Chương 19: Bếp Than Chiều Ba Mươi

Nghe tiếng gọi sang sảng quen thuộc của cụ Tiêu Trọng Giáp, ông Nghiêm liền vỗ nhẹ lên vai Tuấn một cái thật đầm rồi quay đầu đáp vọng qua lòng ngõ:

— Vâng, bác Giáp đợi chúng em sang ngay đây ạ!

Tuấn vội đặt cặp bánh chưng xanh mướt còn bốc khói ấm lên chiếc bàn con trong phòng trọ, lẹ làng kéo then cửa rồi rảo bước theo sau người cựu bảo vệ già. Cụ Giáp đứng tựa mép cửa gian nhà số ba, chiếc khăn len sờn mép bay nhè nhẹ theo làn gió bấc se buốt cuối chiều. Nắng quái rải một vệt vàng hanh hao lên dải đất ngõ ray, hắt ánh sáng dịu lành qua mái hiên nứa, phản chiếu rõ nụ cười đôn hậu nở trên khuôn mặt quắc thước của người thợ cả tám mươi tám tuổi.

— Kê dịch chiếc bàn gỗ nghiến này ra giữa sân chung nào hai chú cháu, — cụ Giáp chỉ tay về phía khoảng sân gạch thênh thang chạy dài dọc bờ rào đường sắt — Lát nữa bà con các phòng trọ dọn cỗ ra đây, ngồi ngoài này đón gió đông mà ấm khói than hoa, vừa rộng rãi lại vừa ngắm được nhịp tàu cuối năm.

Tuấn xăng xái bước tới, cúi mình ôm ghì lấy một bên chân bàn gỗ chắc nịch. Đôi cánh tay gầy gò nổi rõ những đường gân xanh của chàng trai trẻ thoăn thoắt ghì lực, nhấc bổng chiếc bàn phối hợp nhịp nhàng cùng ông Nghiêm. Tiếng chân bàn gỗ va vào nền gạch tàu khô ráo nghe một tiếng “cộc” giòn tan, ngay ngắn nằm giữa khoảng sân được quét dọn sạch bóng lá bàng khô.

Từ góc sân bên kia, kỹ sư Trần Đức Hoàng trong chiếc áo khoác đồng phục kỹ sư đường sắt phẳng phiu, hai tay bưng chồng ghế đẩu gỗ mun bước lại, lễ độ cất tiếng chào:

— Cháu mang thêm ghế bên phòng sinh hoạt đội công trình sang đây cụ Giáp ơi! Chiều nay đội trực kỹ thuật ga cũng xin phép sang góp vui một mâm với bà con xóm mình ạ.

— Tốt lắm, chú kỹ sư cứ đặt cả ở đấy, — cụ Giáp mỉm cười gật đầu, ánh mắt tinh anh dõi theo từng cử chỉ nhã nhặn của người thợ trẻ — Tết nhất đến ngõ rồi, đông đủ thợ già thợ trẻ sum vầy thế này mới ra cái phong vị xóm đường tàu.

Bên chiếc bếp than hoa đỏ rực được nhóm tạm ngay mép rãnh thoát nước cũ, nồi nước luộc gà sôi sùng sục tỏa ra mùi thơm ngào ngạt quyện lẫn hương gừng nướng. Mấy chị công nhân hưu trí ríu rít thái giò lụa, xếp đĩa xôi gấc đỏ au điểm hạt sen bùi béo. Tuấn chạy lăng xăng phụ các bà bê từng chiếc mâm nhôm bóng loáng, chốc chốc lại cúi xuống thổi bùng ngọn than hoa dưới đáy nồi canh măng miến nghi ngút khói.

Khi bóng hoàng hôn chiều Ba Mươi rủ một màu lam sẫm xuống các thanh ray thép bóng loáng, mâm cỗ cúng tất niên đậm đà hương vị cổ truyền Hà Nội đã được bày biện trang nghiêm giữa sân chung. Đĩa gà luộc vàng ươm ngậm cọng hoa hồng hé nụ, bát canh măng bóng bì thơm nức mũi, đĩa giò thủ giòn sần sật, đĩa nem rán vuông vức bên cạnh bát dưa hành trắng nõn chấm tròn vị chua cay.

Cụ Giáp chậm rãi bước đến trước chiếc bàn con đặt chiếc lư đồng nhỏ hướng thẳng ra mép tuyến đường sắt Bắc - Nam. Cụ quẹt que diêm, châm ba nén hương trầm. Khói hương nghi ngút uốn lượn trong làn gió bấc buốt rát, bay là là qua thanh ngàm ray tự động vừa vượt qua kỳ tích đêm qua. Đôi mắt cụ Giáp hoe đỏ, chòm râu bạc như cước khẽ rung lên. Giọng cụ cất lên trầm đục mà đĩnh đạc lạ thường:

— Kính lạy trời đất, tiên tổ… Chiều nay Ba Mươi Tết, anh em xóm Ngõ Ray Giáp Bát làm mâm cơm mọn dâng lên các bậc tiền nhân, thành tâm tưởng nhớ vong linh người bạn thợ Đỗ Văn Cầm và những người công nhân đường sắt đã hy sinh thân mình trên tuyến đường máu lửa năm xưa. Nhờ ơn các đồng đội phù hộ, ngõ xóm chúng tôi đã qua cơn hoạn nạn, mối hàn ngàm ray đã vững như bàn thạch, tuyến tàu Bắc - Nam bình yên thông suốt. Kính mong anh Cầm cùng các anh em thanh thản ngậm cười nơi chín suối, chứng giám cho tấm lòng thơm thảo của thợ thuyền xóm ray hôm nay…

Cụ Giáp kính cẩn vái ba vái. Phía sau lưng cụ, ông Nghiêm đứng nghiêm như một người lính gác tàu, đầu hơi cúi; kỹ sư Hoàng vòng hai tay trước ngực với lòng thành kính sâu xa; còn Tuấn lặng lẽ chắp tay, khóe mắt rưng rưng khi nghĩ về linh hồn người thợ cả đã truyền lại chiếc kìm hàn cứu rỗi sinh kế xóm nghèo.

Khói hương vừa lắng, ông Nghiêm liền lớn tiếng xua tan bầu không khí trầm mặc, giục giã bà con:

— Nào, hương tàn lộc đến rồi! Mời bác Giáp cùng toàn thể bà con cô bác xóm trọ, anh em xí nghiệp ngồi vào mâm!