Chương 5: Vị Giòn Bến Đò Ngang

Hơi ấm từ bếp lò đất sét đỏ cùng hương thơm dịu ngọt của mật mía quấn quýt suốt ba ngày đêm trong gian nhà tranh vách đất. Dưới sức nén của phiến đá cuội sông Cẩm Giang nhẵn bóng, vại dưa sành da lươn nơi góc bếp đã ngấu đượm. Mùi chua thanh quyện lẫn vị gừng cay ấm len lỏi qua từng kẽ liếp, báo hiệu mẻ dưa đầu tiên đã đến độ chín tới.

Canh năm vừa điểm, sương mù dày đặc còn giăng kín dòng Cẩm Giang như tấm màn lụa bàng bạc. Gió sớm thổi qua bãi ngô rì rào buốt lạnh, nhưng trong gian bếp nhà họ Mông, ngọn đèn dầu đã được khêu tỏ. Hoài Sơn dậy từ sớm, nhanh nhẹn phụ mẹ buộc chặt quai đôi sọt tre. Một bên gánh là vại sành dưa muối thơm lừng cùng mấy chồng bát con, bên kia là giỏ đũa tre mộc được cha Đại Dũng chuốt phẳng phiu từ mấy đêm trước, kèm theo chiếc chõng tre con để bày hàng.

Hai mẹ con bước thấp bước cao men theo triền đê ra bến đò xóm Bến Tranh. Mảnh đất ven sông này vốn là doi đất đắc địa ghe thuyền hay cập bến, cũng là nơi Trịnh Bá Hộ ngày đêm thèm khát muốn cướp đoạt. Nhìn mặt nước sông cuộn sóng trong sương sớm, Hoài Sơn siết chặt quai gánh, tự nhủ nhất định phải giữ bằng được cơ nghiệp cha ông. Cậu đỡ mẹ hạ gánh xuống bãi đất bằng, lau sạch chiếc chõng tre con rồi mở bung tấm vải nâu che miệng vại dưa.

Chiếc vỉ tre đan mắt cáo vừa nhấc lên, làn hương thơm nức lập tức lan tỏa khắp bến sông. Đó không phải vị mặn chát hay chua gắt của thứ dưa muối xổi tầm thường, mà là phong vị thanh khiết từ nước gạo nếp ủ chua, hòa quyện với vị ngọt bùi sâu lắng của mật mía bãi bồi, điểm xuyết hơi ấm nồng của gừng già và ớt khô. Từng cọng cải bẹ ngậm đủ dưỡng chất đã ngả sang màu vàng óng như hổ phách, bóng bẩy và cong nhẹ, nằm gọn ghẽ trong làn nước dưa sánh trong.

Chiếc thuyền chở vải lớn từ mạn ngược bắt đầu ghé mũi vào bờ cát. Đám phu chèo đò và khách thương hồ lục tục bước lên, tay áo ướt đẫm sương đêm, bụng dạ cồn cào sau chuyến vượt thác. Ngửi thấy mùi hương lạ kích thích vị giác, một bác phu thuyền vạm vỡ liền dừng bước, đưa mắt nhìn về phía sạp hàng nhỏ:

“Kìa, nhà ai muối dưa mà thơm nức mũi thế này? Cho ta nếm thử một miếng xem nào!”

Hoài Sơn nở nụ cười tươi tắn, hai tay dùng đôi đũa tre mới gắp một cọng dưa vàng ruộm đặt vào chiếc bát sành nhỏ, lễ phép dâng lên:

“Dạ, cháu mời bác dùng thử. Đây là dưa cải bẹ muối mật mía nhà cháu, ăn ấm lòng chắc bụng cho chuyến đi đường dài đấy ạ.”

Người phu thuyền đón lấy chiếc bát, tò mò đưa cọng dưa vào miệng.

“Rụm!”

Tiếng gãy giòn tan vang lên rành rọt giữa bến sông tĩnh lặng. Đôi mắt người phu thuyền mở to ngạc nhiên. Vị chua thanh dịu đánh thức đầu lưỡi, lớp thịt dưa dày dặn giòn sần sật, không còn chút hăng ngái của cải sống. Liền sau đó, vị ngọt hậu đượm đà của mật mía bãi bồi lan tỏa êm ái nơi cuống họng, quyện cùng chút cay the ấm áp của gừng già làm bừng tỉnh cả cơ thể sau đêm dài lạnh lẽo.

“Chà! Giòn rụm mà ngọt thanh khôn tả!” Người phu thuyền vỗ đùi đánh đét, cất giọng sang sảng. “Lão này xuôi ngược dòng Cẩm Giang bao năm, chưa từng nếm qua miếng dưa nào đượm vị nhường này. Mau múc cho ta một hũ đem lên thuyền ăn với cơm nắm!”