Chương 6: Ánh Ngọc Dưới Đáy Tráp Gỗ

Tiếng then cài bằng gỗ lim vang lên cộc cạch dứt khoát khi cụ Cảnh Thuần Đức khép chặt hai cánh cửa lớn, ngăn lại màn sương thu lạnh buốt đang bủa vây con phố Hàng Lược. Bóng dáng lầm lũi của ông Phúc đã chìm hẳn vào ngõ tối, để lại sự quạnh quẽ phủ trùm gian tiền sảnh ngổn ngang những kiện lược nhựa xanh đỏ. Cụ Đức nén một tiếng thở dài nơi đáy ngực, xoay người bước nhanh về phía buồng trong.

Ánh đèn dầu Hoa Kỳ vàng dịu soi rõ góc chõng tre. Cảnh Minh Khiêm vẫn đang ngồi túc trực bên mép giường, khẽ đứng dậy đón ông: — Ông nội… bà đã thở đều hơn rồi ạ.

Cụ Đức vỗ nhẹ lên vai cháu đích tôn, ánh mắt đượm vẻ hiền từ: — Tốt rồi. Đêm đã khuya lắm, con về chái đông chợp mắt đi kẻo nhọc. Ở đây để ông lo.

Đợi Khiêm khép cánh cửa buồng, cụ Đức chậm rãi ngồi xuống mép chõng tre. Chiếc chiếu hoa cật bóng loáng mát rượi, nhưng sợ người bạn đời nhiễm hàn khí mùa thu, cụ cẩn thận kéo mép chăn bông mỏng trùm kín bờ vai gầy guộc của cụ Trâm. Cúi nhìn gương mặt đồi mồi phúc hậu còn vương nét mệt mỏi sau cơn ngất lịm, lòng cụ thắt lại xót xa.

Cụ đưa bàn tay ấm nóng luồn vào mái tóc bạc trắng tựa mây trời của vợ, nhẹ nhàng gỡ từng sợi tơ mềm lơi trên gối. Suốt bảy mươi lăm năm đồng cam cộng khổ, từ thuở đón dâu cho đến tận hôm nay, cụ chưa từng để bà phải chịu nửa phần tủi cực. Cúi sát vầng trán người vợ tào khang, cụ Đức thủ thỉ: — Trâm ơi… Mình cứ yên lòng ngủ một giấc thật sâu. Dù thế nào, tôi cũng giữ trọn nếp nhà thanh bạch này cho mình.

Khóe môi cụ Trâm khẽ mấp máy như an lòng trước hơi ấm của chồng, rồi chìm sâu vào giấc ngủ êm đềm.

Khi canh ba điểm nhịp mõ cầm canh xa vắng từ điếm tuần đầu phố vọng lại, cụ Đức khẽ khàng đứng dậy bước ra gian giữa. Trước hương án tổ tiên chạm rồng vờn mây sơn son thếp vàng đã ngả màu thời gian, cụ quẹt que diêm thắp một nén nhang trầm. Khói thơm thanh khiết lan tỏa khắp gian nhà cổ, xua đi mùi nồng gắt của đống đồ nhựa ngoại lai ngoài sảnh.

Cung kính vái ba vái, cụ bước tới góc hương án, cẩn thận hạ chiếc tráp gỗ lim phủ vải điều thêu hoa sen đã gìn giữ suốt bảy mươi lăm năm qua. Đặt tráp lên mặt bàn gỗ trắc, cụ Đức mở chiếc khóa đồng hình cá chép, vén lớp lụa tơ tằm óng ả. Dưới ánh nến lung linh, khối phôi sừng trâu mộng đực cổ xưa hiện ra kỳ ảo.

Khối phôi dài hơn một gang tay, thớ thịt đanh chắc tựa cẩm thạch, mang sắc hổ phách trầm ấm. Kỳ diệu thay, khi ánh nến lay động chiếu rọi, từng đường vân uốn lượn bên trong bỗng ánh lên sắc ngọc mắt mèo xanh biếc pha vàng kim tuyệt mỹ. Đây chính là báu vật thân phụ trao cho cụ vào ngày rước dâu năm cụ Trâm tròn mười bảy tuổi. Năm ấy trước gia tiên, cụ từng trao lời ước hẹn trăm năm rằng sẽ tự tay đẽo chiếc lược sừng mộng hoa đẹp nhất đời để chải suốt mái tóc nàng đến lúc bạc đầu.

Cụ Đức nâng phôi sừng lên, áp nhẹ vào má. Độ mát lành ban đầu nhanh chóng nhường chỗ cho hơi ấm lan tỏa từ chất sừng tự nhiên. Ánh mắt người thợ già bừng lên ngọn lửa kiên định phi thường. Đã đến lúc lời ước nguyện năm xưa phải được kết tinh trọn vẹn.

Sớm hôm sau, sương thu tan dần trên những lớp ngói rêu phong của phố Hàng Lược. Nắng mai vàng như mật rọi qua giàn phong lan nơi sân thiên tỉnh, mang theo hơi thở trong trẻo xua đi vẻ ảm đạm.