Chương 21: Trao Truyền Bách Nghệ

Chiếc thuyền nan chở tấm bảng vàng Danh dự Đặc biệt vừa cập bờ sông Đông Ba, xóm thợ Bãi Dâu đã rộn vang tiếng reo hò nghênh đón. Mụ Sáu buông mái chèo chạy xô lên mé bến, chị bán bún bò quẩy đôi bồ không vội vã chen qua đám đông, cùng bao gương mặt đen nhẻm, lam lũ ùa ra bờ nước. Mọi ánh mắt rạng ngời đều đổ dồn về tấm biển thếp chữ son tươi rói cùng đôi guốc “Liên Hoa Bộ Bộ Sinh” đặt trang trọng trên chiếc khay phủ lụa điều.

Chưa kịp ráo bước chân qua bậu cửa xưởng mộc, khoảng sân đất nện vốn quạnh quẽ nay đã chật ních người. Không chỉ có bà con xóm giềng sang chia vui, mà hàng chục chủ hiệu buôn lớn từ phố Gia Hội, chợ Đông Ba cho đến phố cổ Bao Vinh cũng lục tục kéo tới. Người đánh xe kéo, kẻ mang theo giấy mực, tiếng chào mời râm ran khắp bờ sông, nằng nặc xin ký giao ước đặt mua hàng trăm đôi guốc mộc gỗ vông nâng vòm, lót đệm cao su của xưởng Bế Ký.

Giữa lúc không khí đang tấp nập tựa ngày hội, một gã đàn ông béo lùn, mặc áo dài the thâm, đầu đội khăn đóng bóng lộn lách qua khe rào bước vào. Đó chính là tên quản gia thân tín của phủ họ Phan ở Kim Long. Theo sau hắn là hai tên gia đinh khúm núm bưng chiếc tráp gỗ sơn son thếp vàng đựng đầy bánh hạt sen, chè mạn cùng mấy sấp vải gấm đắt tiền.

Thấy gã xuất hiện, tiếng cười nói bỗng chốc im bặt. Bà con xóm thợ lập tức dạt sang hai bên, ánh mắt đanh lại đầy vẻ dò xét và khinh thị.

Gã quản gia cố nặn ra nụ cười xởi lởi, khom lưng cúi đầu thật thấp trước cụ Bế Triều Nam:

“Kính lạy cụ Bế, bẩm cô Nhài! Bà Nghị nhà tôi hay tin xưởng Bế Ký đoạt giải Danh dự Đặc biệt ở hội đấu xảo kinh kỳ, mừng rỡ khôn xiết. Bà lớn bảo, dẫu sao đôi bên cũng từng có nghĩa thông gia, bé Tí lại mang giọt máu hương hỏa của họ Phan. Nay bà gửi chút lễ mọn sang tạ lỗi chuyện cũ, ngỏ ý muốn đón cháu về phủ dưỡng dục cho rạng danh dòng tộc, lại xin cấp cho mẹ con cô Nhài một khoản bổng lộc chu tất để an hưởng tuổi xuân…”

Lời đường mật vừa dứt, Nhài liền buông chiếc chổi quét dăm bào xuống đất, bước thẳng ra phía trước che chắn cho con trai đang nép sau vạt áo. Gương mặt nàng phẳng lặng như mặt nước mùa thu, nhưng đôi mắt phượng ánh lên nét kiên nghị đanh thép:

“Phiền chú đem hết đống của nả này về thưa lại với bà Phan! Đứa con này là núm ruột, là sinh mạng của tôi. Trát xử của quan tri huyện đã rành rành con dấu, họ Phan các người chớ hòng vin vào miệng lưỡi để toan tính thiệt hơn. Mẹ con tôi dẫu rau cháo qua ngày cũng có bàn tay lao động nuôi nhau, xưởng Bế Ký nay không thiếu một manh áo bát cơm để con tôi phải dựa dẫm vào kẻ từng muốn dồn mẹ con tôi vào bước đường cùng!”

Cụ Bế Triều Nam chống chiếc thước mộc bước lên bậc thềm, mái tóc bạc phơ rung rinh trước ngọn gió sông. Ánh mắt cụ sáng quắc, giọng nói từ tốn mà uy nghiêm tựa chuông đồng:

“Nhà họ Phan các người nghe cho tỏ. Đạo làm người lấy chữ đức làm đầu, lúc hoạn nạn xua đuổi ép nợ khống, nay thấy vinh quang lại toan tính lợi danh. Lão già này cùng cháu gái chỉ cậy nhờ đôi bàn tay lương thiện và tấm lòng thơm thảo của xóm thợ nghèo. Giấy trắng mực đen nơi công đường đã định đoạt, ơn trời che chở, cháu An vĩnh viễn mang họ Bế, được nuôi nấng trong mái ấm đàng hoàng. Mời chú mang lễ vật về cho, từ nay chớ bén mảng tới chốn nghèo hèn này làm phiền nữa!”

Tiếng xì xào phẫn nộ của bà con lối xóm nổi lên như ong vỡ tổ. Mụ Sáu chèo đò quắc mắt vung chiếc dầm bơi trong tay đanh giọng cảnh cáo, chị bán bún bò lớn tiếng xua đuổi. Tên quản gia mặt xám ngoét, run rẩy vái lạy lia lịa rồi hối hả thúc giục gia đinh ôm tráp lủi thủi tháo chạy trong nỗi bẽ bàng cay đắng. Kể từ giây phút ấy, dã tâm nhòm ngó quyền nuôi con của họ Phan chính thức tan thành mây khói.

Khi bóng tà dương buông xuống nhuộm đỏ dòng sông Đông Ba, xưởng mộc dần vãn khách. Cụ Nam thắp nén hương thơm lên bàn thờ tổ nghề, khẽ vẫy Nhài và thằng Cò vào gian nhà chính.

Trên chiếc chõng tre mộc mạc, cụ Nam cẩn trọng mở chiếc hộp gỗ thông cũ kỹ, lấy ra một cuốn sổ bổi bọc vải the cùng một bọc vải điều dày dặn. Cụ lật từng trang giấy dó ngả vàng, nơi lưu giữ từng nét vẽ, từng con số đo đạc chuẩn xác mà cụ đã dốc tâm ghi chép bấy lâu nay.

“Nhài, Cò, hai đứa lại đây với ông,” cụ Nam ôn tồn cất tiếng. “Cái danh tiếng ở hội đấu xảo chỉ là phù hoa nếu nghề của mình không cứu giúp được thêm nhiều bước chân cơ cực. Nay tuổi ông đã cao, sức lực có hạn, ông muốn trao lại toàn bộ bí quyết bách nghệ này cho hai đứa.”