Chương 1: Dị tượng chợ Đông

“Rõ ràng là đồ lừa đảo! Tiền đồng triều đình đúc ra chạm đất chỉ nảy leng keng, cớ sao xâu tiền này vừa rơi xuống thềm đá liền gãy vụn như bánh đa thế này hở?”

Tiếng quát the thé của gã bán gạo họ Trương vang lên chát chúa giữa góc chợ Đông sầm uất, xé toạc bầu không khí bán buôn buổi sớm bên sông. Vây quanh sạp gạo, đám tiểu thương buôn rau cùng phu khuân vác xúm đông xúm đỏ, trố mắt nhìn những mảnh kim loại xám ngoét vương vãi trên thềm đá xanh. Người nông phu trẻ đứng chôn chân giữa vòng vây, mặt mày tái mét, hai tay run rẩy giơ sợi dây cói đứt lìa, lắp bắp phân trần:

“Bác Trương… oan cho tôi quá! Đây là tiền công phu dịch vừa lĩnh tại cửa nha môn Hộ Bộ, còn nguyên niêm phong dây cói, tôi vừa tháo ra để đong nửa đấu gạo nuôi mẹ già…”

“Ngươi còn chối à?” Gã bán gạo dằn mạnh chiếc ống tre xuống bàn, mắt trợn trừng. “Tiền đồng thật dẻo dai muôn phần, búa nện xuống cũng chỉ bẹp mép chứ làm sao nứt toác từng khúc? Mang thứ gốm non đội lốt này đến đổi gạo của ta, có cạp đất mà ăn à? Cút ngay kẻo ta gọi tuần đinh tống lên quan!”

Giữa lúc người nông phu tủi hổ chực sụp xuống, một bóng dáng thanh mảnh khoác áo chàm mộc mạc khẽ tách đám đông bước ra. Người vừa đến có mái tóc bạc phơ như cước, chải gọn gàng dưới chiếc khăn xếp đen, phong thái khoan thai đĩnh đạc tựa tùng bách. Đôi mắt cụ sáng trong, sâu thấu như nước hồ thu.

Khang Triệu Nghị khẽ giơ tay đỡ người nông phu đứng dậy, giọng trầm ấm từ tốn:

“Bác Trương hãy bớt giận. Tiền nong thật giả cứ để mắt thấy tay sờ, chớ vội quy chụp cho kẻ cơ hàn.”

Dứt lời, Khang lão chầm chậm ngồi xuống trước thềm đá. Bàn tay khô gầy dạn dày sương gió của người gắn bó hơn một thế kỷ bên bễ lò luyện kim chìa ra, nhặt lấy hai mảnh kim loại vừa vỡ.

Ngay khi ngón tay chạm vào phôi kim, đôi mày bạc của Khang Triệu Nghị khẽ chau lại.

Thân tiền nhẹ bẫng bất thường, bề mặt ram ráp và nhờn nhợt tựa bám lớp mỡ lạnh. Sắc kim loại không hề ánh lên màu đỏ thắm của đồng đỏ nguyên chất, mà xỉn màu xám ngoét, nhờ nhờ như da người ốm. Cụ đưa mảnh vỡ lên trước mắt. Bốn chữ “Thông Bảo” đúc nổi trên mặt tiền nhòe nhoẹt, nét chữ bết dính vào nền tiền, mép viền ngoài sứt sẹo lởm chởm.

Khang Triệu Nghị kẹp hai mảnh tiền giữa ngón cái và ngón trỏ, khẽ gõ cạnh vào nhau bên tai.

“Cộp! Cộp!”

Âm thanh phát ra câm lặng, đục ngầu và khô khốc, tựa như hai mảnh ngói vỡ nện vào nhau. Tuyệt nhiên không có lấy nửa phần tiếng ngân nga lanh lảnh, thanh thoát tựa khánh ngọc của thứ tiền chuẩn mực tám mươi lăm phần đồng đỏ theo phép tắc triều đình.

“Cụ xem đấy, thảo dân có nói ngoa đâu!” Gã bán gạo thấy Khang lão xem xét tỉ mỉ, liền cất giọng bức xúc. “Mấy hôm nay chẳng riêng gì bác phu này. Khách đưa tiền tới, hễ dính phải mẻ tiền mới do Ti Đúc Tiền phát hành gần đây là khổ sở khôn xiết! Tiền gì mà giòn hơn bánh đa, đánh rơi xuống đá liền vỡ vụn như gốm non. Giờ tiểu thương khắp chợ Đông hoang mang nơm nớp, chẳng ai dám nhận thứ tiền này, khiến giá gạo mỗi ngày một vọt lên, giá vải cũng tăng vùn vụt!”

Một bà cụ bán vải gần đó cũng chen vào than thở: