Chương 21: Ánh Sáng Khai Trương

Ánh lửa ngọn dầu phụng trên chiếc bàn trà con ngõ Thượng Lý vẫn ấm áp soi từng nét chì vạch mặt bằng, nơi hai mái đầu bạc và xanh chụm lại bàn tính cho đến khi tiếng còi tàu sớm từ cảng Hải Phòng hú vang giục giã bình minh. Từ trang giấy bản đêm ấy, chỉ sau hơn mười ngày đêm dốc sức với sự chung tay của thợ thuyền bến Cảng và bà con lối xóm, khu đất từng là sào huyệt cầm đồ nhớp nhúa của Trịnh Sâm đã hoàn toàn lột xác.

Sáng nay, Hợp tác xã Kính mắt Quang Minh tưng bừng khánh thành ngay giữa khu Chợ Sắt sầm uất.

Nhiếp Gia Định đứng trước hiên xưởng, lòng ngập tràn tự hào. Cánh cửa gỗ lim sơn màu cánh gián mở rộng thênh thang, đón lấy từng luồng gió mát rượi thổi từ sông Cấm vào. Bảng hiệu gỗ mít khắc bốn chữ mạ vàng "Quang Minh Kính Xưởng" được treo trang trọng dưới mái ngói đỏ tươi. Những người anh em thợ bốc vác ngày nào còn chia nhau điếu thuốc sâu kèn bên bến cảng, nay hò reo phụ giúp quét dọn, kê lại từng chiếc ghế đẩu ngay ngắn dọc hành lang cho bà con ngồi đợi khám mắt.

"Định ơi! Đỡ giùm bác mấy sọt này!"

Tiếng bác Ba Rèn ồm oàm vang lên giữa đám đông. Bác đẩy chiếc xe cải tiến chất đầy rơm khô, trên chở bốn chiếc sọt nan lớn tiến thẳng vào trước cửa xưởng. Cùng đi với bác là ba người thợ rèn lực lưỡng của ngõ Thượng Lý, ai nấy mặt mũi rạng rỡ, áo bà ba ướt đẫm mồ hôi nhưng miệng cười tươi rói.

Gia Định vội bước nhanh xuống bậc thềm, hai tay nhấc bổng chiếc sọt nặng trịch:

"Bác Ba! Toàn bộ gọng kính sắt với gọng đồng đã xong cả rồi đấy ư bác?"

"Chứ sao nữa!" Bác Ba Rèn quệt ngang mồ hôi trán, cười sang sảng. "Mấy hôm nay lò rèn Thượng Lý đỏ lửa thâu đêm suốt sáng. Mấy anh em bảo nhau, cụ Côn đã mở xưởng vì người nghèo thì cánh thợ rèn tụi tao đâu thể thua kém! Từng chiếc gọng sắt dẻo, gọng đồng thau này đều được gò giũa tỉ mỉ, mạ bóng loáng, uốn cong ôm khít sống mũi, vừa nhẹ vừa bền như thép lò xo bến tàu. Giá thành mỗi cái chỉ tính đúng tiền phôi vụn, vài hào bạc lẻ, để ai cũng có gọng tốt lắp tròng pha lê của cụ Côn!"

Gia Định cúi xuống kiểm tra từng chiếc gọng kính nằm ngay ngắn trong lớp vải lót. Khớp nối vít đồng được tiện chuẩn xác, hai càng kính mở ra khép vào trơn tru êm ru. Anh siết chặt bàn tay chai sạn của bác Ba Rèn, xúc động không thốt nên lời.

Trong xưởng, không khí càng thêm rộn rã. Bé Mận mặc chiếc áo hoa mới tinh tươm, đôi mắt đen láy trong veo không còn vẻ mỏi mệt nheo nhíu như những ngày co quắp điều tiết vì kính dỏm. Em thoăn thoắt sắp từng khay nhung đựng tròng kính thấu thị mài sẵn, kê lại từng dãy ghế gỗ cho các cụ già ngồi đợi. Cha của em, người thợ vá lưới mù lòa nay nét mặt đã tươi tỉnh rạng rỡ, ngồi bên góc bàn tỉ mẩn gấp từng chiếc khăn vải bông trắng mềm dùng để lau tròng thấu kính.

"Anh Định ơi!" Mận ngẩng đầu cười tươi tắn khi thấy Gia Định bước vào. "Bác Trương với hai thợ phụ của trạm mậu dịch cũ đến từ sớm rồi ạ. Các bác ấy bảo nay được làm thợ chân chính dưới tay cụ Côn, mừng đến mất ngủ cả đêm qua!"

Ba người thợ mậu dịch đứng nghiêm cẩn bên bàn mài, vẻ mặt đầy hối lỗi nhưng ánh lên khát khao làm lại cuộc đời. Họ chắp tay cúi chào Gia Định, rồi mau chóng nhận lấy khăn lau và khay tròng kính từ tay bé Mận để chuẩn bị cho buổi trắc quang.

Đúng tám giờ sáng, tiếng pháo nổ giòn giã vang rền trước cửa xưởng. Một chiếc xe com-măng-ca màu xanh ô liu đỗ xịch bên lề đường Chợ Sắt. Đại úy Trần Tuấn trong bộ cảnh phục chỉnh tề, cùng hai đồng chí đại diện Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng tươi cười bước xuống xe.

Bà con lao động quanh Chợ Sắt ùa ra vỗ tay hoan nghênh nhiệt liệt. Đại úy Tuấn tiến đến trước thềm, trân trọng bắt tay cụ Nhiếp Thế Côn và Gia Định. Vị đại diện chính quyền thành phố dõng dạc công bố quyết định thành lập Hợp tác xã Kính mắt Quang Minh – mô hình sản xuất thủ công kết hợp kỹ thuật phục vụ đời sống dân sinh điểm sáng của phong trào Đổi Mới tại đất Cảng.

"Thưa cụ Côn, thưa bà con!" Đại úy Tuấn phát biểu, giọng đĩnh đạc và ấm áp. "Tội ác lừa gạt của bọn Trịnh Sâm đã bị pháp luật trừng trị nghiêm khắc. Hôm nay, trên chính mảnh đất từng chứng kiến bao nỗi oan trái, ánh sáng của đạo nghề chân chính đã được thắp lên. Sự ra đời của hợp tác xã Quang Minh không chỉ đem lại ánh sáng cho đôi mắt của người lao động nghèo, mà còn là minh chứng cho sự hồi sinh của niềm tin và sự công bằng nơi thành phố chúng ta."

Tiếng kéo cắt dải băng lụa đỏ vang lên giòn giã trong tiếng vỗ tay rầm rộ như sấm dậy.

Sau phần nghi lễ, cửa xưởng chính thức mở toang để đón dòng người vào khám mắt. Cụ Nhiếp Thế Côn vận bộ áo chẽn bà ba màu chàm giản dị, mái tóc cước búi gọn gàng, khoan thai ngồi vào chiếc bàn trắc quang gỗ mun kê sát cửa sổ lớn ngập tràn ánh nắng ban mai. Bên cạnh cụ, Gia Định đĩnh đạc túc trực, tay cầm ống đựng thấu kính thử độ và thước gỗ mun đo khoảng cách đồng tử.

"Bác Hai phu xe bến phà Bính, mời bác ngồi lên ghế này!" Gia Định ân cần đỡ một bác lao động luống tuổi, đôi vai gầy guộc sạm đen vì mưa nắng bến tàu.