Chương 20: Ngọn Lửa Trường Tồn

Ánh đèn bão vàng ấm hắt lên hai nét chữ mực còn chưa ráo trên bản đề án, cụ Đàng Thị Mai Trâm khẽ tựa lưng vào cột gỗ sao đen, khóe môi nở nụ cười an yên. Nhìn Đàng Thị Như Mây và Đạo Văn Hùng buông bút, ngẩng đầu nhìn nhau với ánh mắt kiên định, cụ biết giông bão của lòng người đã lùi lại phía sau, nhường chỗ cho niềm tin đâm chồi trên đất mẹ.

Gió bấc se lạnh thổi về báo hiệu mùa lễ hội Katê linh thiêng chạm ngõ Paley Hamu Craok. Tiếng kèn Saranai véo von vút lên trời xanh hòa cùng nhịp trống Ghi-năng dồn dập rộn rã, vang vọng từ ngọn đồi tháp Po Klong Garai cổ kính về khắp đường làng. Khoảng sân đất nện hai nghìn năm trăm mét vuông của dòng họ Đàng rợp sắc cờ hội và hoa tươi. Bà con trong trang phục thổ cẩm rực rỡ kéo về tề tựu, biến khu xưởng cổ kính thành tâm điểm rộn ràng của cả làng Bàu Trúc.

Trên chiếc ghế mây kê nơi hàng hiên lộng gió Nam Cương, cụ Mai Trâm ở tuổi một trăm lẻ bốn, mái tóc bạc như mây trời búi gọn cài chiếc trâm tre mộc mạc, ngồi chỉnh tề trong bộ y phục Chăm màu chàm dệt chỉ vàng. Đôi mắt quắc thước của cụ dõi nhìn tấm biển gỗ khắc chữ thếp vàng: “Hợp tác xã gốm sạch Bàu Trúc” vừa được trang trọng dựng lên bên cổng xưởng.

Giữa tiếng vỗ tay rền vang của dân làng và sự chứng kiến của Giáo sư Trương Bá Khiêm cùng chính quyền địa phương, Như Mây tự tin bước lên bục gỗ. Cô gái hai mươi sáu tuổi hôm nay vận chiếc áo dài Chăm thêu hoa văn sóng nước, mái tóc buông nhẹ sau chiếc khăn rơ-mài duyên dáng. Không còn nét hoang mang ngày trước, dáng đứng của Mây vững chãi như một thân tre ngà.

“Thưa cụ cố, thưa mẹ cùng toàn thể bà con,” giọng Mây vang lên trong trẻo, đĩnh đạc qua chiếc micrô nhỏ. “Hợp tác xã của chúng ta ra đời để bảo vệ trọn vẹn sự tinh khiết của đất mẹ sông Quao. Gốm Bàu Trúc sẽ bước ra thế giới bằng chính đôi bàn chân trần đi lùi, bằng đôi tay nhào nặn sạch và cái tâm không gợn chút gian dối.”

Đứng cạnh Mây, Đạo Văn Hùng tiếp lời đầy nhiệt huyết. Chàng kỹ sư trình bày quy trình kiểm định chất lượng nghiêm ngặt, từ việc truy xuất nguồn gốc đất sét sông Quao đến các chỉ số thử nghiệm quang phổ cam kết không chứa chì hay bất kỳ hóa chất độc hại nào. Trước sự chứng kiến của Hội đồng giám định, phái đoàn thương nhân châu Âu bước lên ký kết bản hợp đồng xuất khẩu xanh đầu tiên với Hợp tác xã gốm sạch Bàu Trúc.

Tiếng hoan hô vang dội. Dưới sân, Đàng Thị Thu Cúc chắp hai bàn tay thô ráp sạm màu đất sét trước ngực, nước mắt lăn dài trên gò má bánh mật vì mừng vui. Thấy con gái trưởng thành và đón nhận sự tin yêu của dân làng, gánh nặng âu lo trong lòng người mẹ năm mươi tuổi tan biến hoàn toàn. Cụ Trâm khẽ gật đầu, lòng dâng lên niềm tự hào khôn xiết về dòng máu kiên cường của phụ nữ mẫu hệ họ Đàng.

Khi buổi lễ ngoài sân vừa tạm lắng để bà con chuẩn bị mẻ gốm hội, cụ Mai Trâm khẽ gọi Mây vào gian nhà rường cổ. Khói trầm hương thoang thoảng quyện trong không gian tĩnh mịch, trầm mặc dưới bốn mái ngói rêu phong.

Cụ Trâm chậm rãi bước đến trước bàn thờ tổ tiên. Trên chiếc kỷ gỗ gụ đặt trang trọng chiếc ché nước phủ lớp men hỏa biến màu đỏ gạch ánh váng đồng kỳ ảo – tuyệt phẩm gốm đầu tay do chính tay Mây nắn bằng bước chân đi lùi và được tôi luyện qua ngọn lửa nung vỏ cây thị.

Cụ Trâm nâng chiếc ché nước bằng đôi tay già nua chằng chịt gân xanh, xoay người nhìn đứa cháu cố. Ánh mắt bách tuế của cụ nghiêm cẩn mà chan chứa yêu thương:

“Mây, quỳ xuống con.”