Chương 1: Hồi Ức Trăm Năm Dưới Lòng Bễ Rèn

Mùi dầu luyn khét lẹt quyện cùng hơi than đá bốc lên cay xè xộc thẳng vào sống mũi khiến Xa Văn Quý sặc sụa ho khan. Cơn choáng váng ập đến như búa tạ giáng xuống thái dương, làm tai ông lùng bùng những thanh âm kim loại va đập chát chúa.

Theo quán tính, ông đưa tay quệt ngang trán. Bàn tay chạm vào da thịt thô ráp, săn đanh chứ không phải lớp da nhăn nheo, teo tóp trên chiếc giường bệnh lạnh lẽo của những ngày cuối đời dài đằng đẵng. Ông chớp mắt, dán chặt cái nhìn xuống hai bàn tay mình. Lòng bàn tay dày cộm phủ kín những vết chai sần vì quai búa, những vết sẹo bỏng xỉ than đã ăn sâu thành rãnh, lớp mỡ bò đen nhánh còn dính bết nơi kẽ móng. Trước ngực ông là tấm tạp dề bằng da bò thuộc sẫm màu, nặng trịch và nồng nặc mùi mồ hôi thợ nguội.

Đây là thân xác tuổi năm mươi chín của chính ông.

Một trăm ba mươi chín năm ký ức dồn dập cuộn trào như cơn lũ quét qua hẻm núi Ngoạn Mục. Nỗi đau đớn xé toạc tâm can từ kiếp trước bỗng chốc bóp nghẹt lồng ngực: cảnh tượng đoàn tàu bọc thép HG-09 chở gạo cứu đói cùng hơn ba trăm con người tuột phanh, những khớp răng cưa văng ra tung tóe, cả khối kim loại khổng lồ lao thẳng xuống đáy vực sâu muôn trượng trong tiếng gào khóc xé trời. Dưới đáy vực ấy, thằng Bão – đứa cháu ruột duy nhất mang giọt máu họ Xa – đã vĩnh viễn bị nghiền nát dưới đống sắt vụn bốc cháy.

Linh hồn ông đã sống lay lắt trọn một kiếp dài dằng dặc trong niềm tự trách và dằn vặt khôn nguôi, để rồi giờ đây bất ngờ được kéo ngược về giữa lòng thực tại.

Ông vội ngước nhìn lên vách gỗ thông ám khói của nhà xưởng sửa chữa ga Krông Pha. Tờ lịch bloc treo cạnh giá treo cờ-lê đập vào mắt ông: mùa thu năm 1935.

Đúng bảy mươi hai giờ trước khi chuyến tàu định mệnh HG-09 lăn bánh vào cung đường đèo răng cưa.

"Lũ phu phen kia, mở mắt ra mà kéo bễ! Đầu máy HG-09 sắp ráp xong dàn tôn thép rồi, chậm trễ một khắc là liệu hồn với roi gân bò!"

Tiếng quát tháo the thé, trịch thượng của gã đội xếp người bản xứ ngoài cửa xưởng vang lên cắt ngang dòng suy nghĩ của ông. Tiếng ủng da nện cồm cộp trên nền đá dăm rồi xa dần.

Cánh cửa xưởng khép hờ kẽo kẹt đẩy ra. Một bóng người trẻ tuổi bước vào, trên tay bưng khay thiếc đựng giẻ lau và âu dầu khoáng. Dáng đi của cậu hơi khập khiễng, bàn chân phải hơi nghiêng do di chứng của vết bỏng ống xả hơi nước lò tàu từ dạo mười hai tuổi.

"Bác Quý, bác đứng đờ ra đấy làm gì thế? Cháu vừa mượn được âu dầu sạch bên kho phụ về cho bác ngâm bộ ren đây."

Hoài Bão đặt cái khay thiếc lên góc bàn nguội, ngẩng mặt lên toét miệng cười. Gương mặt ngăm đen ướt đẫm mồ hôi, hai hàng lông mày rậm rạp cùng ánh mắt sáng ngời ý chí nhìn ông đầy vẻ vô tư. Cậu nào hay biết, chỉ ba ngày nữa thôi, nếu bánh xe số phận không đổi hướng, chính nụ cười này sẽ bị chôn vùi vĩnh viễn dưới tầng tầng lớp lớp đá sỏi chân đèo.

Xa Văn Quý nghẹn ứ nơi cổ họng. Khóe mắt cay xè như có muội than rơi vào, từng thớ thịt trên mặt ông run rẩy. Không kìm nổi xúc động, ông sải bước tới, vươn hai bàn tay gân guốc siết chặt lấy bờ vai rắn rỏi của đứa cháu trai.

Bờ vai ấy ấm nóng, chắc nịch và tràn đầy sức sống.

"Bác... bác làm sao thế? Mắt bác đỏ hoe kìa, hay là bụi than bay vào mắt?" Hoài Bão giật mình lúng túng, toan giơ ống tay áo lên định lau cho bác.

"Không sao... Bác không sao cả." Xa Văn Quý hít một hơi sâu, ghìm chặt tiếng nấc nghẹn xuống lồng ngực. Bàn tay ông chuyển sang vỗ mạnh hai cái lên vai cậu, giọng trầm đanh mà kiên định: "Thằng Bão, còn sống... đứng vững trên hai chân thế này là tốt rồi."