Chương 4: Đêm Mỏ Hàn Và Khói Chè Sen

Xốc lại ba chiếc loa tôn nón cồng kềnh trong vòng tay gầy guộc, cụ Cao Khắc Đạt lẹp kẹp đôi dép tổ ong bước từng nhịp vững chãi qua những bậc cầu thang xi măng nứt nẻ dẫn lên căn gác nhỏ tầng hai. Gió mùa đông buốt giá rít từng cơn qua hàng chấn song sắt ngoài hành lang khu tập thể Cơ Khí Ánh Sao, cuốn theo vài chiếc lá bàng khô xào xạc dưới sân ngõ. Thế nhưng, vừa đẩy cánh cửa gỗ khép hờ bước vào phòng, hơi ấm quen thuộc đã lập tức xua tan cái lạnh căm căm của đêm cuối năm. Gian phòng nhỏ chừng mười lăm mét vuông sáng rực dưới quầng sáng vàng dịu của chiếc đèn bàn dây tóc, thơm lừng hương chè sen hạt mít nghi ngút bốc lên từ chiếc ấm tích bọc kỹ trong giỏ nan ủ rơm.

Đặt ba chiếc nón tôn lên tấm bạt trải cẩn thận giữa sàn gỗ, cụ Đạt thở phào một tiếng khoan khoái. Cụ tháo cặp kính lão buộc dây dù, lấy vạt áo ghi lê kaki bốn túi lau nhẹ hơi sương bám trên tròng kính rồi lại gài ngay ngắn lên sống mũi. Đúng lúc ấy, tiếng bước chân thoăn thoắt vang lên từ ngoài chiếu nghỉ, kèm theo tiếng gõ cửa lách cách ba nhịp vui tai:

“Ông Đạt vĩ đại ơi, cháu mang cứu viện công nghệ cao sang cho ông đây!”

Cánh cửa bật mở, Hoàng Mai xuất hiện trong chiếc áo phao đỏ ấm áp, quàng khăn len xám, tay ôm chiếc máy tính xách tay dán đầy hình ngộ nghĩnh. Mới hai mươi tư tuổi, vừa tốt nghiệp cử nhân báo chí, cô cháu gái của cụ lúc nào cũng tràn trề năng lượng như một quả pháo hoa. Vừa bước chân vào phòng, Mai đã hít hà một hơi thật sâu rồi reo lên:

“Trà sen hạt mít thơm nức mũi! Đúng là chỉ có ông nội mới giữ được cái thú ẩm thực tao nhã này giữa trời đông buốt giá thôi!”

Cụ Đạt nheo mắt cười đôn hậu, rót một chén hạt mít màu nước xanh trong veo đẩy về phía cháu gái:

“Cô nương uống ngụm cho ấm bụng rồi xắn tay áo vào việc. Tối nay hai ông cháu mình có cả một chiến dịch đại tu đấy.”

Mai đặt máy tính lên góc bàn gỗ, nhanh nhẹn bật màn hình tra cứu sẵn sơ đồ đấu nối mạch âm thanh cho loa nén rồi kéo chiếc ghế mây ngồi bệt xuống cạnh ông nội. Nhìn ba chiếc loa tôn tróc sơn nham nhở dãi dầu mưa nắng suốt hai mươi năm, cô nàng tròn xoe mắt:

“Chao ôi, ba cụ tổ loa phường này mà ông vẫn tính gọi hồn dậy được ạ? Cháu nhìn họng loa bít rơm rạ kín mít thế kia, khéo có cả họ nhà chim sẻ trú ngụ từ hồi cháu còn học mẫu giáo!”

“Nói bậy nào!” Cụ Đạt cười lục khục trong lồng ngực, đưa cho cháu gái một chiếc nhíp y tế bằng inox dài ngoẵng, “Thép Liên Xô tốt lắm, chỉ cần lòng người không lười thì sắt rỉ cũng phải cất tiếng hát. Nào, gắp rác ra trước đã.”

Dưới ánh đèn bàn soi tỏ, hai ông cháu bắt đầu tỉ mẩn làm sạch từng chiếc loa. Mai cẩn thận dùng nhíp gắp từng cọng rơm khô, sợi chỉ mục và những mẩu cỏ vàng úa bện chặt trong họng loa nón. Bụi bặm bám chặt bao năm bay lên cay xè sống mũi khiến cô nàng hắt xì hơi liên tục, nhưng đôi mắt vẫn lấp lánh vẻ hào hứng. Trong khi đó, cụ Đạt lôi từ túi áo ghi lê ra chiếc búa gỗ nhỏ và kìm mỏ nhọn. Đôi bàn tay thợ già thuần thục gõ từng nhịp cẩn trọng, nắn thẳng lại những mép vành tôn bị móp méo do va quệt. Mỗi cú gõ vang lên tiếng “boong boong” đanh giòn, như đánh thức một mảnh ký ức ngủ vùi trong lòng khu tập thể cũ kỹ.

Làm sạch xong phần cơ khí bên ngoài, cụ Đạt dùng tuốc-nơ-vít tháo nắp chụp củ loa buồng nén. Lộ ra bên trong là cuộn dây đồng mảnh như sợi tơ bị đứt lìa do rỉ sét ăn mòn.

“Chỗ này khó đây,” Mai ghé sát trán, nheo mắt nhìn, “Dây đồng này mảnh quá, mắt thường nhìn còn khó, làm sao hàn lại được hả ông?”

“Khó mới cần đến tay lão thợ già này chứ,” cụ Đạt cười khà khà. Cụ cắm điện cho chiếc mỏ hàn xung. Chỉ vài giây sau, đầu mỏ hàn bằng đồng đã nóng đỏ. Cụ nhúng nhẹ vào cục nhựa thông màu cánh gián, một làn khói trắng mang mùi khen khét ngai ngái quen thuộc bốc lên nghi ngút. Bằng động tác chuẩn xác phi thường của người có hơn bốn mươi năm trong nghề, cụ Đạt chấm một giọt thiếc sáng loáng vào đúng điểm đứt của cuộn dây đồng, nối liền mạch điện với cọc tiếp âm. Mối hàn tròn xoe, bóng bẩy như một giọt sương mai đọng trên lá cỏ.

Xong xuôi cụm loa, cụ Đạt đứng dậy, bước đến chiếc tủ chè bằng gỗ lim ở góc nhà. Cúi người mở ngăn đáy tủ, cụ cẩn thận nâng ra một cỗ máy nặng chịch bằng kim loại, bọc trong lớp vải dù quân đội. Khi tấm vải được dỡ ra, chiếc máy tăng âm Liên Xô công suất 100W màu xám quân sự hiện ra sừng sững trên mặt bàn.

“Chiếc tăng âm này theo ông từ thời còn làm ở đài truyền thanh huyện đấy,” cụ Đạt vừa lấy giẻ tẩm dầu máy lau bóng từng núm vặn kim loại, vừa bùi ngùi kể, “Nó khỏe như lực sĩ cử tạ, tải mười cái loa nón cùng lúc cũng chẳng hề hấn gì. Sau này về hưu, ông chế thêm cho nó bộ mạch lọc tạp âm tự làm, tiếng phát ra vừa đanh vừa giòn, không một tiếng ù rè nào lọt qua nổi.”