỏ từng giọt dầu phụng vàng óng lên bề mặt viên đá. Dầu chạm nhiệt nóng bốc lên làn khói mỏng thơm ngát, nhưng tuyệt nhiên không có muội đen. Dưới tác động của nhiệt độ êm dịu và tinh chất dầu lạc, những bọt khí li ti vốn ẩn sâu trong lòng thạch anh từ từ dịch chuyển, gom lại rồi tan biến vào lớp áo dầu.

Gia Định trố mắt nhìn khối đá dần dần trong suốt lạ kỳ, tinh khiết tựa hồ như giọt sương mai đọng trên lá sen sớm, không hề xuất hiện một vết rạn chân chim nào. Từng thao tác của bậc lão nhân chuẩn xác, nhịp nhàng như một vũ điệu của lửa và đá.

“Khử xong bọt khí, giờ tới bước định tâm.”

Cụ Côn gắp phôi thạch anh nhúng vào âu nước sắc từ vỏ cây núc nác để hạ nhiệt từ từ. Khi viên đá nguội hẳn, cụ lấy chiếc que vạch bằng gỗ mun đen bóng, đầu vuốt nhọn mảnh như sợi cước. Cụ kéo chiếc đèn dầu lại gần, đặt que mun lên mặt kính, đo đạc tiêu cự chuẩn xác từng vi ly. Cụ vừa vạch những đường chuẩn độ cong vừa giảng giải cho Gia Định:

“Đồng tử con bé bị kéo giãn về phía cánh mũi tròn trĩnh ba ly do chiếc kính dỏm của tiệm Vạn Lợi Hưng. Ta mài mặt lõm lệch quang trục hai phần mười ly về hướng ngược lại, mài mặt lồi phẳng hơn bình thường. Khi ánh sáng rọi vào, tiêu điểm sẽ tự kéo đồng tử về chính tâm.”

Nhìn những vệt vạch tinh xảo không sai lệch một sợi tóc trên mặt kính, Gia Định thấu hiểu vì sao người đời lại gọi đây là bách nghệ ngự công. Anh chăm chú phụ cụ cầm đĩa mài, tra từng giọt cát ngũ hành sông Lô mịn như bột phấn để cụ miết tròng kính trên phiến đá hoa mai. Tiếng mài ram ráp vang lên đều đặn theo nhịp thở tĩnh tại của hai chú cháu. Đến khi lắp hai tròng thạch anh vào chiếc gọng sừng trâu mộc mạc màu cánh gián được đánh bóng nhẵn nhụi, bóng chiều ngoài ngõ đã ngả sang màu tím thẫm.

Đúng lúc đó, tiếng gõ cửa dè dặt vang lên cùng tiếng bước chân gầy guộc.

Gia Định vội chạy ra mở then. Ngoài cổng là bác thợ vá lưới mù lòa trong manh áo vá, tay cầm gậy tre dò dẫm, tay kia dắt bé Mận. Cô bé mười sáu tuổi mặc chiếc áo bà ba xanh bạc màu, đôi mắt tròn nheo tít lại, hai hàng mi giật giật vì nhược thị nặng.

“Chào bác, chào em Mận! Hai bố con vào nhà đi, cụ Côn đợi từ nãy giờ đấy!” Gia Định đon đả đỡ lấy cánh tay người thợ lưới, dìu hai cha con vào gian buồng ấm áp.

Người cha mù lòa run rẩy chắp hai tay:

“Cụ Côn ơi, nghe lời cụ dặn, mấy hôm nay tôi đun lá dâu bánh tẻ với hoa cúc dại cho cháu xông mắt, cháu nó bảo bớt nhức buốt nhiều lắm. Chiều nay tôi mừng quá, vội dắt cháu sang ngay…”