Chương 8: Đóa Sen Đá Mài Đầu Tiên

Lời quả quyết về Cột mốc số Ba vừa dứt, gió sông Tiền dường như cũng chững lại giữa bến nước mênh mang. Bà con chòm xóm đưa mắt nhìn nhau, tia hy vọng le lói bừng lên trong từng đôi mắt trũng sâu vì âu lo. Sáu Thuyền siết chặt nắm tay, ngực phập phồng:

“Dạ trúng rồi! Có cột mốc của ông Bác làm chứng, tụi nó hết đường chối quanh!”

Nhưng ông Khiêm khẽ xua tay, từng ngón tay thô ráp cuộn mối dây gai cất lại vào tráp. Ông hiểu lòng người đang như lửa đốt, song mũi vàm Cái Rơm bồi lắng hơn sáu chục năm qua, muốn đào bới tìm mốc đâu phải chuyện một sớm một chiều. Huống hồ trong gian chòi lá kia, người thương thuở hoa niên của ông vẫn đang thảng thốt từng cơn vì tiếng đe nẹt hồi sớm.

Ông quay sang dặn dò Sáu Thuyền:

“Chuyện đào mốc phải tính cho kỹ, đợi con nước ròng kiệt mới dò chân móng được. Giờ con tạt qua chợ Cây Da Dầu ngóng xem động tĩnh bên sở ra sao. Còn tôi về chòi với cô Lài, để bà ấy thui thủi một mình, tôi hổng an lòng.”

Chống gậy từng bước chậm rãi trên con đường đất lầy lội, ông Khiêm trở vào gian chòi lá ven rạch. Bà Lài vẫn ngồi thu lu nơi góc chõng tre, hai cánh tay gầy guộc ôm chặt lấy đầu gối, lưng còng rạp xuống như chiếc lá chuối khô trước gió bấc. Nghe tiếng bước chân lạo xạo trên ngạch cửa, bà giật mình co rúm, đôi mắt đùng đục ngước nhìn quanh quất, giọng run bần bật:

“Quan… quan lính tới phá nhà bắt tui hả… Chú thợ ơi, đừng dỡ chòi của tui mà…”

Cơn ho rút ruột lại ập đến làm lồng ngực bà rung lên từng chập nghẹn ngào. Tim ông Khiêm thắt lại. Ông bước đến mé chõng, đặt cây gậy tựa vào vách nứa, rồi từ tốn ngồi xuống bên cạnh. Bàn tay chai sần ấm sực của ông nhẹ nhàng phủ lên mu bàn tay lạnh ngắt của bà lão:

“Hổng có ai bắt bớ cô Lài hết trơn. Có Khiêm ở đây rồi, chòi lá này vẫn nguyên vẹn. Đừng sợ nghen cô.”

Bà Lài chớp chớp hàng mi bạc, ngón tay run rẩy mân mê vạt áo ông, cơn ho dịu dần nhưng vẻ bàng hoàng vẫn chưa tan biến. Nhìn nét mặt ngơ ngác, lú lẫn của người xưa, ông Khiêm chợt nhớ lại thuở mười chín đôi mươi, cô thôn nữ bên vàm sông từng mê mẩn nhìn ông nhào vữa, nặn từng hoa văn phù điêu bên mé đình. Muốn gột rửa nỗi khiếp hãi trong lòng bà, chỉ có cách khơi dậy lại hơi ấm của những ngày tháng hoa niên tươi đẹp.

Ông Khiêm đứng dậy, kéo chiếc cối đá nhỏ và chiếc chậu đất nung ra ngay bậu cửa lộng gió sông. Từ thùng đồ nghề gỗ mù u mang theo, ông cẩn thận đong từng bát cát mịn sông Tiền đã đãi sạch tạp chất, bột đá cẩm thạch trắng muốt mịn màng như bột nếp, cùng một muỗng vôi ô dước ủ kỹ dẻo quánh.

“Cô Lài ngó tôi làm nè,” ông Khiêm khẽ cất tiếng, giọng trầm ấm như tiếng ru trưa hè. “Hôm nay tôi pha mẻ vữa non, nặn cho cô bông sen đá mài.”

Bà Lài ngơ ngác dời mắt khỏi vách lá, chầm chậm dán vào đôi tay ông.

Bàn tay người thợ già tuy đã có những vết đồi mồi và khớp xương nổi cộm, nhưng khi chạm vào vôi vữa liền trở nên nhịp nhàng, thuần thục lạ kỳ. Ông Khiêm dùng chiếc bay sắt mòn vẹt trộn đều bột đá cẩm thạch với cát mịn, rưới từng gáo nước mưa trong vắt rồi dùng bàn xoa gỗ trắc miết từng đường dẻo quánh. Mùi vôi ô dước nồng nồng quyện với mùi đá non và hơi bùn sông bốc lên thoang thoảng, thân thuộc đến nao lòng.

Bà Lài chầm chậm lần từng bước lại gần bậu cửa, ngồi bệt xuống ngạch gỗ, hai mắt mở to nhìn khối bột đá trắng ngà đang dần kết dính dưới tay ông. Nhìn vẻ chăm chú ấy, khóe môi ông Khiêm nở một nụ cười hiền hậu. Ông khẽ kể:

“Hồi năm Mậu Ngọ một ngàn tám trăm năm mươi tám, có anh thợ đắp hồ mới hăm ba tuổi, đem lòng thương cô gái xóm vườn mười chín tuổi hay chèo xuồng ba lá đi hái củ ấu ven sông. Anh thợ nghèo hổng có tiền mua vòng vàng đính ước, chỉ biết thức trắng mấy đêm liền bên mé rạch, lựa từng hạt cát mịn, giã từng mảnh đá cẩm thạch trắng tinh để đúc một đóa sen đá mài non tặng cô ấy…”

Giọng ông trầm đục, từng câu từng chữ mộc mạc trôi theo ngọn gió bấc, mang theo cả trời kỷ niệm của bảy mươi sáu năm dâu bể cách biệt.