Chương 23: Nghĩa Tình Nắng Ấm

Hơi khói ấm từ thau nước nấu lá tràm và rượu gừng già nghi ngút bốc lên, phả vào mặt Đạt sự the nồng dễ chịu, làm dịu hẳn cái cảm giác rờn rợn của bùn sình đáy đầm còn vương trên da thịt. Đạt bước tới bên mé gò, đỡ lấy một bên quai thau đồng từ tay chú Năm Tước. Bắp chân teo tóp nẹp thanh tre của người thợ cói già khẽ run lên vì xúc động, nhưng ánh mắt ông lại sáng bừng, đong đầy niềm thanh thản sau ba năm ròng rã chịu cảnh đọa đày nơi ngách đá tăm tối.

“Để con phụ bưng cho, chú Năm,” Đạt ghé vai đỡ sức, cẩn thận đặt thau nước xuống cạnh dãy ba mươi sáu cỗ áo quan cói đã trải sẵn trên thảm cỏ khô.

Út Mót khẽ gật đầu nhìn Đạt, đôi mắt đen láy hoe đỏ vì ngấn lệ nhưng khóe môi đã hé một nụ cười ấm áp. Cô nhúng chiếc khăn bông trắng tinh vào lòng thau nước thơm, vắt nhẹ tay rồi nghiêng mình lau từng khúc xương tàn bám màu bùn ngấu qua bốn mươi năm dằng dặc. Đạt quỳ xuống bên cạnh, đôi bàn tay gân guốc vốn quen cầm rựa phạt cói nay trở nên nhẹ nhàng, thận trọng lạ thường. Chàng nâng niu từng mảnh xương sườn, xương ống xám xịt mùi thời gian, nhúng khăn vuốt sạch từng vết bợn sình, để hương lá tràm ngậm muối cùng vị rượu gừng cay nồng thấm sâu vào từng thớ tàn cốt.

Bà con thợ cói xóm Lung Cạn vây quanh trong im lặng trang nghiêm. Những đôi bàn tay thô ráp của các mẹ, các thím cùng nhau tước thẳng từng sợi cói, xếp những khúc xương ngay ngắn lên mảnh chiếu cói dệt mới thơm nức mùi nắng sớm vịnh Rạch Giá. Không một tiếng than khóc bi lụy, chỉ có tiếng gió biển xào xạc qua tàn lá tràm cổ thụ và tiếng thở phào nhẹ nhõm như vừa trút được tảng đá ngàn cân đè nặng lên số phận xóm nghèo.

Khi Đạt cùng Út Mót lau rửa đến cỗ áo quan cuối cùng nằm ở góc gò cao, Út Mót khẽ chạm tay vào mép áo Đạt. Bàn tay nhỏ nhắn của cô khẽ run rẩy rút từ trong túi áo ra chiếc thẻ đồng đã được đánh bóng, để lộ rõ hình khắc ngọn lửa ba nhánh sắc nét. Cô đưa hai tay dâng chiếc thẻ đồng cho cha mình:

“Tía ơi, chiếc thẻ đồng ngày trước tía nhặt được mé lạch… nay con xin gửi lại cho tía.”

Chú Năm Tước run run đón lấy miếng kim loại lạnh lẽo. Đôi bàn tay nứt nẻ, gầy guộc của người cựu phu cói vuốt ve từng đường nét ngọn lửa ba nhánh, những giọt nước mắt đục ngầu lăn dài trên gò má sạm đen sương gió. Ông cúi rạp người, cẩn trọng đặt chiếc thẻ đồng vào ngay chính giữa lồng ngực của cỗ áo quan thứ ba mươi sáu.

“Anh em ơi…” Chú Năm Tước nghẹn ngào, giọng run lên từng chặp: “Hơn một ngàn ngày tui ngồi canh giữ các anh dưới hốc đá lạnh tanh, chỉ mong có ngày đưa được anh em về với đất mẹ. Nay thẻ đồng đã về chỗ cũ, anh em yên lòng nhắm mắt, mồ yên mả đẹp nghen!”

Đạt nhìn chú Năm Tước, lòng dâng lên niềm cảm phục khôn xiết. Ba năm trời cô độc, ăn ốc đá, uống giọt nước ngọt rỉ ra từ kẽ đá vôi ngậm bùn, chỉ một tấm lòng kiên trung vì nghĩa đồng bào mà giữ trọn vẹn từng nắm xương tàn của những người đã khuất.

Đúng lúc ấy, tiếng bước chân chầm chậm dẫm trên cỏ khô vang lên. Cụ Xa Cảnh Thuận bước tới, chòm râu bạc như cước rung rinh trong ngọn gió bấc ban trưa. Cụ dừng lại trước cỗ áo quan thứ nhất – nơi an nghỉ của người bạn nối khố Ba Lành. Đôi mắt già nua của cụ Thuận dừng lại thật lâu trên hài cốt người bạn cũ. Đạt thấy bàn tay ông nội run rẩy đưa vào vạt áo bà ba, cẩn thận lấy ra chiếc cúc áo bằng xương thú khắc hình chim nhạn nhẵn bóng.

Cụ Thuận quỳ một chân xuống bên mép chiếu cói mới dệt. Đôi bàn tay nứt nẻ mùi khói cỏ may áp chặt chiếc cúc áo xương thú lên ngực người bạn cũ, cẩn thận lấy cọng cói mỡ xâu chặt chiếc cúc găm sâu vào từng thớ chiếu thơm.

“Anh Ba à…” Giọng cụ Thuận trầm đục, nghẹn ngào mà vang vọng giữa khoảng trời gò tràm lộng gió: “Bốn mươi năm tròn, kể từ đêm giông Mậu Tý anh chịu đòn roi thay tôi, dắt tôi qua hàng rào mắt cáo đồn điền rồi chìm vào bùn lạnh… Tôi mang ơn anh một đời, mang món nợ ân tình đau đáu bốn mươi năm. Hôm nay, thằng Đạt cháu nội tôi cùng bà con xóm cói đã đưa anh cùng ba mươi lăm anh em về gò đất ấm. Chiếc cúc chim nhạn năm nào tôi đã gắn lại bên anh, lời hẹn tri kỷ ngày xưa tôi trả trọn rồi nghen anh Ba!”