Chương 24: Mùa Cói Nở Hoa

Cụ Xa Cảnh Thuận đứng cạnh cháu nội trên mé gò đất lộng gió, khẽ đưa bàn tay nứt nẻ mùi khói vỗ nhẹ lên bờ vai vạm vỡ của thằng Đạt. Đôi mắt già nua của cụ rưng rưng ngắm nhìn bãi bồi Đầm Ma phía xa, nơi hàng vạn mầm cói non mơn mởn đang kiên cường đội lớp bùn non vươn lên đón nắng. Cái lạnh u uất ngàn ngày nay đã tan biến ráo trọi, chỉ còn lại mùi phù sa ngai ngái nồng đượm quyện vào hơi thở ấm nồng của biển Tây.

Mấy tháng sau ngày bãi bồi trút sạch hàn chướng, tin tức từ dinh quận Rạch Giá xuôi ghe tam bản theo dòng nước lớn truyền về tận ngõ xóm Lung Cạn. Trưởng xóm Ba Chánh bưng cơi trầu cùng tờ công văn đóng triện đỏ chót sang tận nhà cụ Thuận, giọng run run vì xúc động. Quan chức trên quận đã xét xử nghiêm minh vụ án đồn điền cũ dựa vào cuốn sổ bộ và xâu chìa khóa đồng của cai ngục Đỗ Văn Biền. Kẻ thủ ác Hai Cửu cúi đầu nhận tội trước công đường, phải gánh án đày biệt xứ ra chốn hoang đảo xa xôi, vĩnh viễn không được đặt chân về chốn quê cha đất tổ. Ba mươi sáu gia đình phu phen xấu số được phục hồi danh dự, tên họ quê quán từng người được ghi tạc rõ ràng vào sổ bạ dinh quận, trả lại sự thanh thản, bình yên muôn đời cho những linh hồn đã khuất bóng.

Bãi sình lầy Đầm Ma mang nỗi kinh hoàng suốt bốn mươi năm qua nay đã được bà con xóm cắt cói đồng lòng đổi tên thành Lung Ấm. Con nước lợ đỏ nặng phù sa từ rạch Lung Quỷ cuồn cuộn hòa vào làn nước mặn mòi của vịnh Rạch Giá, rửa sạch từng thớ đất mục ngậm oán. Trên bãi sình phẳng lặng ngày trước, những vạt cói mỡ xanh tươi mập mạp, cao lút đầu người, trải dài ngút ngàn dập dờn theo từng ngọn gió lành. Mùa cói năm nay bội thu chưa từng thấy, từng thân cói tròn lẳn, dẻo dai hứa hẹn những tấm chiếu mộc thơm tho, bền chặt nhất xứ giang biên.

Sáng nay, cụ Xa Cảnh Thuận ngồi xếp bằng trên chiếc sập tre trước hiên nhà sàn, thanh thản nhấp từng ngụm trà tràm bốc khói ngào ngạt. Mối bận lòng đè nặng năm xưa nơi lồng ngực dường như đã tan biến cùng lớp sương độc đáy bùn, gương mặt quắc thước tuổi tám mươi hai bừng lên sắc hồng hào khoan khoái. Dưới bóng râm của rặng dừa nước, chú Năm Tước sau thời gian được chăm sóc bằng rượu gừng và thuốc lá đắp nay đã dứt hẳn tật nguyền, đôi chân bước đi vững chãi, khỏe khoắn như thân tràm bãi bồi. Chú đang cùng thằng Đạt và con Út Mót bày từng nong cỏ may già ra giữa khoảng sân rực nắng.

“Đạt nè, con Út nè!” Chú Năm Tước xốc lại chiếc nẹp tre cuộn dây cói, tươi cười cất giọng sang sảng: “Hai đứa gom mười hai nan cỏ may đã phơi đủ chín con nắng sớm lại đây. Bó chổi này không chỉ để xua tan hàn chướng nơi đầm sâu, mà còn là vật giữ ấm cái mái nhà, trừ tà an gia truyền đời cho bà con xứ mình đó nghen!”

Thằng Đạt gật đầu dạ ran, đôi bàn tay rám nắng thoăn thoắt xếp mười hai nhánh cỏ may già vàng ruộm thành vòng nan cân đối. Đứng bên cạnh chàng, Út Mót duyên dáng xâu sợi chỉ đỏ ngậm muối hạt đưa cho bạn đời, ánh mắt lấp lánh niềm vui khôn tả. Thanh niên trai tráng trong xóm xúm xít vây quanh, chăm chú học từng nút thắt, từng đường luồn sợi cói sao cho chổi vừa chắc nịch vừa giữ trọn hương nồng the ấm của nắng trời.

Cụ Thuận nhìn cảnh tượng ấy, khóe môi khẽ nở nụ cười đôn hậu. Già này hiểu rằng, thuật bện chổi mười hai nan không còn là bí quyết riêng mang của một dòng họ, mà đã hóa thành ngọn lửa ấm áp che chở cho cả cộng đồng phu cói cơ hàn.