Chương 11: Vệt Nứt Xuyên Triền Đồi

Bà Đậu Kim Sa vươn tay đỡ lấy bả vai K’Vinh khi cậu thanh niên vừa lảo đảo ngã dúi dụi trước hiên lán. Đôi bàn tay gầy gò nổi rõ từng đường gân xanh của bà ghì chặt lấy cánh tay run rẩy của người kỹ sư trẻ, giọng trầm đục mà vững như kiềng đồng:

— Thở sâu đã, Vinh. Đứng vững lên rồi nói cho rành mạch!

K’Vinh nuốt khan, ngực phập phồng dữ dội dưới lớp áo vải thô bạc phếch lấm lem bùn đỏ. Cậu giơ cao chiếc màn hình đo chấn động hãy còn chớp nháy từng dải sóng đỏ gắt:

— Toàn bộ sườn phía tây… Vết nứt cũ ba mươi mét không chỉ xé dài thêm mười mét như hôm nọ nữa, mà rạng sáng nay một vệt nứt ngầm mới đã toác toang hoác, nối liền thành một đường xẻ dài đúng một trăm hai mươi mét! Nó đang ngoạm thẳng qua vạt đất đồi rồi bà ơi!

Bà Ka Trút cùng mấy chị em buôn Plơi Yang nghe đến đó thì mặt mày tái mét, chiếc xô múc nước trên tay một người phụ nữ tuột khỏi kẽ tay rơi xuống đất kêu đánh “keng”.

Bà Sa không hề biến sắc. Ánh mắt quắc thước của bà lóe lên một nét cương nghị. Bà vỗ mạnh vào vai K’Vinh, cất giọng rành rọt:

— Đất đồi có nứt thì người giữ đất càng không được loạn. Thím Trút ở lại lán coi sóc cho mấy luống mầm vừa rửa độc xong. Vinh, H’Mai, theo già này lên dốc!

Dứt lời, bà cụ tám mươi lăm tuổi chống chiếc gậy tre bọc mũi sắt thoăn thoắt cất bước. H’Mai quệt vội giọt mồ hôi trên trán, nắm chặt chiếc bay sắt cán gỗ trắc bên hông, rảo bước bám sát phía sau. K’Vinh vác theo bó cọc tiêu bằng gỗ thông và túi dụng cụ đo đạc, vội vã dẫn đường ngược lên triền dốc.

Gió sớm thổi thốc từ họng vực mang theo hơi ẩm nồng nặc và cái lạnh gai người. Càng tiến về mỏm đồi phía tây, mùi bùn khoáng ngai ngái lẫn vị tanh nồng của quặng bauxite càng xộc thẳng vào cánh mũi.

Trước mắt ba người, một cảnh tượng kinh hoàng hiện ra giữa ánh ban mai nhờ nhợ.

Lớp phù thổ màu mỡ của sườn đồi đã bị một đường nứt khổng lồ chém toạc. Vết đứt gãy dài ngoằng như một con rết đen sì, ngoằn ngoèo uốn lượn từ mép rừng vầu phía trên, bổ xẻ mặt dốc rồi chạy dài hun hút xuống tận vùng trũng dẫn ra suối Đắk R’măng. Miệng rãnh toác rộng hơn hai gang tay, sâu hoắm đến mức nhìn không thấy đáy. Từng thớ đất bazan sẫm màu bị kéo giằng đứt lìa, rễ cỏ dại trắng hếu phơi ra trơ trọi giữa không trung. Đáng sợ hơn cả, từ dưới đáy kẽ nứt sâu hun hút ấy đang rỉ ra từng vệt nước nhờn đỏ quạch, sánh đặc như máu đất, bốc lên mùi hăng hắc của quặng sắt bị tháo rửa từ bãi thải mỏ Đại Tấn bên kia triền dốc.

H’Mai run rẩy bước lại gần mép vực, hai bàn tay còn bỏng rát vì độc dược đêm qua siết chặt mép áo:

— Đất xé toạc thế này… nếu mưa xuống thì cả mảng sườn đồi sẽ trượt tuột xuống buôn mất thôi bà ơi!

Bà Sa không đáp ngay. Bà cẩn trọng bước lại gần một gốc cây lớn nằm sát rìa đứt gãy. Đôi mắt già nua nheo lại, quan sát từng phân đất dưới chân một cách tỉ mỉ. Đột nhiên, bà dùng mũi gậy gõ mạnh ba tiếng “cộc, cộc, cộc” xuống nền đất sỏi ken chặt rễ cây.

— Nhìn kỹ vào đây! — Bà cất tiếng, hướng ánh nhìn của hai người trẻ về phía gốc cây sần sùi — Nhìn xem đường nứt nó chạy thế nào!

H’Mai và K’Vinh vội ghé mắt nhìn theo hướng đầu gậy chỉ.

Một điều kỳ diệu hiển hiện rõ mồn một trên mặt đất đỏ: Đường rạn nứt hung hãn dài tới một trăm hai mươi mét ấy, khi xé toang các khoảng đất trống phủ cỏ dại thì lao thẳng như một nhát chém, nhưng hễ cứ chạm đến phạm vi tán lá của những gốc cà phê chè cổ Bourbon bốn mươi năm tuổi thì vệt nứt lập tức bị bẻ cong, rẽ ngoằn ngoèo hoặc chững hẳn lại.

Bà Sa ngồi xổm xuống, những ngón tay gầy guộc vạch lớp lá mục rữa bên mép rãnh. Bà chỉ vào một chiếc rễ cọc to bằng bắp chân người lớn, vỏ ngoài xám xịt gân guốc đang cắm phập thẳng đứng xuống khe đá: