Chương 1: Bình Minh Tím Tái

Ngay khi ngón tay gầy guộc của cụ Đới Hữu Trí chạm vào núm xoay van cấp khí của bình nuôi cấy Chlorella, một cơn rùng mình khẽ chạy dọc sống lưng người thợ già tám mươi tuổi.

Bình nuôi cấy bằng silica đặt trên bậu cửa gỗ của gian nhà Tầng Rễ Cây vẫn sủi những bọt khí li ti quen thuộc. Bảng điều khiển vi mạch gắn bên sườn bình báo một vạch đèn xanh tĩnh lặng, biểu thị áp suất và nồng độ khoáng chất hoàn toàn bình thường. Nhưng cụ Trí không nhìn vào vạch đèn ấy. Cụ khẽ chớp mắt, để đồng tử tự điều chỉnh tiêu cự, đón lấy dải sóng huỳnh quang mà đôi mắt cụ đã bầu bạn suốt sáu mươi năm qua.

Bình thường, những tế bào vi tảo Chlorella khỏe mạnh sẽ phát ra thứ ánh sáng xanh ngọc dịu mát, lung linh như ánh trăng tan trên mặt nước mùa thu — đó là hào quang trao đổi chất mãnh liệt khi chúng hấp thụ thán khí và giải phóng từng phân tử dưỡng khí trong trẻo. Thế nhưng lúc này, giữa dòng chất lỏng lơ lửng, sắc xanh ngọc bích quen thuộc bỗng chao đảo. Một quầng sáng màu tím tái kỳ dị, đùng đục và ngột ngạt như tro lạnh, đang lờ đờ gợn lên quanh từng cụm tế bào.

Tảo đang nghẹn thở.

Cụ Trí nheo mắt, áp sát trán vào lớp vỏ silica mát rượi. Dị năng quang phổ của cụ ghi nhận từng dao động bức xạ nano siêu yếu: những hạt diệp lục dường như đang co cụm lại, nhịp trao đổi năng lượng chùng xuống một cách bất thường, giống như buồng phổi của một đứa trẻ đang cố hít từng ngụm khí mỏng manh qua một lớp màn vô hình.

“Kỳ lạ thật…” Cụ Trí lẩm bẩm, ngón tay khẽ gõ nhẹ vào thành bình. “Khoáng vẫn chảy, nhiệt độ vẫn giữ ở mức tiêu chuẩn, cớ sao các con lại tím tái thế này?”

Tiếng bước chân gấp gáp kéo cụ ra khỏi dòng suy nghĩ. Đới An từ gian bếp nhỏ bước ra, hai tay bưng chiếc khay mây đựng đĩa khoai lang luộc thơm bùi cùng hai chén nước vối hãm màu hổ phách đậm đà còn bốc khói mỏng. Chàng trai hai mươi mốt tuổi khoác trên mình bộ đồ bảo hộ màu lam nhạt của kỹ sư tập sự Tầng Rễ Cây, trên sống mũi là chiếc kính hỗ trợ kỹ thuật số đang hiển thị các biểu đồ luân chuyển áp suất vòm kính.

“Ông nội lại dậy sớm canh bình tảo rồi,” An đặt khay xuống chiếc bàn tròn, nụ cười rạng rỡ làm sáng bừng gương mặt trẻ trung. “Sáng nay cháu trực ca đầu ở trạm điều phối nhánh ba. Ông ăn chút khoai nóng cho ấm bụng đã ạ.”

Cụ Trí ngồi xuống đối diện cháu nội, đón lấy chén nước vối nóng. Ngụm nước chát ngọt lan tỏa nơi đầu lưỡi làm ấm lồng ngực, nhưng ánh nhìn của cụ vẫn không rời khỏi bình Chlorella góc hiên. Cụ bẻ đôi củ khoai nghi ngút khói, đưa phần ruột vàng ươm cho An, giọng trầm lắng:

“An này, sáng nay vào ca trực, cháu phải để mắt thật kỹ đến các van cấp khoáng tự động trên nhánh vòm.”

An khựng lại, ánh đèn cảm biến trên gọng kính kỹ thuật số chớp nhẹ một tia sáng vàng khi cậu ngước nhìn nét mặt đăm chiêu của người ông. Cậu lễ phép hỏi:

“Hệ thống cấp khoáng có vấn đề gì sao ông? Đêm qua cháu kiểm tra nhật trình của AI Cổ Loa, các buồng nạp vi lượng vẫn duy trì lưu lượng chính xác đến từng mi-li-lít cơ mà.”

“Máy tính chỉ đo được lượng dung dịch bơm qua ống thép, nó không nhìn thấy mầm sống đón nhận dòng khoáng ấy ra sao,” cụ Trí đưa bàn tay chai sần chỉ về phía bình tảo nhỏ. “Nhìn kỹ đi cháu. Tảo trong bình nhà mình lấy chung nguồn nước khoáng gốc từ tuyến ống Tầng Rễ Cây. Sáng nay, hào quang diệp lục của chúng bị ám sắc tím tái. Khi vi tảo đổi màu quang phổ sang sắc tím ngạt, nghĩa là màng tế bào đang bị một thứ gì đó bóp nghẹt, cản trở việc hấp thụ dinh dưỡng.”

An nghiêng đầu, tháo vội chiếc kính thông minh xuống rồi ghé mắt nhìn sát vào bình. Cậu nheo mắt hồi lâu nhưng dưới thị giác thông thường, cậu chỉ thấy một khối dung dịch màu lục sẫm đang trôi êm đềm dưới ánh đèn vàng nhân tạo. Cậu gãi đầu, giọng pha chút băn khoăn: