Chương 20: Tấm Chiếu Gai Đỏ Yên Giấc Ngàn Thu

Tiếng reo hò dậy đất của dân làng Cổ Thiềm tựa như một cơn sóng triều cuộn trào qua khắp bãi bồi, cuốn phăng đi mọi u uất nặng nề từng đè nặng khúc sông Hạc suốt bao ngày mưa dầm. Đoàn lính lệ giải Quách Bá Khiêm cùng thằng Trọc đi khuất sau rặng tre đằng xa, để lại chân gò Đất Mối một khoảng trời quang đãng, ngập tràn ánh mắt rưng rưng của những người vừa chứng kiến công lý được thực thi.

Cụ Đặng Huyền Tiêu khẽ chớp đôi mắt mờ đục vì khói sương năm tháng, đưa tay đỡ lấy cánh tay vạm vỡ của Trần Thiềm. Dưới lớp áo chàm rách tả tơi, vết bỏng trên lưng Thiềm vẫn còn tấy đỏ, hai bàn tay chằng chịt rãnh cứa rướm máu do cào bới dưới đáy lạch sâu buốt lạnh. Thế nhưng, trong mắt chàng trai mồ côi lúc này chỉ rạng ngời một niềm thanh thản vô bờ.

— Cụ ơi, người làng mình… đang kéo về phía bãi cát lán cũ! — Thiềm nghẹn ngào, chỉ tay về ngọn khói mỏng nơi nền tro tàn hôm qua.

Từ bến sông cho đến xóm Bãi, người gánh tre, kẻ vác nứa, người ôm từng cuộn rơm nếp vàng óng hối hả rảo bước. Bà Năm chài lưới đi đầu, nụ cười rạng rỡ trên gương mặt sạm đen sương gió:

— Cụ Tiêu ơi! Bà con xóm chài cùng xóm Cồn Cát bảo nhau rồi, lán cháy thì dựng lán mới! Cột lim, rui mè dân làng đều gom đủ cả. Cụ vì người khuất mà giữ vẹn danh dự, lẽ nào chúng con lại để cụ chịu cảnh màn trời chiếu đất!

Nhìn những tấm lòng chân chất vây quanh, cụ Tiêu nở nụ cười hiền hậu, chòm râu bạc khẽ lay động trong ngọn gió sông:

— Ơn nghĩa này của bà con, lão xin ghi khắc vào dạ. Lòng người đã thuận thì trời đất ắt chở che. Giờ việc gấp nhất không phải là chỗ ngả lưng của lão, mà là tấm chiếu khâm liệm cho nấm mồ trinh bạch kia.

Chỉ trong một buổi sớm, căn lán dệt mới bằng tre nứa thơm mùi nhựa tươi đã mọc lên ngay trên bãi cát ven đầm cói ngập nắng. Cụ Tiêu chọn từng súc gỗ nghiến chắc nịch mà đám trai tráng vừa đẵn từ triền đồi về, đích thân chỉ vẽ cho Thiềm cách đục mộng, tra then, dựng nên một khung cửi mới tinh thay thế cho chiếc khung cửi trăm năm đã hóa thành tro bụi.

Khi khung dệt vừa dựng xong, cụ Tiêu mở chiếc bọc vải thô cất kỹ dưới đáy thuyền nan, lấy ra những bó cói gai đỏ dự trữ từ đầu vụ. Cọng cói thon dài, dẻo dai như sợi gân, sau khi được ngâm ủ trong nước tro bếp mục hòa lá trầu không đủ ngày, nay ánh lên sắc đỏ thắm tựa ráng chiều rực rỡ.

Bên chiếc nồi đồng bốc khói nghi ngút chứa đầy nước cốt củ nâu rừng và nhựa huyết dụ tươi vừa hái, cụ Tiêu ngồi xếp bằng, hai bàn tay gầy gò thoăn thoắt nhúng từng vạt cói. Cụ quay sang bảo Thiềm:

— Con nhìn cho kỹ. Sợi cói gai đỏ này sinh ra từ bùn sét gò đồi, uống nước ngầm ngã ba sông Hạc mà lớn. Nhựa huyết dụ cùng củ nâu rừng là vị thuốc trừ phong, đuổi tà khí, nhưng quan trọng nhất là cái tâm của người dệt. Mỗi nhát dập thoi, con phải gạt bỏ mọi hờn giận, chỉ giữ lại lòng thương xót và sự thanh tịnh. Có như thế, tấm chiếu dệt ra mới đủ sức xoa dịu uất hận cho người dưới suối vàng.

— Cháu hiểu rồi, thưa cụ! — Thiềm đáp chắc nịch, nén cơn đau rát nơi đầu ngón tay, thuần thục phối hợp cùng cụ Tiêu.

Tiếng thoi dệt lách cách vang lên đều đặn giữa không gian thơm nồng mùi thảo mộc. Cụ Tiêu gạt con thoi gỗ, Thiềm dập go. Từng sợi cói đỏ au đan cài khít khao vào nhau, hiện lên từng đường nét hoa sen thanh khiết vươn lên giữa tầng tầng lớp lớp sóng nước. Hai thầy trò miệt mài suốt một ngày một đêm, chẳng màng đến cơm nước, dồn hết tâm lực vào từng mối dệt tinh xảo.