Chương 20: Nối Lại Tiếng Còi Tàu

Hai bàn tay già nua của cụ Tiêu Trọng Giáp khẽ nâng chiếc kìm hàn lên ngang ngực. Thớ gỗ mun đen tuyền mát rượi, chỗ khớp nối bọc đồng đã ngả màu thời gian bóng lộn, hằn sâu một vết cứa vát chéo – dấu tích mảnh bom bi năm 1972 vẫn vẹn nguyên như một chứng nhân thầm lặng. Cụ Giáp hít một hơi dài, cảm nhận làn hương trầm thơm ngát vấn vương trong gian nhà gỗ số ba rồi vững chãi bước qua bậc cửa tiến ra khoảng sân chung.

Gió bấc cuối năm thổi ràn rạt trên mép mái tôn, nhưng khoảng sân trước cửa dãy nhà tập thể lúc này lại ấm sực. Hơi ấm tỏa ra từ bếp than hồng đượm, từ nồi măng hầm bốc khói nghi ngút và từ ánh mắt của mấy chục con người đang tề tựu bên mâm cơm tất niên. Thấy cụ già tám mươi tám tuổi khoan thai bước ra, trên tay nâng niu một vật bọc trong vuông vải điều đỏ thắm, mọi tiếng cười nói, tiếng bát đũa khua lách cách bỗng lắng dần.

Hoàng vội đứng nghiêm trang bên mép bàn gỗ. Tuấn giật mình, vội quẹt mu bàn tay lên gấu áo, đôi mắt đỏ hoe ngước nhìn cụ Giáp với tất cả sự kính cẩn.

Cụ Giáp dừng lại ngay trước mặt Tuấn. Cụ gỡ vuông vải điều, để lộ chiếc kìm hàn hồ quang cán gỗ mun bọc đồng trước ánh chiều tà đang bảng lảng buông xuống ngõ ray. Cụ nhìn thẳng vào gương mặt sạm đen vì nắng gió và đôi mắt trong veo của người thợ trẻ, giọng trầm ấm, ngân vang đĩnh đạc:

— Năm mươi tư năm trước, giữa làn mưa bom bão đạn rải xuống ga Giáp Bát mùa đông năm 1972, người đồng đội cùng tổ thợ của tôi là liệt sĩ Đỗ Văn Cầm đã lấy thân mình che bom bảo vệ tuyến đường sắt, trao lại chiếc kìm này cho tôi trước lúc trút hơi thở cuối cùng. Cụ dặn tôi phải giữ lấy cái nghề, giữ lấy nhịp ray thông suốt cho Tổ quốc. Suốt nửa thế kỷ qua, tôi coi chiếc kìm này như mạng sống, chưa từng trao gửi cho ai, bởi tôi vẫn đợi một bàn tay xứng đáng.

Cụ Giáp khẽ nghiêng mình, đặt chuôi kìm gỗ mun nặng trịch vào hai lòng bàn tay thô ráp đầy vết chai sần của Tuấn. Đôi bàn tay trẻ tuổi khẽ run rẩy nhưng rồi lập tức siết chặt lấy thân kìm như một phản xạ tự nhiên của người sinh ra để gắn bó với lửa sắt.

Cụ Giáp đưa mắt nhìn sang Hoàng, vị kỹ sư trẻ đang đứng nghiêm cẩn với cặp kính sáng loáng, rồi cất lời răn dạy từ tận đáy lòng:

— Hôm nay, trước mặt bà con chòm xóm và anh linh các bậc tiền bối hỏa xa, tôi trao lại chiếc kìm hàn này cho cháu Tuấn. Tôi muốn dặn cả cháu và chú kỹ sư Hoàng một điều: Máy móc tự động, cảm biến điện tử ngày nay rất tối tân, có thể đo đạc từng phần trăm milimét. Nhưng máy móc dẫu hiện đại đến đâu cũng chỉ là công cụ. Cội nguồn của mọi chuyến tàu an toàn muôn đời vẫn nằm ở đôi bàn tay cần lao, ở sự tỉ mỉ, cẩn trọng và cái tâm trong sạch của người thợ. Thiếu đi tình yêu thương con người và trách nhiệm với từng nhịp ray, sắt thép sẽ mãi chỉ là kim loại lạnh ngắt. Giữ được cái tâm ấy, ngọn lửa nghề mới sáng mãi.

Tuấn quỳ một gối xuống nền sân lát gạch tàu, hai tay nâng bổng chiếc kìm kỷ vật lên quá trán. Từng giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên đôi gò má ngăm đen, rơi tí tách xuống lớp đồng bọc sáng bóng:

— Cụ Giáp ơi… Ơn dạy bảo và sự bao bọc của cụ, của bác Nghiêm và bà con xóm ray, cả đời này cháu không bao giờ dám quên! Cháu xin thề trước vong linh liệt sĩ Đỗ Văn Cầm và các bậc tiền bối, cháu sẽ dùng đôi bàn tay lao động chân chính này để giữ lấy ngọn lửa nghề, chăm chút cho từng thanh ray, tà vẹt, không bao giờ làm hoen ố danh dự người thợ đường sắt Việt Nam!

Tiếng vỗ tay bỗng rộ lên giòn giã. Ông Nghiêm đứng bên cạnh, hai mắt hoe đỏ, đưa bàn tay to bè vỗ mạnh lên vai Tuấn:

— Tốt lắm cậu Tuấn! Có chí thì nên, xóm mình tự hào về cậu!