Chương 11: Góp Từng Bó Rơm

Chiếc xe máy của Đạo Văn Hùng chầm chậm rẽ vào con đường đất dẫn vào làng gốm Bàu Trúc khi vòm trời Nam Cương đã sập tối. Gió bấc từ triền đồi cát thổi lồng lộng qua rặng tre đầu xóm, cuốn theo hơi nóng khô khốc còn sót lại của một ngày nắng rang. Bước xuống xe trước cổng rào gỗ sao đen, cụ Đàng Thị Mai Trâm chống chiếc gậy tre đứng vững chãi, khẽ đưa mắt bao quát khuôn viên hai nghìn năm trăm mét vuông của dòng họ Đàng. Gian nhà rường bốn mái cổ kính đứng sừng sững dưới bóng đêm, khoảng sân đất nện rộng rãi vốn là nơi nhóm lửa bao đời nay đã được quét dọn phong quang, chỉ chờ những ụ củi me và rơm rạ chở về để chuẩn bị cho đêm nung lộ thiên.

Thế nhưng, vừa thấy bóng cụ Trâm cùng Hùng và Như Mây bước vào, Đàng Thị Thu Cúc từ bậc thềm chái bếp đã hớt hải chạy ra. Gương mặt người phụ nữ năm mươi tuổi tái nhợt dưới ánh đèn hiên, đôi mắt thâm quầng đỏ hoe vì lo lắng tột cùng.

“Bà ngoại ơi!” Thu Cúc nghẹn ngào, hai bàn tay thô ráp chai sần bấu chặt lấy vạt áo chàm. “Mười lăm phút trước, chú Ba Nhàn bên xã Phước Hữu vừa gọi điện báo tin dữ. Toàn bộ các chuyến xe chở củi me già với rơm rạ khô đã nhận tiền cọc của nhà mình đều bị người của Công ty Hoàng Long chặn lại. Thằng Thắng cho tay chân xuống tận từng gốc vườn gom củi, trả giá cao gấp đôi để vét sạch, lại còn đe dọa cánh tài xế nếu dám chở một que củi sang đất họ Đàng thì đừng hòng lăn bánh trên đường huyện. Chú Ba Nhàn đành phải hủy chuyến, đem tiền cọc trả lại rồi!”

Nhìn khoảng sân đất nện trống trơn lạnh ngắt, Thu Cúc không kìm được tiếng nấc: “Bà ngoại bảo mở lại đống nung lộ thiên để đối đầu với quân gian thương, mà giờ không có lấy một cành củi me, một cọng rơm mồi, thì làm sao gốm đỏ lửa được hả Bà?”

Như Mây đứng chôn chân bên cạnh, bờ môi cắn chặt đến ứa máu. Cụ Trâm nhận thấy sự bàng hoàng và day dứt tột cùng hằn sâu trên từng nét mặt của đứa chắt gái. Đòn thù của Lục Văn Thắng giáng xuống hiểm hóc và tàn nhẫn, nhắm thẳng vào huyết mạch của nghề truyền thống. Không có chất đốt đạt chuẩn, đất sét sông Quao dù dẻo quánh tinh khiết đến đâu cũng chỉ là những khối bùn mộc vô hồn.

Nhưng cụ Mai Trâm không hề nao núng. Trải qua một thế kỷ dạn dày phong ba bão táp, cụ hiểu rất rõ bản chất của lửa và đất. Cụ khẽ vỗ mu bàn tay gầy guộc chằng chịt gân xanh lên vai Thu Cúc, giọng trầm đục mà đanh thép:

“Gặp chút sóng gió mà con đã vội rơi nước mắt rồi sao con Cúc? Đất mẹ nhẫn nại qua bao mùa hạn hán còn chưa cạn mạch ngầm, lòng người họ Đàng sao nỡ lung lay trước mấy trò bẩn thỉu của lũ gian thương? Củi rơm của xứ này không mọc trong túi tiền của thằng Thắng.”

Cụ Trâm quay sang nhìn Đạo Văn Hùng và Như Mây, chiếc gậy tre chỉ thẳng về phía gian kho cũ dựng bằng gỗ sao nép sau rặng me già:

“Cháu Hùng, cháu Mây, hai đứa theo Cố ra mở then cài kho củi cũ.”

Cánh cửa kho gỗ kẽo kẹt mở ra sau nhiều tháng ngày khép kín. Dưới ánh đèn pin của Hùng, từng khúc củi me già đượm dầu, lớp vỏ nứt nẻ xù xì được xếp ngay ngắn từ mùa khô năm trước hiện ra thơm nồng mùi gỗ mục và nắng quái. Cụ Trâm bước vào, cúi xuống vỗ nhẹ lên một thanh củi nặng trịch:

“Mùa hạn năm ngoái, một mình Cố cặm cụi tích trữ số củi này phòng khi trở trời. Chỗ củi me gốc này đủ giữ than hồng đượm ở đáy đống nung, nhưng để bao bọc cả mẻ gốm lớn vượt qua nhiệt độ chín trăm độ C, chúng ta cần rơm nếp giòn và củi cành nhiều gấp năm lần thế này. Đất Bàu Trúc không chỉ có một nhà làm gốm. Con người sống cùng nhau trên mảnh đất này ngàn đời nay đâu phải vì vài đồng bạc lẻ.”

Cụ Trâm chỉnh lại nếp áo chàm dệt chỉ vàng, tay nắm chặt gậy tre, quắc thước bước ra cổng:

“Bà đi tìm bà con trong xóm.”

Thu Cúc hốt hoảng toan ngăn lại: “Bà ơi, đêm hôm sương lạnh, chân Bà…”