Chương 19: Phán Quyết Công Lý

Tiếng nổ giòn giã của hai chiếc xe thùng Ty Công an xa dần, mang theo những làn khói xám nhạt tan biến vào bầu không khí mặn mòi gió biển nơi Chợ Sắt. Quảng trường trưa ấy dần lắng lại sau cơn bão táp, nhưng niềm hân hoan rạng rỡ trên từng gương mặt thợ thuyền thì vẫn âm ỉ cháy, như than đượm ủ trong lò luyện kính ngõ Thượng Lý.

Nửa tháng sau, hội trường lớn của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng đặt ngay sát trục đường lớn hướng ra Chợ Sắt chật ních người từ sáng sớm. Phiên tòa xét xử lưu động vụ án buôn lậu, làm giả hồ sơ kỹ thuật, tàng trữ vũ khí quân dụng trái phép và lừa đảo chiếm đoạt tài sản của băng nhóm tiệm cầm đồ Vạn Lợi Hưng mở toang mọi cánh cửa sổ gỗ cao vút, đón lấy ánh sáng ban mai chan hòa.

Cụ Nhiếp Thế Côn ngồi ở hàng ghế đầu dành cho nhân chứng chuyên môn và giám định quang học danh dự. Lưng cụ vẫn thẳng tắp như thân trúc ngọc, chiếc áo chẽn bà ba màu chàm phẳng phiu, đôi bàn tay khô gầy điểm đốm đồi mồi đặt thong dong trên đầu chiếc gậy trúc. Đôi mắt hổ phách trong veo của bậc đại thọ 88 tuổi khẽ đảo qua vành móng ngựa.

Đứng trước bục khai báo, Trịnh Sâm không còn cái vẻ bóng bẩy, trịch thượng của kẻ khoác áo pardessus dạ xám chuột ngày nào. Bộ quần áo can phạm sọc xanh xám thùng thình phủ lên tấm thân béo lùn đã sọp đi trông thấy, chiếc cổ ngấn mỡ rụt lại, đôi mắt thâm quầng dán chặt xuống sàn gạch bông cũ kỹ. Bên cạnh hắn, Hoàng Mắt Mèo co ro như que củi khô, chiếc kính râm màu trà đã bị gỡ bỏ, để lộ hốc mắt chột nhăn nhúm cùng vẻ bạc nhược, sợ hãi cùng cực.

Tiếng búa gỗ của vị thẩm phán chủ tọa vang lên dõng dạc, đanh gọn giữa hội trường tĩnh lặng:

“Căn cứ vào kết quả giám định của Viện Đo lường Trung ương, tang vật thu giữ tại kho muối bến phà Bính cùng lời khai nhận tội của các bị cáo, hành vi của Trịnh Sâm và đồng bọn là đặc biệt nghiêm trọng. Chúng đã lợi dụng giai đoạn đầu Đổi Mới, đánh tráo thấu kính thạch anh thiên nhiên bằng thủy tinh phế liệu lẫn xỉ than độc hại, cố ý mài lệch tâm quang học ba ly nhằm hủy hoại thị lực của người lao động, đồng thời ép ký giấy vay nợ khống hòng cưỡng đoạt nhà đất của công dân…”

Giọng đọc bản án vang lên từng điều luật rành rẽ, công minh. Tòa tuyên phạt Trịnh Sâm hai mươi năm tù giam về chuỗi tội danh buôn lậu và cưỡng đoạt tài sản; Hoàng Mắt Mèo lĩnh án mười hai năm tù vì tiếp tay làm giả tài liệu và giám định gian dối. Toàn bộ tài sản phi pháp, kho hàng lậu và số tiền vàng tích trữ bất chính trong két sắt tiệm Vạn Lợi Hưng bị tịch thu sung công quỹ, đồng thời trích xuất bồi thường tổn hại sức khỏe và tinh thần cho các nạn nhân.

Tiếng búa gõ dứt khoát khép lại phán quyết. Dưới hội trường, những tiếng thở phào nhẹ nhõm nối tiếp nhau, rồi vỡ òa thành những tràng pháo tay giòn giã.

Tại bàn thư ký thi hành án, cán bộ tòa án lần lượt gọi tên từng người lao động nghèo.

Bà Ba Nhàn run rẩy bước lên. Đôi bàn tay chai sạn cả đời gánh than bán cháo đón lấy phong bì niêm phong cùng xấp giấy tờ quyền sử dụng căn nhà cấp bốn ven sông Cấm vốn suýt bị cướp trắng. Bên cạnh bà, cha con bé Mận ôm chặt lấy bọc tiền bồi thường thuốc men bốn trăm đồng cùng khoản trợ cấp tổn thương mắt. Người cha mù lòa rưng rưng vỗ về vai con gái, còn bé Mận khẽ đưa tay nắn lại gọng sừng trâu của cặp kính Thanh Tâm Thấu Quang, đôi mắt tròn xoe ánh lên những giọt lệ lấp lánh như ngọc biếc. Hơn hai mươi gia đình thợ thuyền bến Cảng, phu xe kéo và thợ may từng bị xiết nợ oan uổng đều lần lượt nhận lại từng mảnh giấy nợ đã được đóng dấu hủy bỏ vô hiệu. Những giọt nước mắt tủi nhục suốt bao năm nay đã hóa thành nụ cười nghẹn ngào, ấm áp.

Kết thúc phiên xử, vị đại diện Ủy ban nhân dân thành phố cùng Đại úy Trần Tuấn tiến về phía hàng ghế đầu, trân trọng nghiêng mình trước cụ Côn. Đại úy Tuấn hai tay nâng chiếc khay đồng phủ nhung đỏ, bên trên đặt tấm bằng khen danh dự có lồng khung kính bóng loáng cùng một phong bì chứa khoản tiền thưởng đặc biệt dành cho giám định viên xuất sắc.

“Thưa cụ Nhiếp Thế Côn,” vị cán bộ Ủy ban cất giọng kính cẩn, “nếu không có nhãn lực tinh tường và tài nghệ quang học chuẩn xác từng đường tơ kẽ tóc của cụ, cơ quan chức năng khó lòng bóc trần được thủ đoạn xảo quyệt của bọn gian thương. Thay mặt chính quyền và nhân dân thành phố Cảng, chúng tôi xin trao tặng cụ bằng khen danh dự vì công lao to lớn bảo vệ trật tự an ninh và gìn giữ bách nghệ dân tộc, kèm theo phần tiền thưởng trích từ quỹ khen thưởng chuyên án.”