Chương 13: Hỏa Nghiệm Chân Kim

Hồi còi tầm cảng Hải Phòng vừa dứt, vệt nắng trưa hè gay gắt đã rọi thẳng xuống tâm đĩa đồng, phản chiếu sắc dầu phụng vàng óng lên khuôn mặt đanh lại của Trịnh Sâm. Hàng ngàn cặp mắt của tiểu thương Chợ Sắt, thợ bốc vác bến tàu cùng bà con lao động bến sông Cấm dồn cả về phía bục gỗ lim. Không khí ngột ngạt tựa hồ một que diêm quẹt nhẹ cũng đủ bùng lên ngọn lửa lớn.

Cụ Nhiếp Thế Côn đứng sừng sững bên mép giàn mộc, tay áo chẽn màu chàm phất nhẹ theo làn gió mặn từ sông Cấm. Cụ đưa mắt nhìn lướt qua vẻ mặt bối rối của Hoàng Mắt Mèo bên chiếc máy đo quang học bọc niken, rồi quay sang Trịnh Sâm, cất giọng sang sảng:

“Giờ Ngọ đã điểm, nhật nguyệt đứng bóng. Chú mày bảo đồ nghề của họ Nhiếp là củi mục, còn kính của Vạn Lợi Hưng là bảo vật nghìn vàng. Vậy thì ngay trước mặt bà con phố Cảng và đại diện trạm thẩm định vật tư mậu dịch, ta mở màn bằng phép thử căn bản nhất của nghề luyện kính: Hỏa Nghiệm Chân Kim.”

Trịnh Sâm nhếch mép, cố lấy lại vẻ kênh kiệu thường ngày. Hắn khoát tay, tên đàn em bặm trợn liền cung kính dâng lên một chiếc hộp nhung đỏ thắm. Bật nắp hộp, gã trùm cầm đồ cẩn thận dùng kẹp gắp ra một cặp tròng kính tròn xoe, sáng lóa dưới ánh mặt trời đỉnh đầu. Hắn giơ cao cặp tròng lên không trung, khoe mẽ bằng chất giọng the thé:

“Thưa toàn thể bà con bến Cảng! Đây là tròng kính pha lê đá lửa hảo hạng, hàng ngoại nhập nguyên đai nguyên kiện bằng tàu viễn dương mà tiệm Vạn Lợi Hưng phân phối độc quyền. Độ cứng ngang ngọc bích, độ trong suốt sánh ngang sương mai, giá ngoài thị trường không dưới hai trăm đồng một cặp. Lão già này muốn thử lửa sao? Vạn Lợi Hưng sợ gì lửa thật!”

Cụ Côn điềm đạm khẽ mỉm cười. Cụ không nói nửa lời thừa thãi, thò tay vào chiếc túi da bò sờn mép, lấy ra một chiếc đĩa sứ trắng tráng men hoa lam của làng Bát Tràng. Trên nền sứ thanh sạch, cụ đặt xuống một miếng tròng kính thạch anh tự nhiên do chính tay cụ tôi qua than đượm và mài giũa bằng cát bùn sông Lô. Thoạt nhìn, thấu kính của cụ không bóng bẩy chói lòa như hàng của Trịnh Sâm, nhưng trong vắt, tĩnh lặng tựa như một giọt nước giếng khơi đóng băng.

Gia Định nhanh nhẹn bước lên, dùng chiếc bật lửa xăng đánh tanh tách, châm ngọn bấc sợi bông trong chiếc đèn đồng nhỏ đặt giữa bục. Ngọn lửa ngọn dầu phụng bùng lên, đỏ đượm, thẳng tắp và tuyệt nhiên không bốc lên một sợi khói đen. Hương thơm bùi ngậy của hạt lạc chín lan tỏa nhẹ nhàng giữa mùi tanh nồng của bùn sông và mồ hôi áo thợ.

Đại diện trạm thẩm định vật tư mậu dịch – một cán bộ đeo kính trắng mang sổ biên bản – cùng hai bác thợ già uy tín của Chợ Sắt được mời lên đứng sát mép bàn làm chứng.

“Mời chú mày đưa hàng vào ngọn lửa.” Cụ Côn trầm giọng ra hiệu.

Trịnh Sâm đưa mắt liếc Hoàng Mắt Mèo. Gã thợ chột khẽ gật đầu trấn an, ra vẻ tự tin vào lớp tráng phủ công nghiệp bóng bẩy mà gã từng dùng hóa chất phù phép. Trịnh Sâm tự tay cầm kẹp sắt kẹp chặt tròng kính ngoại nhập bóng loáng của tiệm mình, đưa thẳng vào bên trên ngọn lửa dầu phụng.

Một giây, hai giây trôi qua trong tiếng nín thở của đám đông.

Đến giây thứ năm, nụ cười đắc thắng trên khóe môi Trịnh Sâm bỗng chốc cứng đờ.

Dưới sức nóng thuần khiết của ngọn lửa hạt phụng, bề mặt sáng loáng của tròng kính Vạn Lợi Hưng không hề trong suốt như lời quảng cáo. Một mùi khét lẹt nồng nặc tựa như cao su cháy hòa lẫn hóa chất tẩy rửa bốc lên nghi ngút. Khói đen sì cuồn cuộn tuôn ra từ tâm kính, che lấp cả ánh mặt trời rọi qua khe gỗ. Mặt ngoài tròng kính bắt đầu sùi lên hàng ngàn bọt khí li ti, nham nhở như da cóc.

‘Tách! Rắc!’

Tiếng giòn vụn vang lên khô khốc. Miếng tròng kính được xưng tụng là pha lê nhập khẩu cao cấp bỗng nứt toác làm bốn mảnh, vỡ vụn rơi lả tả xuống mặt bàn gỗ lim. Những mảnh vỡ biến dạng, đen sì muội than, để lộ phần lõi đục ngầu xỉ tạp rẻ tiền.

Bà Ba Nhàn đứng dưới bục vịn chặt tay bác thợ lưới, không kìm được thốt lên:

“Trời đất ơi! Thủy tinh nấu lại bằng than cám! Mùi khét này giống hệt mảnh kính vỡ hôm thằng Định bị ép nợ!”

Tiếng xì xào của đám đông lập tức vỡ òa thành những làn sóng phẫn nộ:

“Đúng rồi! Kính giả! Thủy tinh phế liệu trét keo bóng lừa người!”