Chương 4: Mẹ Bán Mắm Cả Đời Mà Có Gì

Đêm ấy, tiếng đũa gỗ miết vào lòng chum sành dưới bếp cứ xoay đều từng vòng đặc quánh, dội qua ván sàn gác lửng khiến Hạnh trằn trọc mãi mới chìm vào giấc ngủ chập chờn ngập mùi tôm muối.

Khi cô tỉnh giấc, nắng sớm đã rọi qua kẽ tôn cũ, đổ vệt sáng mỏng xuống manh chiếu sờn. Tiếng đũa khuấy dưới nhà đã dứt từ lâu. Hạnh kẹp lại mái tóc ngang vai, nhìn điện thoại: hơn bảy giờ sáng. Cô dậy muộn hơn mẹ nhiều.

Bước xuống cầu thang gỗ ọp ẹp, gian trệt vắng tanh, chỉ có chiếc chum sành đen trũi nơi góc bếp trùm kín vải màn. Mẹ đã thức từ bốn giờ sáng để khuấy mắm, múc hũ rồi bưng ra chiếc bàn gỗ ngoài sân chung cuối hẻm bày bán cho mối quen. Trên bàn tròn kê sát vách ván, ấm trà nhôm cũ bốc làn khói mỏng, ly trà bên cạnh vẫn còn ấm. Mẹ đã pha trà sẵn như mọi ngày.

Bà Phụng từ ngoài sân bước vào, tay cầm rổ tre nhỏ đựng mớ hành lá và mấy trái ớt xiêm xanh. Chiếc áo bà ba kẻ sọc xanh trắng quen thuộc bạc màu nơi bả vai, vạt áo phảng phất mùi mắm ruốc nồng đượm.

Bà không nói gì, lẳng lặng lấy âu cơm nguội từ tối qua, múc muỗng mắm vào chiếc đĩa sứ sứt mép, dầm thêm hai trái ớt xanh cay xé rồi đặt lên bàn:

“Ăn đi rồi uống miếng trà.”

Bà ngồi xuống mép ghế đối diện. Bữa sáng hệt như những năm tháng tuổi thơ của Hạnh: cơm nguội ăn với mắm ruốc pha ớt xanh, bà vẫn dọn vậy từ hồi cô còn nhỏ. Vị mặn ngọt của tôm đất quyện vị cay xé lưỡi làm sống mũi Hạnh cay nồng, nhưng cô không nuốt nổi sự ngột ngạt đang đè nặng gian nhà ba mươi hai mét vuông này.

Sau khi đặt đôi đũa tre ngay ngắn lên mép đĩa, Hạnh mở túi xách, lấy ra chiếc phong bì giấy xi măng cứng cáp đựng tập hồ sơ, đặt lên bàn rồi đẩy nhẹ về phía mẹ.

Bà Phụng đang lau vệt nước đọng trên mép bàn, thấy phong bì thì khựng lại một nhịp. Ánh mắt bà dừng lại trên mặt giấy xám, nhưng hai bàn tay thô ráp vẫn ghì chặt mép vải lau, không hề cầm lên:

“Cái chi đây?”

“Hợp đồng chuyển nhượng công thức mắm ruốc của mẹ.” Hạnh nói rành rọt, thẳng thắn theo thói quen của một kế toán. “Hôm qua con chưa kịp nói hết với mẹ. Công ty thực phẩm sạch Green Mekong Foods muốn mua lại công thức gia truyền của nhà mình. Giá họ đề nghị là bốn trăm triệu đồng.”

Bà Phụng ngồi bất động, mắt dán chặt vào mặt bàn loang lổ. Hạnh tiếp tục phân tích:

“Bốn trăm triệu là khoản tiền lớn, mẹ. Quận thông báo giải tỏa rồi, con hẻm này cùng lắm chỉ trụ được sáu tháng nữa thôi. Tiền đền bù giải tỏa cộng với bốn trăm triệu này và số tiền con tích lũy, đủ mua cho mẹ căn hộ chung cư hai phòng ngủ ở Bình Dương hoặc Long An. Ở đó có thang máy, có bảo vệ, không lo triều cường ngập nước hay dọn dẹp cực nhọc. Mẹ sáu mươi hai tuổi rồi, sống an nhàn không phải lo nữa, chẳng tốt hơn sao mẹ?”

Bà Phụng nghe hết, không ngắt lời, gương mặt sạm đen vì khói bếp không hề đổi sắc. Sự điềm nhiên ấy khiến lồng ngực Hạnh nghẹn lại.

Cô đẩy chiếc phong bì lại gần mẹ hơn:

“Mẹ đọc đi, họ soạn rất đàng hoàng.”

Bà Phụng nhìn cái phong bì một lúc lâu. Rồi bàn tay sạm màu, ngón tay ố vàng vì muối mắm của bà vươn ra. Nhưng thay vì mở tập giấy, bà chỉ dùng đầu ngón tay đẩy trả phong bì về phía Hạnh, buông tiếng dứt khoát:

“Tui không bán.”

Hạnh sững người: