Chương 22: Tiếng Guốc Sông Hương

Một sớm mùa thu trong trẻo, sương mỏng giăng trên những rặng tre ven bờ sông Đông Ba. Ánh mai vàng ươm rọi qua kẽ lá, rải vệt sáng ấm áp lên hai chái hiên tre mới dựng của xưởng mộc Bế Ký.

Cụ Bế Triều Nam chống gậy trúc bước ra trước thềm, hít sâu hương gỗ vông ngọt dịu hòa cùng mùi phù sa nồng đượm. Dưới mái rợp mát, không khí lao động đã rộn rã từ lúc gà gáy le te. Tiếng chàng đục gọt thớ gỗ xốp nhẹ, tiếng búa nện đệm cao su lốp xe cùng tiếng chuyện trò của chị em xóm Bãi Dâu đan quyện vào nhau, dệt nên khung cảnh ấm no nơi xóm thợ nghèo.

Nơi góc chái tả, thằng Cò thoăn thoắt vung đục bạt gia bảo. Bàn tay từng vụng về nay thuần thục lạ thường, từng nhát ngọt lịm gọt nên sống guốc uốn lượn ôm khít vòm chân. Cậu lại khéo léo khoét hõm gót sâu một phân hình lòng chảo, rồi chêm đệm cao su lốp xe dày ba ly, đóng đinh sắt lặn tít vào thớ gỗ.

“Thầy ơi!” Thằng Cò ngẩng lên, quệt mồ hôi trên trán, cười tươi rói: “Cốt guốc mạn thuyền vát đáy sớm nay con đẽo xong ba chục đôi rồi ạ. Chị em đem mài ráp là kịp phiên chợ trưa.”

Đôi mắt già nua của cụ Nam ánh lên nét đôn hậu, bằng lòng:

“Đường đục đằm lắm, Cò à. Nhớ giữ lấy cái tâm, mỗi thớ gỗ vông gọt đi là bớt đi một phần nhọc nhằn cho bước chân người lao động.”

Cách đó không xa, cô thợ thêu Lành bước sang gian nữ công với dáng đi vững chãi, cân bằng nhờ đôi guốc vát mép chỉnh trục. Bàn chân từng co rút sau tai nạn chìm đò thuở nhỏ nay thong dong bước đều. Ngồi giữa nhóm phụ nữ góa bụa và khuyết tật trong xóm, cô ân cần chỉ dẫn:

“Mấy chị chần bông gòn cho tơi xốp, quai êm thì lúc xỏ chân gánh nặng mới không trầy rách da thịt nghe.”

Mấy người phụ nữ từng oằn mình trên bến sông cơ cực, nay có manh áo lành cùng đồng hào công nhật ổn định, ai nấy đều tấm tắc dạ ran. Tiếng cười nói rộn rã át cả tiếng sóng vỗ dưới chân cầu tre.

Vừa lúc ấy, chiếc xe song mã trang nhã đỗ lại đầu ngõ rải sỏi. Mệ Như Ý bước xuống trong tà áo dài gấm hoàng yến thướt tha. Từng bước chân của nàng nhẹ nhõm, khoan thai, dứt hẳn nỗi đau buốt do giày cao gót phương Tây ngày trước. Theo sau mệ, hai người phu khiêng bức hoành phi bọc lụa điều đỏ thắm.

“Cụ Bế, cô Nhài!” Tiếng mệ Như Ý trong trẻo cất lên khi nàng bước vào sân xưởng. “Tôi mang bức hoành phi này đến mừng phường nghề Bế Ký mở rộng cơ nghiệp, chúc cho bàn tay vàng xóm Bãi Dâu mãi chở che bước chân muôn người.”

Tấm lụa điều mở ra, để lộ bức hoành phi gỗ mít già phủ sơn then đen nhánh, cẩn bốn chữ Hán thếp vàng rực rỡ: “Hộ Bộ Tế Nhân” — nâng đỡ bước chân, cứu giúp phận người.

Từ gian trữ guốc, Bế Thị Nhài đon đả bước ra đón khách. Nàng mặc áo dài vải ú hoa nâu nền nã, tay cầm cuốn sổ bổi ghi chép thu chi rành mạch. Nét cam chịu của người mẹ góa năm xưa nay nhường chỗ cho vẻ tự tin, rạng rỡ của một nữ chủ xưởng đàng hoàng.

“Cháu đội ơn mệ xiết bao,” Nhài cúi đầu cung kính, nụ cười rạng ngời nở trên môi. “Nhờ có mệ bao tiêu mối hàng ở các phủ đệ mà phường nghề bảo đảm được tiền công đều đặn cho chị em, chẳng còn ai phải chịu cảnh nheo nhóc đứt bữa nữa.”

Nhài quay sang phía sân hiên, sang sảng cắt đặt công việc:

“Bác thợ cả Gia Hội chở giúp mười đôi sơn then cẩn hoa sen vào phủ Thừa Thiên cho mệ Như Ý nghe bác. Còn hai mươi đôi guốc quai thổ cẩm, Cò cho người quẩy ra bến Thừa Phủ giao ngay cho các chị hàng gánh kẻo trễ chợ.”