Chương 22: Lửa Đốt Văn Khế

Bốn thớt ngựa trạm phi nước đại phanh gấp trước cổng đình, móng sắt miết trên nền gạch rêu kêu ken két, làm tung lên một làn bụi cát mỏng. Viên dịch thừa phủ Nam Bình mình khoác áo dạ xanh thẫm, đầu đội nón chóp đồng, lập tức ghìm cương nhảy xuống. Trên hai tay y nâng cao ống quyển bằng đồng thếp vàng óng ánh, bước thoăn thoắt qua bậu cửa gỗ lim, hướng về phía thềm đình sụp lạy:

“Khởi bẩm quan Khâm sai! Án tình phủ đường đã định đoạt xong xuôi. Tri phủ Nam Bình kính dâng công văn xét xử cùng chiếu dụ triều đình vừa từ kinh đô hỏa tốc truyền về!”

Khâm sai Lê Hữu Viễn bước xuống bậc tam cấp đón lấy ống quyển. Ngài khẽ gật đầu, đưa mắt nhìn sang cụ Vân Chiêu Khôi đang đứng bên cạnh. Cụ Khôi vuốt chòm râu bạc dài chấm ngực, ánh mắt điềm tĩnh dõi theo từng động tác của vị đại thần Công bộ. Chung quanh sân đình, hàng trăm dân làng ba xóm Cồn Cát, Đồng Phèn và Bãi Ốc đứng ken dày đặc, nín thở ngóng chờ, sau lưng họ là những gụ lúa vàng ươm vừa gặt về chất cao như những ngọn đồi nhỏ tỏa hương rơm rạ nồng nàn.

Quan Khâm sai tháo dải lụa đỏ, mở rộng tờ công văn phủ đường đóng dấu triện son đỏ chót. Ngài hắng giọng, tiếng nói sang sảng vang dội khắp bốn góc sân đình:

“Phủ đường Nam Bình phụng mệnh điều tra, chứng cứ rành rành! Bản quan tuyên đọc kết luận phân xử: Tội nhân Tiền Bá Vạn và nguyên Đề lại Nguyễn Tòng phạm tội sát nhân bịt đầu mối thân phụ tráng sĩ Trần Chấn, gian lận địa bạ đo khống năm mươi mẫu điền thổ, lại còn rắp tâm đục phá cống ngăn mặn hòng dìm chết mùa màng của bách tính, tội ác tày trời không thể dung thứ! Nay tuyên phạt hai tên nghịch tặc mức án lưu đày biệt xứ ngàn dặm nơi biên viễn, vĩnh viễn không được ân xá. Toàn bộ điền sản, kho tàng và dinh cơ của Tiền gia trang bị tịch thu sung công, trích ra bồi thường thỏa đáng cho thân quyến người bị hại cùng toàn thể dân làng chịu cảnh oan khiên!”

Tiếng reo hò vỡ òa khắp sân đình. Bà cụ Tứ mù lòa được bà con chòm xóm dìu bên mé đình, hai dòng lệ đục lăn dài trên gò má nhăn nheo, đôi bàn tay run rẩy chắp trước ngực tạ ơn trời đất. Trần Chấn đứng sừng sững bên cạnh, bàn tay siết chặt khúc cọc tiêu gỗ lim ba khía của cha, đôi mắt đỏ hoe nhưng ánh lên vẻ thanh thản, rũ sạch mọi oán hờn tăm tối đã đè nặng suốt bao năm ròng.

Khi tiếng reo vui tạm lắng xuống, Khâm sai Lê Hữu Viễn vung tay ra hiệu. Trần Chấn cùng bốn tráng đinh vạm vỡ liền khiêng hai sọt tre lớn ra đặt giữa khoảng đất trống trước cửa đình. Bên trong sọt chật ních những xấp giấy bản ngả vàng buộc dây gai thô ráp, chính là toàn bộ văn khế nợ khống, giấy vay nặng lãi và sổ bộ gian lận mà Tiền gia trang đã dùng để bóp nghẹt mạng sống của hàng trăm con người suốt mấy mươi năm qua.

Quan Khâm sai bước đến bên chậu than rực hồng, rút ra một ngọn đuốc tẩm dầu trẩu rồi hai tay kính cẩn trao sang cụ Khôi:

“Tiên sinh là người đã đem tính mạng chở che cho bách tính, dẫn lối cho mảnh đất cằn cỗi hồi sinh. Xiềng xích nô dịch này, xin kính mời tiên sinh tự tay hóa giải.”

Cụ Khôi đón lấy ngọn đuốc. Ngọn lửa bập bùng soi rõ gương mặt quắc thước và đôi mắt đượm tình thương yêu sâu thẳm của cụ già từng đi qua hai kiếp nhân sinh. Nhìn xuống lớp giấy nợ từng dồn bao gia đình vào cảnh tan đàn xẻ nghé, giọng cụ trầm ấm vang lên, rành rọt từng tiếng:

“Đất trời sinh ra ruộng đồng là để nuôi sống con người, không phải để phường gian xảo dùng làm cùm gông đọa đày kẻ yếu. Hôm nay, bùn phèn đã hóa đất thơm, bóng tối tiêu tan thì những tờ giấy oan nghiệt này cũng không còn chốn dung thân.”

Cụ Khôi dứt khoát hạ ngọn đuốc vào giữa đống văn khế. Lửa bén vào giấy khô nỏ bùng lên rừng rực, tiếng lách tách giòn tan hòa vào làn khói trắng cuộn tròn bay thẳng lên bầu trời thu trong vắt. Những mảnh giấy khế ước cháy đen, vỡ vụn thành tàn tro bay lả tả trong làn gió mặn mòi từ cửa biển Hàm Giang thổi vào. Tiếng reo hò, tiếng vỗ tay và cả những tiếng khóc mừng tủi của dân nghèo vang động cả góc trời. Mẹ con thím Hai Lành ôm lấy nhau, trút bỏ hoàn toàn nỗi sợ hãi mất nhà mất đất đã đè nặng bấy lâu.