Chương 17: Khảo Nghiệm Y Bát

Bà Mẫn gấp phong bì của Hội đồng khoa học quốc gia lại, đặt nhẹ lên mặt bàn trà. Ngoài kia, phố Lãn Ông đã lên đèn từ lúc nào, tiếng xe máy thưa dần như tiếng thở của một ngày sắp tắt. Bà nhìn Linh Đan đang xếp lại tập tài liệu, nhìn Gia Bách thu dọn máy tính bảng vào cặp, nhìn ánh mắt hai người trẻ trao nhau — không phải ánh nhìn của tình ý xốn xang, mà là sự đồng thuận điềm tĩnh của hai người hiểu nhau tới từng con số phần trăm hoạt chất.

Bà rời tay khỏi chiếc phong bì, gõ nhẹ hai ngón tay lên mặt gỗ:

"Gia Bách, ngày mai cậu thu xếp được không? Tôi muốn mời cụ Thức và mấy vị lương y phố cổ ghé qua Trang Nhân Đường."

Gia Bách ngẩng đầu, thoáng dừng. "Thưa bà, cháu sẽ sắp xếp buổi sáng để trống."

Bà Mẫn gật đầu, không giải thích thêm. Linh Đan im lặng nhìn bà, trong ánh mắt cô hiện lên một tia hiểu ý pha chút lo lắng chưa dứt hẳn.

---

Sáng hôm sau, gian nhà chính Trang Nhân Đường ngập tràn hương thảo mộc thanh khiết hơn mọi ngày thường. Bà Mẫn bảo người làm dọn sạch chiếc phản gỗ cũ giữa nhà, bày lên đó năm mươi túi vải trắng nhỏ, mỗi túi buộc kín bằng sợi dây gai, không nhãn hiệu, không ký hiệu. Cụ Trưởng tộc Trang Văn Thức, tám mươi ba tuổi, ngồi trên ghế tựa gỗ mun ở đầu phản, chòm râu bạc rủ thẳng xuống ngực. Bên phải cụ là ông Hoàng Minh Cẩn, lương y bốn đời nhà phố Hàng Đường, và bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, nguyên trưởng khoa Đông y bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương đã về hưu. Gia Bách đứng kín đáo ở bậu cửa phía sau, ghi chép.

Bà Mẫn bước ra giữa gian nhà, giọng khoan thai:

"Thưa cụ Thức và các vị, hôm nay tôi xin phép mời các bậc cao niên làm chứng cho một buổi khảo nghiệm theo gia quy họ Trang. Trước ngày con cháu ra hội đồng quốc gia, tôi muốn tự mình kiểm chứng xem y bát tổ tông có truyền đúng tay hay chưa."

Cụ Thức gật đầu, nâng chén trà lên nhấp một ngụm. "Lệ cũ của nhà Trang, bốn đời nay đều giữ như vậy. Thím cứ tiến hành."

Bà Mẫn bước đến chỗ Linh Đan, tự tay buộc dải vải mỏng che kín mắt cô cháu gái. Linh Đan đứng thẳng, hai tay buông xuôi theo thân, hơi thở đều đặn.

Bà Mẫn lần lượt đưa từng túi vải cho Linh Đan.

Túi thứ nhất — Linh Đan đưa lên mũi, ngón cái nhẹ nhàng bóp qua lớp vải để cảm nhận kết cấu bên trong. Cô đứng im đúng ba nhịp thở rồi mới lên tiếng: "Bạch thược. Phiến mỏng, hơi cứng, mùi chua dịu và có vị tannin thoang thoảng — loại tẩm rượu sao qua. Dùng dưỡng huyết, liễm âm, chỉ thống."

Túi thứ ba — "Viễn chí. Lõi đã bỏ sạch, vỏ ngoài khô ráo, mùi nhẹ hơi đắng. Bỏ lõi thì giảm kích ứng niêm mạc, an thần mà không gây nôn."

Túi thứ mười một — Linh Đan khẽ nhíu mày. Cô xoay túi vải một vòng trong lòng bàn tay, ngón trỏ ấn nhẹ lên đáy túi. Cả gian nhà im phắc.

"Thục địa cửu chưng. Màng nhớt mịn, mùi ngọt đằm của mật ong sa nhân và nước gừng sau chín lần chưng sái. Hoạt chất catalpol còn nguyên, không bị caramel hóa — nghĩa là lửa giữ đúng ngưỡng âm ỉ, hạ thổ đủ nửa tuần hương."

Tiếng ông Hoàng Minh Cẩn khẽ thở ra. Bà Nguyễn Thị Ngọc Lan ghi chép nhanh vào cuốn sổ nhỏ.

Năm mươi túi. Linh Đan định danh chuẩn xác cả năm mươi vị thảo dược, chỉ riêng hai túi thiên ma và câu đằng là cô còn chút phân vân về mức độ sao tẩm. Bà Mẫn không nhận xét ngay, chỉ đặt hai túi ấy sang một bên.

Ông Cẩn nhìn về phía bà Mẫn, giọng chậm rãi: "Tôi hỏi thêm một câu. Cô Linh Đan — toan táo nhân và kê huyết đằng phối với nhau điều gì cần lưu ý?"