Chương 20: Đêm Trước Ngày Công Lý

Lời tuyên bố đanh thép của viên thanh tra Sở Công chính vừa dứt, bến rạch Cái Rơm như vỡ òa trong tiếng thở phào nhẹ nhõm. Ký Bửu run rẩy đón lấy trát triệu tập từ tay viên thông ngôn, mặt mày xám ngoét như chàm đổ, lấm lét lủi nhanh lên chiếc xe mui trần chuồn thẳng về ngả tỉnh lỵ. Đám lính tập cũng lục tục bồng súng rút lui. Viên thanh tra chào từ tốn thầy ký Phan và ông Khiêm rồi lên xe kéo rời đi, để lại lệnh niêm phong bảo vệ nguyên trạng hố đào Cột mốc số Ba.

Hoàng hôn dần buông xuống bờ nam Sa Giang, nhuộm tím ngắt những dải lục bình dập dềnh xuôi con nước lớn. Đêm ấy, bến phà Cái Rơm rộn rã khác hẳn mọi ngày. Trên bến dưới thuyền, từng đốm sáng bập bùng từ những ngọn đèn chai thắp bằng dầu dừa soi rọi khắp ngõ xóm. Hai mươi bảy nóc nhà nghèo chẳng ai bảo ai, tự khắc tề tựu đông đủ bên mảnh sân đất nện trước chòi lá của bà Lài.

Người mang theo nải chuối xiêm chín bói thơm lừng, kẻ xách sang mớ rau đắng đất mọc bờ mương, người lại góp con cá lóc nướng trui thơm nức mũi còn cuộn tròn trong tàu lá chuối tươi. Chiếc chiếu bứt rách mép được trải ngay ngắn giữa sân, mọi người quây quần bên mâm cơm mộc mạc, rôm rả kể lại chuyện buổi sáng dóng dây vạch trần mưu gian. Tiếng cười nói xen lẫn tiếng xuýt xoa làm ấm sực cả một góc cồn bãi vốn quanh năm hiu quạnh. Tình làng nghĩa xóm tối lửa tắt đèn bao bọc lấy hai cụ già, xua tan đi cái lạnh đầu mùa bấc đang tràn về từ mé sông Tiền.

Trong chòi, thím Ba Đực lúi húi bên chiếc bàn ủi con gà bằng đồng đỏ đựng đầy than củi đước. Thím cẩn thận kê tấm ván mít, lấy chiếc áo bà ba lụa đen trang trọng nhất mà ông Khiêm mang theo từ hồi dọn sang, tỉ mẩn ủi từng nếp gấp phẳng phiu. Miệng thím liến thoắng:

"Cụ Bảy ngày mơi lên dinh Tỉnh trưởng đối chất với quan Tây quan ta, áo quần phải thẳng thớm đàng hoàng cho tụi nó biết tay nghề thợ miệt mình nghen. Đừng để đứa nào dám khinh nhờn cốt cách thợ hồ xứ Sa Đéc!"

Ngoài bậu cửa, Sáu Thuyền ngồi chồm hổm bên chiếc đèn bão, lụi hụi cầm mảnh miểng chai chuốt lại đôi guốc mộc đẽo bằng gỗ mù u cho ông Khiêm. Tiếng cạo sột soạt đều đặn hòa trong tiếng dế rỉ rả dưới gầm chõng. Anh đưa tay nắn lại quai da cho vừa vặn, ngước lên cười rạng rỡ:

"Con chuốt láng bóng rồi nè cụ Bảy. Mai bước lên bậc thềm gạch bông dinh Tỉnh trưởng cứ gõ cồm cộp cho con, để thầy Ký với mấy lão thầu Chợ Lớn nghe mà thót ruột!"

Nghe mấy lời thật bụng của bà con chòm xóm, ông Khiêm ngồi trên mép chõng tre khẽ mỉm cười, đôi mắt sáng lên vẻ đượm tình:

"Mấy đứa chu đáo quá, ông già này ghi tạc hết trong bụng. Nhờ ơn chòm xóm đồng lòng giữ mốc, tôi mới có cái thế mà đứng thẳng lưng trước cửa công."

Đến quá nửa đêm, trăng thượng tuần đã lặn sau rặng dừa nước, bà con xóm phà mới lục tục rủ nhau về nghỉ ngơi, ai nấy đều dặn với theo một câu chúc cụ già chân cứng đá mềm. Không gian bờ rạch lắng lại, chỉ còn tiếng sóng Sa Giang vỗ bì bõm vào mé ván xuồng.

Bên ngọn đèn dầu le lói đặt nơi đầu chõng, ông Khiêm chầm chậm mở chiếc hộp gỗ mun vừa đào được dưới chân cọc mốc hồi sớm. Mùi gỗ mun quyện cùng hương sáp ong ủ kín suốt sáu mươi bốn năm qua thoảng bay dịu nhẹ. Bên trong lớp vải gai phong sương, chiếc trâm bạc nạm đá xà cừ hiện ra nguyên vẹn. Dưới ánh sáng hạt đỗ của ngọn bấc dầu le lói, phiến xà cừ hình búp sen non do chính tay ông đúc thuở hai mươi ba tuổi vẫn ánh lên sắc biếc xanh lóng lánh như gom trọn cả bầu trời kỷ niệm thuở hoa niên.

Bàn tay chai sần đầy vệt vôi vữa của ông run run nhấc chiếc trâm lên, ngón tay lần giở từng đường viền bạc mỏng manh. Thời gian như ngừng trôi trong gian chòi lá, đưa ông trở về cái hội rằm năm Mậu Ngọ xa xôi bên vàm sông rợp bóng bần.

Một bàn tay gầy guộc, ấm áp bất ngờ nhẹ nhàng đặt lên mu bàn tay ông. Bà Lài ngồi xuống bên cạnh mép chõng tre từ lúc nào. Đôi mắt mờ đục của bà nhìn chăm chú vào chiếc trâm bạc, rồi ngước lên nhìn ông Khiêm, ánh mắt tràn ngập niềm thương cảm vô bờ.