Chương 5: Chồi xanh trong bùn độc

Nắng nhạt đầu đông rọi xuống bậu cửa đất, hắt lên mặt nước trong veo trong lòng chiếc chậu sành nứt. Nhánh mầm non xanh biếc của củ ấu gai đen khẽ lay động trước làn gió bấc, kiêu hãnh vươn khỏi mặt nước từ tầng bùn xám đáy chậu.

Cố Chiêu Nghiễm ngồi thụp xuống bậu cửa, hơi thở dồn dập trong lồng ngực gầy guộc. Cụ đưa bàn tay cáu bẩn, ngón tay thô ráp run run chạm khẽ vào phiến lá non hình thoi. Mặt lá mượt mà, râm ran truyền đến đầu ngón tay cụ một luồng sinh khí mát lành, trái ngược hoàn toàn với cái nóng rát bỏng của hoả sát đan sa vẫn còn váng vất quanh đây.

Nhưng một chiếc chậu sành con con dẫu có màu nhiệm đến đâu cũng chưa thể khẳng định được điều gì giữa mênh mông ngàn mẫu đầm đang hấp hối.

Cụ Cố đứng dậy, bước nhanh ra vũng bùn chết quánh đặc nép ngay mé rãnh nước sau nhà. Đó là nơi hôm qua cụ trút nốt phần bùn độc còn lại từ chiếc bầu da lấy ở miệng cống ngầm Đan Khư Cừ. Lúc này, vũng nước đọng nhỏ chừng nửa sải tay vẫn phủ một lớp váng dầu màu vàng khè, bọt khí lúp búp trồi lên bốc mùi nồng nặc tanh tao, khiến mấy ngọn cỏ lác ven bờ cháy sém đen thui.

Cụ quay lại chậu sành, cẩn thận dùng hai ngón tay luồn sâu vào tầng đất xám, nhẹ nhàng tách lấy một nhánh ấu gai đen bánh tẻ. Chùm rễ của nó dài chừng một thước, đen nhánh và dẻo dai như những sợi gân sam.

Cụ mang nhánh ấu ra bên vũng nước chết, ngồi xổm xuống, cẩn thận đặt gốc cây vào giữa lớp bùn nhầy nhụa hoả độc.

Cụ nín thở, hai mắt dán chặt vào từng biến chuyển nhỏ nhất dưới mặt nước.

Thời gian chừng như ngưng đọng lại trong tiếng gió bấc thổi qua rặng sậy xào xạc. Thoạt tiên, lớp váng dầu vàng quánh như muốn bóp nghẹt nhánh cây non, khói mỏng khét lẹt bốc lên quanh cuống lá. Nhưng chỉ sau mươi nhịp thở, chùm rễ đen nhánh bỗng khẽ cựa quậy. Những sợi rễ mảnh như râu ngô bắt đầu rẽ lớp bùn quánh, chầm chậm đâm sâu xuống tầng đáy.

Một cảnh tượng kỳ diệu diễn ra ngay trước mắt lão tạp dịch trăm tuổi.

Những hạt cặn xỉ kim khí lấp lánh sắc xám tro cùng bột đan sa đỏ bầm trôi nổi xung quanh dường như bị một lực hút vô hình lôi kéo, lũ lượt bám dính vào thân rễ ấu. Chùm rễ co bóp nhịp nhàng, từng đợt trọc khí hừng hực bị nuốt trọn vào trong. Lớp cặn kim khí độc hại ấy không hề làm rữa nát thân cây, trái lại, chúng bị lớp màng sừng của vỏ rễ bọc chặt lấy, kết thành từng mấu cứng ngắc, đen bóng như đá mun.

Bọt khí độc sủi tăm thưa dần rồi tắt hẳn. Lớp váng mỡ vàng khè loang lổ trên mặt nước co cụm lại, bị những phiến lá hình thoi hút sạch không còn một vệt. Chỉ trong chốc lát, nước trong vũng bùn chết dần lắng xuống, trở nên trong leo lẻo đến mức có thể nhìn rõ từng đường gân rễ đang cắm sâu dưới đáy. Cụ Cố cúi sát mặt, vục một vốc nước đưa lên mũi. Không còn mùi khét lẹt của lò đan, chỉ còn lại mùi ngai ngái quen thuộc của đất bùn và hương thơm dịu mát của cỏ cây sông nước.

— Sống rồi… Thật sự hóa giải được rồi…

Cụ Cố lẩm bẩm, giọng nghẹn lại sau bờ môi khô khốc. Khắp khóe mắt nhăn nheo của cụ, những giọt lệ chực trào ra. Hóa ra tổ tiên xóm chài không hề lừa dối hậu nhân. Loài ấu gai sừng đen cằn cỗi của Trầm Vân Trạch quả thực mang trong mình thiên tính nuốt trọc nhả thanh, là khắc tinh của thứ đan độc tàn độc kia.

— Xoạt… rào!

Tiếng sậy khô gãy giòn đột ngột vang lên từ mé mương phía sau lưng làm cụ Cố giật mình. Cụ cảnh giác xoay người lại, bàn tay theo thói quen nắm chặt lấy chuôi con dao găm cán sừng giắt bên hông. Đội Chấp Pháp vừa cắm cọc lệnh ngoài đầm ban sáng, lẽ nào bọn chúng đã cử người đến đây lùng sục?