Chương 5: Rạn Nứt Dưới Mái Nhà Cổ

Tiếng quát tháo vừa dứt, chiếc lược nhựa đỏ son bị dằn mạnh bật nảy lên mặt bàn trắc rồi rơi cạch xuống nền gạch chỉ. Hai người phu xe kéo ngoài hiên thấy không khí bỗng chốc đặc quánh lại, vội vã nhận mấy đồng tiền trinh còm cõi rồi cúi đầu dắt xe lủi mất dạng vào dòng người phố Hàng Lược.

Cụ Cảnh Thuần Đức vẫn đứng sừng sững bên mép bàn thợ. Chín mươi sáu năm nếm trải bao phong ba dâu bể của đất kinh kỳ, chưa từng có giây phút nào cụ thấy lòng mình trĩu nặng xót xa như lúc này. Đôi mắt cụ nhìn thẳng vào khuôn mặt đỏ gay của đứa con trai trưởng. Cụ chưa kịp cất lời răn dạy thì ông Cảnh Thuần Phúc đã xăm xăm sấn thẳng vào gian nhà giữa.

Đứng trước bàn thờ gia tiên nghi ngút khói trầm, ông Phúc chống hai tay lên chiếc sập gụ, ngửa cổ nói lớn: — Con không vòng vo nữa! Hôm nay nhân đông đủ cả nhà, con nói trắng ra một lần cho xong. Căn nhà ba gian này là đất mặt phố đắc địa nhất phố Hàng Lược, tấc đất tấc vàng. Thầy u sống cả đời thanh bạch đủ rồi, giờ con cái cần chỗ mưu sinh. Thầy dẹp bỏ cái xưởng đẽo sừng Đức Ký này đi, chia của cải ra làm đôi! Một nửa gian ngoài ngăn lại để con mở cửa hiệu bách hóa tân thời, lắp tủ kính bày hàng Tây bóng bẩy. Bằng như thầy u không ưng, thì bán phứt căn nhà cổ này đi mà chia tiền bạc hoa xòe cho rành mạch, ai lo phận nấy!

Từng lời thốt ra như nhát búa giáng thẳng vào sự tôn nghiêm của nếp nhà truyền thống. Cụ Đức run rẩy bờ môi dưới chòm râu bạc, lồng ngực thắt lại trước sự tính toan cạn tình cạn nghĩa của con trai.

Chưa để ông nội kịp lên tiếng, Minh Khiêm từ mép cửa đã bước vội tới, hai tay chắp lại trước ngực, giọng nghẹn ngào vì phẫn uất: — Thưa thầy! Thầy sao có thể nói những lời đớn đau như thế trước bàn thờ tổ tiên? Nghề đẽo sừng trâu của ông nội là cội nguồn gia tộc, nuôi nấng thầy khôn lớn, bao đời rạng danh người làng Thụy Ứng nơi phố cổ này. Bàn thợ kia là mồ hôi, nước mắt và cả một đời tâm huyết của ông. Thầy nỡ lòng nào đòi dẹp xưởng, đòi xẻ nát căn nhà tổ truyền để đổi lấy mấy thứ đồ nhựa Tây phù phiếm hay sao?

Thấy con trai dám can gián, mặt ông Phúc càng bừng bừng nộ khí, đôi mắt lộ rõ vẻ quẫn bách. Ông trừng mắt quát xối xả: — Mày im mồm ngay! Đồ con nít ranh chưa ráo máu đầu mà dám mở miệng dạy đời bố mày à? Mày tưởng mấy cái tranh vẽ vờn mây với đống sừng trâu mục nát khét lẹt ấy nuôi sống nổi thân mày chắc? Mày u mê bám víu lấy cái nghề cổ lỗ sĩ sắp chết dấp ấy thì cả đời chỉ có mạt rệp, chui rúc xó tối mà ngửi tro tàn bễ than thôi con ạ!

— Phúc ơi… sao con nỡ bạc bẽo đến thế hả con…

Một tiếng thều thào đứt quãng vang lên bên bậc cửa buồng. Cụ bà Nguyễn Thị Ngọc Trâm đứng tựa vào khung gỗ lim, gương mặt phúc hậu giờ trắng bệch không còn một giọt máu. Hai bàn tay gầy guộc đầy vết đồi mồi của cụ bấu chặt lấy ngực áo the, cả thân hình nhỏ nhắn lảo đảo như chiếc lá khô trước gió lốc. Nhìn nét mặt đau đớn đến nghẹt thở của người mẹ già chín mươi hai tuổi trước đứa con ngỗ ngược, lòng cụ Đức quặn thắt như có muối xát. Cụ Trâm thở dốc một tiếng nghẹn ứ, đôi mắt khép lại rồi lả người ngã khuỵu xuống nền nhà.

— Trâm ơi!

Tiếng gọi thảng thốt xé toạc không gian ngột ngạt. Bằng sự nhanh nhẹn phi thường của người thợ đẽo sừng trọn đời trui rèn gân cốt, cụ Đức lao vút tới, dang rộng đôi cánh tay đón trọn lấy vợ vào lòng ngay trước khi thân thể gầy yếu chạm xuống mặt gạch lạnh buốt.

— Bà nội! — Minh Khiêm hoảng hốt quỳ sụp xuống, run rẩy đỡ lấy đôi chân bà.