Chương 23: Khói Trầm Chắn Sóng

Nghe lời sang sảng của Thúc tổ vang giữa từ đường, Kỷ Du nén xúc động đang dâng trào nơi lồng ngực. Cậu cúi nhìn cuốn phả ký bọc lụa điều và thanh dao đồng gia bảo trên tay. Từng thớ giấy dó nện, từng đường rồng cuộn trên thân đồng như truyền hơi ấm của phụ thân và tiên tổ chín đời vào da thịt cậu, xua tan giá lạnh tiết Đông chí.

Kỷ Du kính cẩn đặt hai báu vật lên mâm đồng khảm xà cừ trước hương án. Cậu chỉnh vạt áo thụng tế màu lam nhạt, bước khoan thai lên giữa gian chính rồi quỳ xuống tấm chiếu hoa dệt chữ thọ trước bệ thờ tổ.

Mười hai vị tộc biểu đứng nghiêm hai bên tả hữu, áo the tề chỉnh. Hàng trăm con cháu Kỷ thị cùng dân làng, xóm thợ đứng chật từ thềm đá ra đến cổng tam quan, nín thở dõi theo thiếu niên mười sáu tuổi vừa can trường vượt qua bão táp.

Cụ Kỷ Đức Viễn bước tới bệ thờ tổ, nâng chiếc hộp trắc đựng quả ấn đồng thau Tộc trưởng, dõng dạc khấn cáo:

“Tổ khảo hữu linh, mây mù đã tan! Nay đích tử Kỷ Du đủ đức đủ tài, can trường giữ vững gia quy, xứng đáng nối nghiệp tiền nhân. Già này thay mặt tổ tiên và dòng họ, trao lại ấn tín Tộc trưởng cho cháu Du!”

Cụ đặt quả ấn đồng nặng trịch vào hai tay Kỷ Du. Cậu nâng cao ấn tín quá trán, dập đầu chạm đất ba lần xuống nền gạch thất trước hương án.

Bô lão Kỷ Thuần Trực cùng mười một vị tộc biểu đồng loạt cúi rạp người:

“Kính bái Tộc trưởng! Thuận theo gia quy, kính thuận lòng người!”

Phía sau, Liễu thị đứng lặng bên chân cột gỗ lim, hai dòng lệ mừng lăn trên gò má đoan hậu. Kỷ Du ngước nhìn mẹ, thấy ánh mắt bà lấp lánh niềm tự hào. Oan khiên ròng rã cùng nỗi đau mất chồng nay đã rũ sạch hoàn toàn.

Kỷ Du đứng dậy, cẩn trọng đặt ấn tín lên mâm đồng. Cậu thò tay vào ngực áo lấy ra bức tuyệt bút của phụ thân đã mở sẵn, quay người nhìn toàn thể con cháu và bà con xóm thợ:

“Thưa Thúc tổ, chư vị thúc bá cùng toàn thể dòng họ! Trước khi tạ thế nơi kinh sư, phụ thân cháu là cố Tộc trưởng Kỷ Thuần Cương đã để lại bức tuyệt bút này. Trước hương án tổ tiên, cháu xin được đọc to di huấn của người!”

Gian từ đường im phăng phắc, chỉ còn tiếng gió đông và tiếng trầm hương lách tách bén lửa. Kỷ Du cất cao giọng đọc:

“‘Kỷ thị trăm năm lấy nếp nhà thanh bạch làm gốc, lấy đạo nghĩa làm rường cột chở che. Một trăm mẫu tế điền Thủy tổ để lại không phải để con cháu chia chác, mà là bát cơm cứu đói lúc giáp hạt, manh áo che thân cho kẻ bần hàn, ngọn đèn dầu nuôi chí học trò nghèo mở mang trí tuệ. Kẻ nào làm vấy bẩn tế điền là có tội với tiên tổ; người nối nghiệp phải lấy việc mở mang học điền, chăm lo nghĩa thương làm trọng sự hàng đầu…’”

Dứt lời di huấn, Kỷ Du nhìn thẳng vào mười hai vị tộc biểu, dõng dạc tuyên bố: