Chương 1: Tang Môn Dấy Sóng

Tiếng vó ngựa dồn dập xé toạc màn sương sớm trên con đường lát đá xanh dẫn vào trấn Thanh Khê. Vừa quặt vào cổng từ đường Kỷ thị, phu trạm kinh kỳ đã ngã nhào khỏi yên, cả người đầy bụi đường và mồ hôi ướt đẫm, run rẩy giơ cao phong thư đóng dấu son hỏa tốc:

“Cấp báo! Tộc trưởng… Tộc trưởng Kỷ Thuần Cương đột ngột tạ thế nơi kinh sư rồi!”

Thanh âm khản đặc như sét đánh ngang tai giữa chốn từ đường thâm nghiêm năm gian hai chái. Cụ Kỷ Đức Viễn đang cùng gia nhân chuẩn bị tuần hương sớm, nén trầm trên tay cụ bỗng gãy rắc làm đôi. Bảy mươi hai tuổi đời, trải qua biết bao ghềnh thác dâu bể, bàn tay vốn quen thuộc từng thớ giấy dó nện của cụ chưa từng run rẩy như lúc này. Đốm than đỏ rơi xuống phiến gạch Bát Tràng lát sàn, tàn tro xám xịt vương vãi bên mép chiếc đỉnh đồng phủ màu rêu phong.

Tiếng khóc thét xé ruột từ phía nhà đông lập tức dội tới. Liễu thị loạng choạng chạy xộc vào gian tiền tế, vạt áo the màu trắng xõa xượi quệt trên nền gạch lạnh. Vừa nhìn thấy phong thư tang trên tay phu trạm, người đàn bà bốn mươi tuổi đã ngã quỵ bên linh cữu tạm, hai tay bấu chặt lấy ngực áo mà nghẹn ứ, không thốt nên lời.

“Mẫu thân!”

Kỷ Du lao tới, thiếu niên mười sáu tuổi gầy gò vội quỳ rạp xuống đỡ lấy mẹ. Gương mặt cậu trắng bệch không còn một giọt máu, đôi bờ vai dưới lớp áo vải thô xám tro rung lên bần bật, nhưng thiếu niên mày thanh mắt sáng kia vẫn gắt gao nhìn trừng trừng vào chiếc hương án, nơi linh cữu tạm đang trống không cùng bài vị sơ sài vừa dựng vội trong cơn hỗn loạn. Con cháu chi dưới cùng gia nhân ùa vào, tiếng khóc than xì xào dâng lên như ong vỡ tổ.

“Dừng lại hết!”

Cụ Kỷ Đức Viễn cất tiếng quát. Giọng cụ không the thé mà trầm vang, đanh thép như tiếng chuông đồng gõ vào thinh không, lập tức đè bẹp những tạp âm nhốn nháo. Cụ chống chiếc gậy trúc mộc mạc bước xuống từng bậc thềm gỗ lim, ánh mắt quắc thước quét qua đám đông:

“Người vừa nằm xuống nơi đất khách, linh hồn còn vất vưởng chưa về làng, khóc lóc nháo nhào chỉ làm kinh động tiên linh! Kỷ thị năm đời thanh bạch, gia quy rành rành, có trời sập xuống cũng phải giữ cho tròn nếp nhà!”

Cụ bước tới bên Liễu thị, khẽ đỡ lấy bờ vai đang run rẩy của người cháu dâu góa bụa, giọng hạ xuống thấp nhưng chứa chan sự che chở:

“Cháu dâu, nén đau thương lại mà làm chỗ dựa cho con trẻ. Du nhi, đứng thẳng lưng lên. Cha cháu cả đời vì họ vì làng, lúc này cháu là đích tôn, không được để người đời nhìn thấy con cháu đích chi bạc nhược.”

Kỷ Du cắn chặt môi đến ứa máu, nuốt ngược nước mắt vào trong, cung kính dập đầu:

“Cháu… cháu xin vâng lời Thúc tổ.”

Cụ Đức Viễn quay lại, tự tay lấy một nén hương trầm mới, châm lửa từ ngọn đèn dầu sở leo lét rồi kính cẩn cắm vào lư hương đồng trước ngai thờ chín đời. Làn khói thơm ngào ngạt lan tỏa, phảng phất hơi ấm trang nghiêm định thần cho toàn tộc và dần xua bớt giá lạnh u ám bủa vây gian từ đường. Cụ cất giọng rành rọt phân công: người gióng chuông báo tang, kẻ dựng rạp tiếp khách, nhóm lo sắm sửa sô gai theo đúng gia lễ năm đời thanh bạch. Đám gia nhân răm rắp cúi đầu tuân lệnh, trật tự mau chóng được vãn hồi.

Thế nhưng sự tĩnh lặng ấy chẳng kéo dài được lâu.

Tiếng cười nói ồn ào cùng bước chân huỳnh huỵch từ ngoài ngõ vọng vào. Kỷ Thuần Nghiệp sải bước qua ngưỡng cửa từ đường, dáng người béo tốt đẫy đà rung rinh theo từng nhịp đi, vạt áo đoạn the hoa sẫm màu phấp phới. Trên tay gã, chiếc quạt xương hổ phách khẽ phe phẩy, gương mặt vuông vức không hề vương một nét u sầu, ngược lại còn ánh lên vẻ phấn chấn khó giấu nơi khóe mắt ti hí. Theo sát phía sau là Kỷ Trọng Lễ, gã trai hống hách mặt đỏ gay sần sùi, liếc nhìn quanh quất với vẻ khinh khỉnh.

Kỷ Thuần Nghiệp bước tới trước hương án, vờ rút ba nén hương vái lấy lệ ba vái rồi cắm ngoẹo vào mép bát đồng, sau đó quay phắt sang phía cụ Kỷ Đức Viễn, giọng sang sảng:

“Thúc phụ! Cháu vừa nghe tin dữ ngoài bến sông liền vội vã chạy ngay về đây. Anh Cương tạ thế nơi kinh sư quả là tổn thất khôn cùng cho dòng họ. Nhưng việc tang ma dẫu buồn cũng không thể làm đình trệ đại sự của tộc ta. Rắn mất đầu thì loạn, từ đường không thể một ngày vắng người cầm trịch!”

Ánh mắt Thuần Nghiệp liếc xéo qua Kỷ Du đang quỳ bên mép chiếu, rồi cười nhạt:

“Cháu Du tuổi còn quá nhỏ dại, mới mười sáu tuổi đầu, việc đồng áng mùa màng chưa từng mó tay, thư tịch lễ nghi cũng chưa tường tận. Mẹ góa con côi làm sao cáng đáng nổi gánh nặng một trăm mẫu tế điền bãi bồi ven sông? Theo ý cháu, ngay trong tuần tế phát tang này, Thúc phụ nên cho triệu tập hội đồng bô lão tộc biểu, bàn định giao quyền quản lý tế điền và vị trí Tộc trưởng cho Nhị phòng chúng cháu đứng ra gánh vác, tránh để người ngoài dòm ngó!”

Kỷ Trọng Lễ đứng bên cạnh liền phụ họa bằng chất giọng ồm ồm thô lỗ: