Chương 1: Tiếng Gõ Canh Ba

Lưỡi dao quắm sắc lẹm gọt phăng dải cật tre già, phát ra tiếng roạt dứt khoát trong đêm tĩnh mịch. Bên góc hiên nhà sàn, cụ Triệu Vĩnh Nghiệp ngồi xếp bằng trên tấm phản gỗ nghiến, ngón tay cái chai sần miết dọc thân ống tre gai vừa được vát chéo một góc nghiêng đón gió.

Đêm nay là hạ tuần trăng khuyết, ngày hai mươi hai tháng Tám âm lịch năm 1980. Mảnh trăng cùn mòn trôi lờ lững trên đỉnh dải đá vôi biên giới, hắt xuống thung lũng Nặm Sương thứ ánh sáng nhợt nhạt như phủ bột vôi. Gió chướng từ phía hẻm vực tràn về mang theo hơi sương lạnh buốt. Bom đạn thời đánh Pháp từng lấy đi thính lực tai trái của lão già bảy mươi bảy tuổi, nhưng cái tai phải còn lại thì dường như được rừng già bù đắp, thính nhạy đến mức nghe rõ từng giọt sương muối rớt trên tàu lá chuối rừng.

Gió chướng bắt đầu cuộn tròn từ đáy hẻm sâu, rít từng hồi dài hun hút qua thung lũng. Cụ Triệu ngừng tay dao, hơi nghiêng đầu sang mạn phải. Luồng khí đập vào vách đá vôi Thau Chua dựng đứng phía sau bản không tản ra mà bị hút thẳng vào một khe nứt ngầm, phát ra tiếng rít the thé như tiếng rên xiết của loài thú dữ mắc bẫy.

Đúng canh ba.

Từ vách Thau Chua cao ngút ngàn, tiếng gõ quái dị bỗng nhiên bật lên.

Cộc… cạc! Lách… cách!

Âm thanh đanh sắc, dồn dập và buốt nhức như có kẻ đang dùng đốt xương khô gõ liên hồi vào vách đá rỗng ruột. Tiếng gõ xé toang sự im ắng của bản làng, vang vọng qua các vòm hang rồi dội ngược xuống từng nếp nhà sàn.

Dưới gầm sàn nhà cụ Triệu, con chó săn lông vàng cụt đuôi bỗng chồm dậy, sủa gắt vài tiếng kinh hãi rồi run rẩy rúc sâu vào đống rơm khô, rên ư ử. Khắp Nặm Sương, tiếng chó sủa ran lên từng chặp đầy sợ hãi rồi nhanh chóng im bặt, nhường chỗ cho tiếng trẻ con giật mình khóc thét từ các xóm trên.

Cụ Triệu không hề biến sắc. Cụ buông con dao quắm xuống mảnh bao tải rách, đứng dậy bước ra sát mép sàn nứa. Cái tai phải của cụ căng ra, tập trung bắt trọn từng dao động trong không khí.

Đó không phải là tiếng hú dài vô trật tự của gió lọt hang đá, càng không phải trò ma quỷ hoang đường mà người ta đồn thổi suốt mấy tuần trăng qua. Tiếng gõ có khoảng dừng, có nhịp độ gằn từng nhịp cơ học rất rõ ràng. Cứ mỗi khi luồng gió chướng nén mạnh vào cổ họng hẹp của khe đá, hai vật cứng ở bên trong lại va đập vào nhau theo từng nhịp dồn dập, chuẩn xác.

— Gió không biết đếm nhịp. Chỉ có tay người mới chêm nêm vào kẽ đá mà thôi. Cụ lẩm bẩm, chòm râu cước khẽ rung lên.