Chương 11: Bùn ấm chuyển màu

Gió sớm thổi ràn rạt qua vạt sậy vụng Cửa Ó, mang theo vị thanh mát dìu dịu của hơi nước vừa thoát khỏi cơn ngột ngạt.

Cố Chiêu Nghiễm ngồi bẹp trên mỏm đất bồi, đôi bàn chân trần ngâm sâu dưới làn nước lạnh. Sau một đêm dài dầm mình căng sức ghìm cọc đá trước đợt lũ xả cặn kim khí, khớp xương cụ mỏi nhừ, lưng còng khẽ run lên từng chặp. Cụ đón lấy bát nước lá vối ấm từ tay Tô Miên, nhấp một ngụm nhỏ, đôi mắt vẫn đăm đăm dõi về con lạch nhỏ ăn thông ra xóm chài.

Tiếng mái chèo khua nước rón rén mỗi lúc một gần. Mũi thuyền nan khẽ rẽ đám bèo tấm, Liễu Mộc nhảy thoăn thoắt lên bờ đất, thở phào một hơi dài:

— Cố gia gia! Cháu về tới xóm thì thấy bà con đang hồ hởi gánh cá ra bến. May mà gặp bác Trần can thiệp kịp lúc. Con chuyển trọn lời dặn của cụ, bác ấy hiểu chuyện liền lớn tiếng hô hào dân làng hạ giàn vó, thu hết lưới rùng rồi kéo thuyền lên bờ lau giấu kín. Hiện tại bến nước Bến Lau vắng tanh như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Cụ Cố thở phào, khẽ vuốt cọng cói buộc gọn chòm râu bạc:

— Tốt lắm. Phàm nhân chúng ta sống nhờ con nước, thấy tôm cá bơi lội thì ham là lẽ thường. Nhưng Trịnh Bá Hạc mắt ti hí, lòng dạ hẹp hòi hiểm độc, đêm qua mở sạch van đáy xả cặn xỉ hòng dìm chết đầm lầy, sáng ra thấy nước trong vắt ắt sẽ sinh nghi. Giữ được vẻ lặng lẽ ngoài mặt lúc này mới giữ được tính mạng của cả xóm.

Tô Miên ngồi bên cạnh, gương mặt thanh tú vẫn còn thoáng nét nhợt nhạt vì hao tổn mộc linh lực suốt đêm giông. Nàng nhìn mặt nước phẳng lặng, ngập ngừng hỏi:

— Gia gia, hàng đăng nứa ngầm đêm qua hứng trọn đợt cặn xỉ lớn như thế, không biết tầng đáy bên dưới ra sao rồi?

— Đi, hai đứa lội xuống đây với lão.

Cố Chiêu Nghiễm chống sào trúc đứng dậy, chậm rãi bước xuống lòng vụng. Tô Miên và Liễu Mộc vội vàng vén vạt áo, lội theo sau cụ.

Khi nước ngập ngang thắt lưng, Cố lão dừng lại trước hàng đăng nứa ngầm dài năm trượng. Cụ hít sâu một hơi, khom lưng luồn hai bàn tay thô ráp, nứt nẻ cáu bẩn cào sâu xuống tầng bùn đáy đầm. Cụ bốc lên một vốc bùn dẻo quánh, đưa lên ngang mặt.

Tô Miên mở to mắt kinh ngạc, còn Liễu Mộc khẽ thốt lên một tiếng trầm trồ.

Lớp bùn đen sủi bọt ngột ngạt sực mùi hỏa sát tanh khét của Đan Khư Cừ trước đây đã hoàn toàn biến mất. Nằm gọn trong lòng bàn tay gầy guộc của cụ Cố là nắm đất bùn mịn màng, tơi xốp, ngả sang màu nâu đất ấm áp như đất bãi phù sa sau mùa nước nổi. Khi áp mũi lại gần, người ta chỉ ngửi thấy mùi ngai ngái quen thuộc của rong rêu và đất ẩm trù phú, chẳng còn lấy một mảy may xộc mũi của đan sa trọc khí.

Cố Chiêu Nghiễm khẽ miết nhẹ kẽ tay, để từng thớ bùn nâu rã ra, để lộ những sợi rễ ấu mảnh dẻ nhưng dai chắc:

— Các cháu nhìn xem. Rễ ấu non đêm qua bị hỏa sát thúc ép, chẳng những không thối rữa mà còn vươn dài ra hơn hai thước. Toàn bộ cặn xỉ kim khí trôi dạt tới đây đều bị chùm rễ này bọc chặt, biến thành từng mấu vỏ sừng đen nhánh bóng loáng.

Liễu Mộc cúi rạp người xuống sờ vào cọc nứa, xúc động nói:

— Thảo nào cả giàn đăng nứa ngầm vững chãi như bàn thạch! Chùm rễ ấu gai ken dày đặc quấn chặt lấy nan nứa và phên cói mắt cáo, lại đâm sâu neo vào đá mẹ tầng đáy. Nước chảy xiết cuồn cuộn lọt qua các kẽ hở đều bị rễ lọc sạch, cặn độc bị giữ lại, nhả ra dòng nước ngọt lành.

Tô Miên vốc một ngụm nước đầm đưa lên sát môi nếm thử. Vị nước ngọt mát thanh khiết lan tỏa nơi đầu lưỡi khiến nàng rưng rưng khóe mắt:

— Mộc thảo không nói dối. Đạo sinh dưỡng của đất trời quả nhiên thâm sâu khôn cùng. Đan Dược Đường ngông cuồng coi thường cỏ cây phàm trần, đâu ngờ chính gốc ấu gai bùn lầy này lại tiêu trừ được độc chướng ghê gớm nhất.

Thế nhưng, nét mặt Cố Chiêu Nghiễm lại không hề giãn ra. Cụ thả nắm bùn nâu trôi về dòng nước, ánh mắt thâm trầm ngước nhìn về phía rặng núi Huyền Khinh mờ sương:

— Vui lúc này vẫn còn quá sớm. Vụng Cửa Ó này chỉ là chốt chặn đầu tiên đón đầu dòng chảy Đan Khư Cừ. Mạch nước Trầm Vân Trạch như một dải lụa dài, nếu chỉ giữ được đầu nguồn mà để hở hai nút thắt ngầm dưới kia thì chỉ vài ngày nữa, đan độc dồn ứ lại sẽ tràn qua mép bãi, xé toạc hai bên sườn mà đổ thẳng vào ngã ba Lòng Máng rồi tuôn ra sông Cổ Lạc. Khi đó, vạn hộ dân hạ du vẫn không thoát khỏi cảnh lầm than.

Liễu Mộc siết chặt nắm tay, quả quyết: