Chương 18: Chuyến Đò Sang Sông Lớn

Viên thuốc giãn mạch ngậm vội dưới cuống lưỡi tan dần, để lại vị nhằng nhặng đắng ngắt nơi đầu cuống họng. Cơn thắt nghẹn như bị dây kẽm gai siết chặt nơi lồng ngực bên trái của Giáo sư Sử Cẩm Vân từ từ giãn ra. Từng luồng dưỡng khí mát lành chầm chậm lách vào phế nang, làm dịu bớt những nhịp đập loạn xạ, dồn dập trong lồng ngực già nua.

Bà khẽ thở hắt ra một hơi dài, chống hai tay lên đầu gậy gỗ ổi để giữ thăng bằng. Vết sẹo hoại tử do răng rắn chàm quạp găm vào mắt cá chân phải từ bốn mươi năm trước lại âm ỉ nhức nhối theo từng đợt gió bấc thổi thốc qua khe cửa sổ. Ngoài bến sông, con nước son tháng Chín đang vỗ bờ ràn rạt, đỏ quạch phù sa và nặng trĩu âu lo.

Tiếng bước chân vội vã vang lên trên hành lang lát gạch men lạnh lẽo. Nhã Uyên đẩy cửa bước vào, hai tay ôm chồng tài liệu dày cộp bọc bìa cứng màu nâu sẫm, hơi thở còn chưa kịp điều hòa:

“Thưa cô, con đã trích lục toàn bộ hồ sơ lưu trữ từ kho văn thư của Viện. Đây là tập tài liệu gốc gồm năm trăm trang, ghi chép tường tận từng chu trình phân cắt enzym pepsin ở pH ba chấm hai và các kết quả đo hoạt tính trung hòa nọc độc từ những năm một nghìn chín trăm tám mươi.”

Giáo sư Sử Cẩm Vân khẽ gật đầu, kéo chiếc ghế mây lại gần chiếc bàn gỗ lim rộng bản. Bà chỉnh lại cặp kính lão gọng nâu, vẫy tay gọi cô học trò nhỏ:

“Ngồi xuống đây con. Chúng ta chỉ có chưa đầy bốn mươi tám giờ trước khi bước vào phòng họp ở Thành phố Hồ Chí Minh. Bọn chúng muốn dùng điều ước quốc tế và luật sở hữu trí tuệ để bịt miệng nền y học nước nhà. Muốn bẻ gãy lưỡi gươm pháp lý của chúng, ta phải chỉ ra sự thật rành rành trên từng trang giấy trắng mực đen.”

Ngọn đèn bàn tròn tỏa ra ánh sáng vàng ấm áp giữa gian phòng thực nghiệm ngập tràn mùi cồn và hóa chất. Hai cô trò bắt đầu một đêm trắng không ngủ. Từng trang giấy ố vàng theo năm tháng, từng nét chữ viết tay nắn nót của thế hệ các nhà khoa học tiền bối, từng bảng số liệu quang phổ hấp thụ tử ngoại tại bước sóng hai trăm tám mươi nanômét được soi chiếu kỹ lưỡng. Đó là bằng chứng đanh thép chứng minh quy trình loại bỏ đoạn Fc để thu nhận mảnh kháng thể F(ab')2 tinh sạch đã được công bố công khai, rộng rãi trên các tập san y học trong nước suốt bốn thập kỷ, hoàn toàn mang tính công hữu chứ không thuộc về bất kỳ bằng sáng chế độc quyền thương mại nào.

Đến khoảng ba giờ sáng, tiếng dế giun ngoài vườn bần dần im bặt, chỉ còn tiếng mưa ngâu rả rích rơi trên mái tôn. Nhã Uyên lật mở tập hồ sơ kỹ thuật của sản phẩm Bio-Antivenin Poly mà phía Aureus từng gửi sang quảng bá, đối chiếu từng dòng dữ liệu tiền lâm sàng với bảng nồng độ nọc bản địa. Đột nhiên, ngón tay trỏ của cô khựng lại ở biểu đồ đường cong trung hòa chéo. Đôi mắt thâm quầng sau lớp kính bỗng mở to, bàng hoàng xen lẫn căm phẫn:

“Cô ơi! Nhìn vào bảng đối chiếu kháng nguyên này xem! Con đã tìm thấy tử huyệt của bọn chúng rồi!”

Giáo sư Sử Cẩm Vân ghé sát mắt nhìn theo ngón tay run rẩy của học trò. Trên đồ thị biểu diễn hoạt tính sinh học, đường cong chuẩn độ của loại huyết thanh nhập khẩu ba mươi sáu triệu đồng hoàn toàn trượt dốc không phanh khi tiếp xúc với nọc rắn cạp nia Nam Bộ và rắn lục đuôi đỏ bản địa lưu vực sông Tiền.

“Bọn họ dùng nọc rắn ngoại lai từ Ấn Độ để gây miễn dịch trên ngựa,” giọng Nhã Uyên run lên vì phẫn nộ, “các epitope quyết định tính kháng nguyên của loài bản địa sai lệch hoàn toàn so với mẫu thử của chúng. Khi gặp nọc rắn độc miền Tây, hoạt tính trung hòa chéo của lọ thuốc ngoại này tụt giảm hơn chín mươi phần trăm! Để cứu một ca cạp nia cắn, bác sĩ buộc phải truyền gấp năm lần liều khuyến cáo. Lượng protein dị loài khổng lồ đó sẽ lập tức chôn vùi bệnh nhân trong cơn sốc phản vệ và suy thận cấp!”

Khẽ vuốt phẳng mép trang giấy tài liệu, Giáo sư Sử Cẩm Vân buông một tiếng thở dài xót xa:

“Bọn chúng biết rõ điều đó, con à. Nhưng vì lợi nhuận ba mươi sáu triệu đồng một liều, chúng sẵn sàng giấu nhẹm dữ liệu lâm sàng thực địa, chỉ đưa ra các thử nghiệm trên chuột nhắt trắng với nọc ngoại lai để qua mặt cơ quan cấp phép. Khoa học mà bị đồng tiền thao túng thì nguy hiểm chẳng khác nào loài rắn độc giấu nanh trong bóng tối.”

Bà cụ ngước nhìn kim đồng hồ đã nhích sang năm giờ sáng. Ánh bình minh le lói xua tan màn sương đục trên dòng sông Tiền cuồn cuộn sóng phù sa.

Từ bến đò trước cổng Viện, âm thanh máy đuôi tôm nổ giòn giã bỗng vang dội cả một khúc sông. Võ Tấn Lợi từ ngoài sân chạy xộc vào, vạt áo còn ướt đẫm sương sớm:

“Má Vân! Cô Uyên! Bà con xóm Cù Lao Rồng qua đông đủ hết rồi kìa!”