Chương 21: Nước Chảy Đá Mòn

Nắng sớm vừa rọi xuống mặt nước sông Nhật Lệ, dát lên từng con sóng nhỏ một dải sáng màu vảy bạc. Cụ Thẩm Gia Ý chống chiếc gậy trúc đứng bên hiên chòi rạ bến Vôi, hít một hơi dài khoan khoái. Gió bến sớm mai thổi thốc vào vạt áo nâu sồng, xua đi chút dư vị ngột ngạt của những ngày hè oi ả. Từ phía cổng huyện nha bên kia doi cát, từng hồi chuông đồng điểm dõng dạc vọng qua sông, báo hiệu giờ niêm yết cáo thị của quan phủ hạt.

Dưới bến nước, tiếng cười nói rộn rã đã phá tan sự tĩnh lặng. Bước chân quen thuộc rầm rập trên cầu nứa, lão ngư Trần Thất cùng hai người tuần đinh áo nẹp đỏ hăm hở rảo bước tiến vào chòi. Lão Thất chắp tay cười vang, nếp nhăn nơi khóe mắt giật giật vì vui sướng:

“Thưa cụ Thẩm! Có tin mừng lớn cho cả vạn chài rồi! Huyện đường vừa cho dán cáo thị công khai ngoài cổng chợ!”

Cụ Ý mỉm cười, khẽ gật đầu mời lão ngồi xuống ghế gỗ mít:

“Quan trên đã định đoạt án phạt cho Mã gia rồi sao chú em?”

“Đích thị là vậy!” Viên tuần đinh đứng cạnh tiếp lời, giọng đầy vẻ hả hê. “Quan Huyện lệnh xét rõ tội trạng Mã Hùng buôn muối lậu số lượng lớn, lại cho tay chân quấy giấm bẩn lừa gạt khách đò, cậy quyền ức hiếp bà con bao năm qua. Bản án đã tuyên: Mã Hùng bị kết án lưu đày biệt xứ ba năm, toàn bộ kho bãi, ruộng đất chiếm đoạt bất chính đều bị nha môn tịch thu sung công quỹ và chiếu theo văn tự cũ hoàn trả lại cho các hộ dân bị bức hại. Bến sông từ nay sạch bóng quân gian ác!”

Nghe tới đó, Thẩm Văn Triệu đang lui cui nhóm bếp vội ngẩng đầu lên, hai mắt rơm rớm, trong khi Thẩm Văn Hưng khẽ siết chặt chiếc đòn gánh trong tay, lồng ngực phập phồng xúc động. Cụ Ý nâng chén nước vối ấm nhấp một ngụm nhỏ, đôi mắt đồi mồi nhìn ra dòng nước đỏ nặng phù sa, trầm ngâm nói:

“Nước chảy mãi thì đá cũng phải mòn. Gieo gió ắt gặt bão, lưới trời lồng lộng nào bỏ sót ai. Ấy là phúc phận của dân đò ta vậy.”

Lời chưa dứt thì ngoài cửa bến bỗng rộ lên tiếng tù và trầm đục. Một chiếc thuyền buôn lớn hai buồm mạn cao rẽ sóng tiến sát bến Vôi, lá cờ thêu chữ “Đoàn” bay phần phật trong gió sớm. Thương nhân họ Đoàn trong bộ áo chẽn lụa ngà quen thuộc đứng sừng sững nơi mũi thuyền, vừa thấy bóng cụ Ý đã vội vã chắp tay chào to:

“Chào cụ Thẩm, chào cả nhà họ Thẩm! Thuyền buôn tôi vào nam chuyến rồi xuôi chèo mát mái, nay lại ghé bến thăm cụ đây!”

Bác Đoàn thoăn thoắt nhảy lên bờ nứa, bước thẳng vào chòi rạ, nét mặt rạng rỡ không giấu giếm:

“Cụ Thẩm ơi, mười vò giấm thảo mộc hổ phách của cụ mang vào mạn Nam được cánh lái buôn đường trường và các chủ quán ăn tranh nhau mua sạch bách chỉ trong ba ngày chợ! Người ta khen giấm thơm thanh hậu ngọt, giải chứng say sóng say đò tuyệt hảo, lại giúp cá tôm kho kẹo giữ trọn vị tươi. Hôm nay tôi ghé bến, định bụng xin ký với họ Thẩm một tờ văn tự: mỗi tháng thuyền tôi sẽ bao tiêu đúng năm mươi vò giấm thảo mộc lớn để chở xuôi ngược khắp các bến sông phương Nam!”

Nghe con số năm mươi vò, Văn Triệu giật mình đánh thót một cái, nhưng rất nhanh sau đó, ông hít sâu một hơi rồi đàng hoàng bước lên chắp tay thưa:

“Bác Đoàn đã có lòng tin tưởng họ Thẩm, gia đình chúng tôi xin nhận mối làm ăn này. Song giấm thảo mộc bảy mẻ của nhà tôi làm bằng gạo nếp và chuối ngự chín rục, lại phải ủ đủ ngày đủ tháng trong chum sành mới lấy được sắc hổ phách, quyết không vì làm vội mà làm ẩu làm dối. Mỗi tháng năm mươi vò, nhà tôi bảo đảm đủ số lượng và giữ nguyên chất lượng như mười vò bác vừa mang đi.”

Cụ Ý ngồi trên phản gỗ khẽ mỉm cười. Đứa con trưởng từng co ro sợ sệt, ai bảo gì nghe nấy ngày xưa, nay đứng trước thương nhân lớn đã biết đĩnh đạc phân trần, giữ trọn đạo lý nhà nghề.

Bên cạnh, Văn Hưng vỗ mạnh vào bắp tay cuồn cuộn: