Chương 1: Tọa độ dưới vòm xà cừ

Đinh Tuấn Phong nép mình sau thân cây xà cừ cổ thụ ở góc khuất nhất bãi đỗ xe trường THPT Chuyên Thăng Long. Đợi tốp học sinh cùng khối lướt qua trên những chiếc xe máy điện bóng loáng và ríu rít bàn chuyện trà sữa, cậu mới cúi người, gạt mạnh chiếc chân chống gỉ sét của chiếc xe đạp khung sắt cà tàng. Cọng xích chùng phát ra tiếng khô khốc quen thuộc. Phong khẽ thở phào, bàn tay thô ráp luồn vào túi áo khoác đồng phục đã sờn mép, chạm vào góc gấp cứng cáp của tờ giấy A4.

Đó là bản thông báo phát động cuộc thi “Sáng tạo Địa lý Trẻ cấp Thành phố”. Dưới vệt nắng hanh hao của buổi chiều đầu tháng Chín, dòng chữ in đậm nơi khung giải thưởng đập vào mắt cậu như một luồng điện: Giải Nhất: Học bổng toàn phần ngành Bản đồ số (GIS) trị giá 120.000.000 đồng của Viện Địa lý & Đô thị.

Một trăm hai mươi triệu đồng. Suốt dọc đường từ cổng trường đến đây, con số ấy chưa từng rời khỏi tâm trí Phong. Khoản tiền đó đủ trang trải bốn năm học đại học, đủ để mẹ cậu — bà Thơm — không còn phải còng lưng kéo chiếc xe ba gác chất đầy phế liệu qua con dốc lầy lội ven sông Hồng trong những đêm đông rét buốt. Phong siết chặt tờ giấy, miết phẳng mép gấp rồi cất lại vào túi ngực, nơi trái tim đang đập từng nhịp dồn dập đầy quyết tâm.

Tiếng chuông điện tử báo hiệu năm giờ chiều vang lên, giục giã Phong rảo bước lên tầng ba khu nhà hiệu bộ.

Căn phòng thực hành Địa lý thoang thoảng mùi cồn lau mô hình và mùi giấy can mới tinh. Thầy Hoàng Văn Bách đang đứng cạnh quả địa cầu cỡ lớn, ngước mắt lên mỉm cười sau gọng kính cận khi thấy Phong bước vào:

“Đến rồi à Phong? Vào đi em.” Thầy Bách kéo một chiếc ghế tựa, chỉ tay về phía chiếc bàn dài giữa phòng. “Năm nay thể lệ cuộc thi có thay đổi lớn. Đề tài không chỉ đòi hỏi kỹ thuật bản đồ số thuần túy mà phải có hàm lượng phản biện chính sách và tính ứng dụng xã hội. Một người tỉ mỉ, vẽ kỹ thuật giỏi như em cần một người sắc bén về tư duy ngôn ngữ hỗ trợ. Vì thế, thầy quyết định ghép em cùng nhóm với Ánh Dương.”

Phong khựng lại nơi bậu cửa. Ngồi đối diện bàn thực hành là Lương Ánh Dương, nữ sinh nổi tiếng bậc nhất khối 11 với danh xưng Đội trưởng CLB Tranh biện. Dương mặc bộ đồng phục phẳng phiu trắng muốt, mái tóc buộc cao để lộ gương mặt thanh tú và đôi mắt sáng ngời, toát lên phong thái dứt khoát của một người quen đứng trên bục diễn thuyết. Trước mặt cô là chiếc máy tính xách tay mỏng dính cùng tập hồ sơ đóng gáy xoắn ngay ngắn.

Nhận thấy cái nhìn của Phong, Dương khẽ gật đầu, nở một nụ cười đúng mực:

“Chào bạn. Thầy Bách khen bạn vẽ bản đồ tay và xử lý số liệu tọa độ rất chuẩn. Rất vui được hợp tác.”

“Chào bạn.” Phong đáp ngắn gọn, kéo ghế ngồi xuống đối diện, cố giấu đôi bàn tay ngăm đen có nhiều vết xước nhỏ xuống dưới gầm bàn.

Thầy Bách dặn dò thêm vài quy định chung rồi rời phòng để hai học sinh tự thảo luận định hướng đề tài. Cánh cửa vừa khép lại, Dương đã lập tức xoay màn hình máy tính về phía Phong, ngón tay gõ nhẹ lên mặt bàn theo nhịp điệu tự tin:

“Tôi đã chuẩn bị sẵn khung đề tài từ tuần trước: ‘Mô hình tối ưu hóa mạng lưới tiện ích số cho khu đô thị sinh thái thông minh phía Tây Hà Nội’. Tôi có sẵn nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo quy hoạch của ba tôi, lại có mối liên hệ với các đơn vị phát triển đô thị mẫu. Nếu chọn hướng này, chúng ta sẽ có ngay những biểu đồ 3D cực kỳ bắt mắt, số liệu vĩ mô hoàn hảo và tính khả thi trên mặt giấy rất cao. Mục tiêu của chúng ta là giải Nhất, đúng chứ?”

Phong nhìn lướt qua những sơ đồ khối bóng bẩy hiển thị trên màn hình. Từng tòa cao ốc, từng dải công viên nhân tạo được tô vẽ bằng những mảng màu tươi sáng, hoàn hảo đến mức giả tạo. Cậu trầm ngâm vài giây, ngước mắt nhìn thẳng vào Dương:

“Tôi không đồng ý làm đề tài này.”

Nụ cười trên môi Dương thoáng đông cứng. Cô nhướng mày, giọng điệu sắc sảo thường ngày trên sàn tranh biện lập tức trỗi dậy:

“Lý do? Bạn có biết để tiếp cận được nguồn dữ liệu chuẩn chỉnh này, các nhóm khác phải mất hàng tháng trời không?”