Chương 22: Khuôn Đúc Trao Tay

Mười ngày sau phiên đại triều, sáng sớm tại Ti Đúc Tiền bên bờ sông Tô Lịch, bảy lò đúc nổi lửa cùng lúc, khói than nghiến bốc thẳng lên trời xanh. Lò số bảy — được sửa chữa và mở lại đầu tiên — dẫn đầu mẻ đúc tiền mới bằng đồng đỏ nguyên chất hoàn trả từ tang vật tịch thu của Tạ Kim Bào và từ kho Hộ Bộ đã được kiểm định sạch sẽ theo đúng tỷ lệ: tám mươi lăm phần đồng đỏ, mười phần thiếc và năm phần chì dẻo. Những thỏi phôi đồng đỏ tía xếp ngay ngắn bên vạc nung, ánh lên sắc thắm thuần khiết, không còn vương một hạt xỉ bẩn nào.

Khang Triệu Nghị, áo quan xếp gọn trong tay nải vải thô đặt nơi góc sảnh, đứng lặng nhìn Lê Hữu Cung đích thân kiểm tra từng mẻ rót đồng lỏng vào khuôn đất sét nung theo chuẩn mực cũ. Ở tuổi một trăm tám mươi, râu tóc cụ bạc phơ như cước, lưng vẫn thẳng tắp, thần thái điềm tĩnh tựa tùng bách. Trên cánh tay Hữu Cung, vết bỏng đang mờ dần da non — dấu tích của đêm cứu chậu tôi đồng khỏi lửa. Chàng đi lại giữa các dãy lò, bước chân vững chãi, giọng điều hành bình tĩnh và chắc chắn:

“Anh em giữ lửa than nghiến thật đều tay! Dòng đồng rót vào khuôn cát phải sánh mịn, tuyệt đối không được ngắt quãng!”

Nhìn dáng đứng đĩnh đạc và ánh mắt cương trực của đệ tử, Khang Triệu Nghị khẽ vuốt chòm râu cước. Cụ nhận ra trong dáng đứng và ánh mắt của người học trò cái phong thái của một Giám sự thực thụ đang hình thành.

Phía đầu bễ, thợ cả Trần Bá Lĩnh — vết thương đã lành nhưng vẫn còn băng trắng quanh tay — tự tay quai búa định hình khung khuôn mới. Nhịp búa chắc gọn, nhịp nhàng từng tiếng vang rền: chát, chan, chát. Khắp gian xưởng, toán thợ già vừa làm vừa bàn tán rôm rả, ai nấy mặt mũi rạng rỡ hơn hẳn những ngày u ám vừa qua. Danh hiệu Thợ cả Liêm Nghề do Hoàng thượng ngự ban trước bách quan đã gột sạch nỗi oan khuất đoạn trường. Thấy Hữu Cung bước tới đỡ bễ, Trần Bá Lĩnh quệt mồ hôi trán, cười rạng rỡ:

“Cầm búa trọn đời, nay đúc mẻ đồng sạch, tiếng búa gõ xuống thấy nhẹ tênh cả đôi vai!”

Tiếng bước chân ngoài cổng ngõ cắt ngang cuộc trò chuyện. Giám sát Ngự sử Phan Vĩnh Diệp ghé thăm, mang theo chiếu chỉ của Hình bộ.

Phan Ngự sử chắp tay thi lễ rồi mở chiếu chỉ, giọng đanh thép truyền đọc từng lời phân minh:

“Chiếu theo Quốc triều hình luật: Trịnh Hoài Lương phạm tội bòn rút quốc khố năm vạn lượng bạc, bị xử tội lưu đày viễn xứ, tịch thu toàn bộ gia sản; Vũ Khắc Khiêm bị cách tuột tước vị và sung quân dịch nơi biên viễn; Tạ Kim Bào bị tịch thu toàn bộ hiệu Vạn Hưng và bị lưu đày nơi biên ải.”

Phan Ngự sử đọc xong rồi cuộn chiếu lại, gật đầu với Khang lão:

“Pháp điển đã làm đúng phận sự của nó.”

Khang Triệu Nghị khẽ mỉm cười, ánh mắt ấm áp:

“Lòng người ngay thẳng, phép nước nghiêm minh, ấy là cái gốc thanh bình của xã tắc.”

Đúng lúc ấy, từ phía ngã ba sông bên ngoài cổng Ti Đúc Tiền, tiếng rao bán ngoài chợ Đông bỗng rộn rã vọng vào: